Hidrografija sjeveroistočne Bosne

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Hidrografske odlike[uredi | uredi izvor]

Područje sjeveroistočne Bosne je dosta bogato površinskim vodenim tokovima, prije svega zahvaljujući vodonepropusnim stijenama, koje grade ove terene. Svi vodeni tokovi pripadaju slivu rijeke Save. Neki tokovi se direktno ulivaju u Savu, kao što su Dašnica, Gnjica (Lukavac), Brka, Tinja, Lomnica i Tolisa, dok se drugi indirektno ulivaju preko toka rijeke Bosne. Najveća pritoka Bosne sa ovog područja je Spreča, koja od nešto većih rijeka prima Gostelju, Oskovu, Jalu i Turiju. Nešto veće od ostalih pritoka Bosne su Jablanica i Lukavica.

Opšta karakteristika hidrografske mreže je gusto raspoređeni kratki tokovi sa malom količinom vode i neujednačenim proticajem.


U sjevernom dijelu područja[uredi | uredi izvor]

Vodene tokove karakteriše sporo kretanje, meandiranje i često mijenjanje korita. U tom dijelu terena česte su i poplave radi kojih su izgrađeni i odbrambeni nasipi, a neki tokovi regulisani.


U središnjem dijelu[uredi | uredi izvor]

Gdje je teren izgrađen pretežno od klastičnih tercijarnih sedimenata, hidrografska mreža je centripetalnog tipa sa zrakasto raspoređenim tokovima od vrha u svim pravcima.


U južnom dijelu područja[uredi | uredi izvor]

Raspored vodenih tokova je nepravilan i uslovljen je razlikama u otpornosti stijena na riječnu eroziju. Pretežno vodonepropusne stijene u građi terena uslovljavaju visok koeficijent površinskog oticanja padavina i direktnu zavisnost vodostaja od padavina. Zbog toga, a i zbog nagiba terena, veliki broj tokova u središnjem i južnom dijelu ima bujični karakter. Ovo područje karakterišu i stajaće vode. Od vještačkih jezera najveće je Modračko jezero. Manje jezero je Vidara kod Gradačca.


U sjevernom području[uredi | uredi izvor]

U aluvijalnim ravnima Save i Bosne ima veliki broj bara i mrtvaja, koje najvećim dijelom imaju vodu tokom čitave godine.