Kup Jugoslavije u nogometu

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Kup Jugoslavije u nogometu ili kup maršala Tita bilo je nogometno kup takmičenje u bivšoj Jugoslaviji i jedno od dva najvažnija nogometna takmičenja u bivšoj državi. Ideja o pokretanju i odigravanju jednog ovakvog takmičenja postojala je još od oslobođenja Jugoslavije 1945. da bi se odluka o osnivanju ovog nogometnog takmičenja donijela 4. jula 1947. U novembru iste godine objavljeno je da Josip Broz Tito daruje veliki srebrni prijelazni pehar pobjedniku kupa, a u tu čast je i nazvan Kup maršala Tita. Takmičenje se održavalo od 1947. do 1991. odnosno do raspada Jugoslavije, a njegov posljednji osvajač bio je splitski Hajduk. Kao i druga kup takmičenja, i kup maršala Tita obilovao je mnogim iznenađenjima i promovirao je i nižerazredne klubove koji su jedino kroz ovo takmičenje izašli iz anonimnosti i postali poznati. Mnogi, do tada nepoznati nogometni klubovi su dobrim rezultatima došli u žižu javnosti tako da je ovo takmičenje i opravdalo svrhu postojanja i bilo je najmasovnije nogometno takmičenje u tadašnjoj Jugoslaviji. Od bosanskohercegovačkih klubova, jedino su Velež (1981. i 1986. godine) i FK Borac Banja Luka (1988. godine) osvajali ovaj kup a FK Borac je ujedno bio i jedini klub iz nižerazrednog ranga takmičenja koji je osvojio ovo takmičenje jer je u sezoni 1987/88. bio član druge savezne nogometne lige. Od klubova iz Bosne i Hercegovine još su FK Sarajevo (1967. i 1983. godine), FK Sloboda (1971. godine) i NK Željezničar (1981. godine) bili finalisti ovog kupa, ali ga nisu uspjeli osvojiti.

Sistem takmičenja[uredi | uredi izvor]

Do 1/16 finala ovog takmičenja, igrala se samo jedna utakmica, da bi se nakon toga do finala igrale po dvije utakmice. Do 1969. godine, pravila takmičenja predviđala su jednu finalnu utakmicu u Beogradu (Izuzetak su bile 1950. i 1951, kada su igrane dvije finalne utakmice i finale odigrano 1967. u Splitu odakle je bio i jedan od finalista Hajduk dok je drugi finalist bila ekipa FK Sarajevo). Finala kupa igrala su se na Stadionu JNA u Beogradu. Od 1969. do 1988. igrale su se dvije finalne utakmice u slučaju da je jedan od finalista bio iz Beograda, a uzvrat se igrao u Beogradu, da bi se pravilo jedne finalne utakmice ponovo primjenjivalo od 1988. godine. Do 1955. finale se igralo krajem kalendarske godine, obično oko 29. novembra – Dana Republike, a zatim u maju (oko 25. maja – Dana mladosti). Po završetku finalne utakmice, na svečanoj ceremoniji pehar je kapitenu pobjedničke ekipe uručivao posebni izaslanik Josipa Broza Tita, obično neko iz vojnog vrha.

Finala Kupa maršala Tita[uredi | uredi izvor]

Godina Mjesto
odigravanja
Pobjednik Rezultat Finalist
1991. Beograd Hajduk 1 : 0 Crvena zvezda
1990. Beograd Crvena zvezda 1 : 0 Hajduk
1989. Beograd Partizan 6 : 1 Velež
1988. Beograd Borac (Banja Luka)1 1 : 0 Crvena zvezda
1987. Beograd Hajduk 1 : 1
(9 - 8 jedanaesterci)
Rijeka
1986. Beograd Velež 3 : 1 Dinamo
1985. Dvije utakmice Crvena zvezda 2 : 1, 1 : 1 Dinamo
1984. Dvije utakmice Hajduk 2 : 1, 0 : 0 Crvena zvezda
1983. Beograd Dinamo 3 : 2 Sarajevo
1982. Dvije utakmice Crvena zvezda 2 : 2, 4 : 2 Dinamo
1981. Beograd Velež 3 : 2 Željezničar
1980. Dvije utakmice Dinamo 1 : 0, 1 : 1 Crvena zvezda
1979. Dvije utakmice Rijeka 2 : 1, 0 : 0 Partizan
1978. Beograd Rijeka 1 : 0
(produžeci)
Trepča
1977. Beograd Hajduk 2 : 0
(produžeci)
Budućnost
19751976. Beograd Hajduk 1 : 0
(produžeci)
Dinamo
1974. Beograd Hajduk 1 : 0 Borac (Banja Luka)
1973. Dvije utakmice Hajduk 1 : 1, 2 : 1 Crvena zvezda
1972. Beograd Hajduk 2 : 1 Dinamo
1971. Dvije utakmice Crvena zvezda 4 : 0, 2 : 0 Sloboda
1970. Dvije utakmice Crvena zvezda 2 : 2, 1 : 0
(druga utakmica produžeci)
Olimpija
1969. Beograd Dinamo 3 : 3, 3 : 0
(prva utakmica produžeci)
Hajduk
1968. Beograd Crvena zvezda 7 : 0 Bor
1967. Split Hajduk 2 : 1 Sarajevo
1966. Beograd OFK Beograd 6 : 2 Dinamo
1965. Beograd Dinamo 2 : 1 Budućnost
1964. Beograd Crvena zvezda 3 : 0 Dinamo
1963. Beograd Dinamo 4 : 1 Hajduk
1962. Beograd OFK Beograd 4 : 1 Spartak
1961. Beograd Vardar 2 : 1 Varteks
1960. Beograd Dinamo 3 : 2 Partizan
1959. Beograd Crvena zvezda 3 : 1 Partizan
1958. Beograd Crvena zvezda 4 : 0 Velež
19561957. Beograd Partizan 5 : 3 Radnički (Beograd)
1955. Beograd BSK (Beograd) 2 : 0 Hajduk
1954. Beograd Partizan 4 : 1 Crvena zvezda
1953. Beograd BSK (Beograd) 2 : 0 Hajduk
1952. Beograd Partizan 6 : 0 Crvena zvezda
1951. Dvije utakmice Dinamo 2 : 0, 2 : 0 Vojvodina
1950. Dvije utakmice Crvena zvezda 1 : 1, 3 : 0 Dinamo
1949. Beograd Crvena zvezda 3 : 2 Naša krila
1948. Beograd Crvena zvezda 3 : 0 Partizan
1947. Beograd Partizan 2 : 0 Naša krila

Napomene:

  • Naša krila (Zemun) više ne postoje (klub zrakoplovstva JNA)
  • BSK i OFK Beograd danas su isti klub – OFK Beograd (poznatiji samo kao OFK)
  • Pobjeda Borca iz Banje Luke u finalu 1988. predstavlja jedini slučaj kada je drugoligaš postao osvajač Kupa

Spisak klubova osvajača kupa i finalista[uredi | uredi izvor]

Klub Pobjednik Finalist
Crvena zvezda 1948, 1949, 1950, 1958, 1959, 1964, 1968, 1970, 1971, 1982, 1985, 1990. 1952, 1954, 1973, 1980, 1984, 1988, 1991.
Hajduk 1967, 1972, 1973, 1974, 1976, 1977, 1984, 1987, 1991. 1953, 1955, 1963, 1969, 1990.
Dinamo 1951, 1960, 1963, 1965, 1969, 1980, 1983. 1950, 1964, 1966, 1972, 1976, 1982, 1985, 1986.
Partizan 1947, 1952, 1954, 1957, 1989. 1948, 1959, 1960, 1979.
BSK/OFK Beograd 1953, 1955, 1962, 1966.
Velež 1981, 1986. 1958, 1989.
Rijeka 1978, 1979. 1987.
Borac (Banja Luka) 1988. 1974.
Vardar 1961.
Naša krila (Zemun) 1947, 1949.
Budućnost 1965, 1977.
Sarajevo 1967, 1983.
Vojvodina 1951.
Radnički (Beograd) 1957.
Varteks 1961.
Spartak 1962.
Bor 1968.
Olimpija 1970.
Sloboda 1971.
Trepča 1978.
Željezničar 1981.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]