Istanbulski metro

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Most metroa iznad Zlatnog roga, pušten u promet 2014. godine
Stanica metroa Karaköy, otvorena za promet 17. januara 1875.

Istanbulski metro (turski: İstanbul Metrosu) je sistem podzemne željeznice koji opslužuje najveći turski grad Istanbul. Metroom upravlja javno preduzeće Metro Istanbul koje je u vlasništvu Istanbulske metropolitanske općine. Najstarija linija metroa je linija M1, puštena u promet 1989. godine. Istanbulski metro se danas sastoji od 5 linija naziva M1, M2, M3, M4 i M6 Mini-Metro linije. Više linija je u fazi izgradnje ili se njihova izgradnja planira: linije M5 (Üsküdar-Çekmeköy/Sancaktepe) i M8 (Bostancı-Dudullu) na azijskoj strani grada, dok se izgradnja linija M7 (Kabataş-Mahmutbey) i M9 (Ataköy-İkitelli) planira u zapadnom dijelu, odnosno u evropskom dijelu Istanbula.

Istanbulski metro je dobro povezan sa Marmarayom, podvodnim transkontinentalnim željezničkim tunelom, F1 uspinjačom i sa T1 tramvajskim sistemom koji operiše samo u evropskom dijelu grada.

Historija[uredi | uredi izvor]

Najstarija gradska linija podzemne željeznice u Istanbulu je bila linija Tünel, otvorena 17. januara 1875. godine.[1] Bio je to drugi najstariji sistem podzemne željeznice na svijetu, nakon londonskog metroa koji je otvoren 1863. godine,[2] i najstariji sistem u kontinentalnom dijelu Evrope.

Građevinski radovi za prvi moderni metro u Istanbulu su započeli 1989. godine i prvobitno je nazvan Hafif Metro (lahki metro). Prva izgrađena linija M1 je kasnije produžena od Aksaraya prema zapadnom predgrađu, da bi 2002. dosegla do Aerodroma "Atatürk". Izgradnja druge linije M2, počela je 11. septembra 1992. godine, ali se tokom njene izgradnje investitor uočavao sa mnogim izazovima zbog brojnih arheoloških lokaliteta koji su otkriveni tokom procesa bušenja, što je usporilo ili potpuno zaustavila izgradnju mnogih stanica, posebno na jugu.

Prva dionica između Trga Taksim i poslovnog dijela Istanbula, nakon nekoliko odlaganja, završena je 16. septembra 2000. Ova linija je dužine od 8,5 km, sa ukupno 6 stanica. Južnim proširenje ove linije, od Taksim Yenikapija premošten je Zlatni rog, preko stanice Haliç na mostu i podzemnom trasom kroz historijski dio poluostrva. Dužina produžene linije je bila 5,2 km, s četiri izgrađene stanice. Ukupna dužina trase metroa na evropskoj strani će izgradnjom dostići dužinu od 23 km, kada će biti izgrađeno svih 16 stanica od Hacıosmana do Yenikapıja, ne uključujući dijelove trase koji prolaze kroz dva tunela i preko mosta.

Linije[uredi | uredi izvor]

Linija Ruta Otvorena Dužina Br. stanica Napomene[3]
Istanbul public transport - M1 line symbol.png
Yenikapı ↔ Atatürk Airport / Kirazlı 1989[4] 26.1 km[4] 23[4] Produžetak linije za Yenikapi, ukupne dužine od 0,7 km, otvoren 9.11.2014.[5]
Istanbul public transport - M2 line symbol.png
Yenikapı ↔ Hacıosman 2000[6] 23.5 km[6] 16[6] Južni produžetak linije (3,5 km, 3 stanice) kompletiran u februaru 2014.
Istanbul public transport - M3 line symbol.png
Kirazlı ↔ Metrokent–Olimpiyat 2013[7] 15.9 km[7] 11[7] Produženje južnog dijela mreže (9,0 km do Bakırköya, sa 7 stanica) je u fazi izgradnje.
Istanbul public transport - M4 line symbol.png
Kadıköy ↔ Tavşantepe 2012[8] 26.5 km[8] 19[8] Produženje linije do Međunarodnog aerodroma "Sabiha Gökçen", dužine od 7,4 km, sa još 4 stanice je u fazi izgradnje.
Istanbul public transport - M6 line symbol.png
Levent ↔ Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü 2015[9] 3.3 km[9] 4[9] Mini-Metro linija se smatra linijom lahkog metroa.
UKUPNO: 95,3 km 73

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Tunnel". IETT. Pristupljeno 2014-12-18. 
  2. ^ "A brief history of the Underground - London Underground milestones". Transport for London. Pristupljeno 2014-06-06. 
  3. ^ "Istanbul Railway Network Map (complete, including under construction sections)". Istanbul-ulasim.com.tr. İstanbul Ulaşim A.Ş. 2014. Pristupljeno 2014-04-13. 
  4. ^ a b c "M1 Yenikapı - Atatürk Havalimanı / Kirazlı Metro Hattı" [M1 Yenikapı - Atatürk Airport / Kirazlı Metro Line]. Istanbul-ulasim.com.tr (jezik: Turkish). İstanbul Ulaşim A.Ş. Arhivirano s originala, 2016-03-04. Pristupljeno 2015-04-14. 
  5. ^ "PM Davutoğlu inaugurates İstanbul’s Aksaray-Yenikapı metro". Today's Zaman. 9 November 2014. Pristupljeno 9 November 2014. 
  6. ^ a b c "M2 Yenikapı- Hacıosman Metro Hattı" [M2 Yenikapı- Hacıosman Metro Line]. Istanbul-ulasim.com.tr (jezik: Turkish). İstanbul Ulaşım. Arhivirano s originala, 2015-10-18. Pristupljeno 2015-04-14. 
  7. ^ a b c "M3 Başakşehir Metro Hattı" [M3 Başakşehir Metro Line]. Istanbul-ulasim.com.tr (jezik: Turkish). İstanbul Ulaşım. Pristupljeno 2015-04-14. 
  8. ^ a b c "M4 Kadıköy-Kartal Metro Hattı" [M4 Kadikoy-Kartal Metro Line]. Istanbul-ulasim.com.tr (jezik: Turkish). İstanbul Ulaşım. Arhivirano s originala, 2015-04-23. Pristupljeno 2015-04-14. 
  9. ^ a b c "M6 Levent – Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü Metro Hattı" [M6 Levent – Boğaziçi Üniversitesi/Hisarüstü Metro Line]. Istanbul-ulasim.com.tr (jezik: Turkish). İstanbul Ulaşım. Pristupljeno 2015-04-20. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]