Momčilo Perišić

Momčilo Perišić
Perišić 2011.
Rođenje	(1944-05-22) 22. maj 1944 Gornji Milanovac, Kraljevina Jugoslavija
Pripadnost	SFR Jugoslavija (1966–1992) SR Jugoslavija (1992-1998)
Čin	General pukovnik
Ratovi	Rat u Hrvatskoj Rat u Bosni i Hercegovini
Vojska	JNA (1966–1992) Vojska Jugoslavije (1992–1998)

Momčilo Perišić je pristupio u Jugoslavensku narodnu armiju 1966. Završio je Vojnu akademiju Kopnene vojske, Komandno-štabnu akademiju Kopnene vojske, i Komandno-štabnu školu operatike Kopnene vojske.

Rat u bivšoj Jugoslaviji

Godine 1991, kada je izbio rat u Hrvatskoj, Perišić je bio na dužnosti komandanta Artiljerijskog školskog centra u Zadru. Zbog učešća u bombardovanju Zadra hrvatski sud ga je proglasio ratnim zločincem i osudio na maksimalnu kaznu od 20 godina zatvora. Poslije sarajevskog primirja i povlačenja snaga JNA iz Hrvatske, Perišić je u januaru 1992. imenovan komandantom 13. Bilećkog korpusa JNA. Na tom mjestu učestvovao je u borbama u Hercegovini i dubrovačkom zaleđu.

U junu 1992. godine, poslije povlačenja snaga JNA u Srbiju i njene transformacije u Vojsku Jugoslavije, imenovan je načelnikom štaba i zamjenikom komandanta Treće armije u Nišu. Tada je uživao reputaciju jednog od pristaša Slobodana Miloševića među generalima, odnosno jednog od kadrova uvedenih nakon velike čistke preostalih generala JNA početkom 1992. godine. Za načelnika Generalštaba Vojske Jugoslavije imenovan je 29. augusta 1993. godine. Na toj dužnosti bio je do 24. novembra 1998. Njegova smjena ponekad se tumači kao posljedica neslaganja sa Miloševićom politikom prema Kosovu, odnosno načinom na koji se vodio rat na Kosovu.

Ubrzo poslije toga, Perišić se priklonio antimiloševićevskoj Demokratskoj opoziciji Srbije i postao jedan od njenih vođa. Poslije rušenja Miloševića sa vlasti u januaru 2001. godine, ušao je u novoformiranu srpsku vladu Zorana Đinđića.

Marta 2002, Perišić je uhapšen u jednom motelu na Ibarskoj magistrali pod optužbom za špijunažu u korist SAD. Ubrzo zatim, podnio je ostavku na dužnost potpredsjednika Vlade.

Suđenje

U jednoj od svojih posljednjih optužnica, Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) podigao je optužnicu protiv Perišića u februaru 2005. Prema optužnici, on je "koristio svoja ovlaštenja, u skladu s politikama i ograničenjima koje je postavio Vrhovni savjet odbrane, da pruži značajnu vojnu pomoć vojskama Republike Srpske i Republike Srpske Krajine, za koju je znao da je, u značajnoj mjeri, korištena u počinjenju zločina".

Perišić se predao tri mjeseca kasnije, u maju 2005, kako bi se suočio s optužbama. Optužen je za ubistvo, nehumana djela, progone na političkoj, rasnoj ili vjerskoj osnovi, istrebljenje, napade na civile zbog toga što nije spriječio svoje podređene u počinjenju opsade Sarajeva, raketnog napada na Zagreb i genocida u Srebrenici.

Suđenje je završeno u martu 2011. Tužilac je tvrdio da su zločine počinili vojnici VJ koji su prebačeni u VRS i SVK preko 30. i 40. kadrovskog centra Generalštaba VJ. Perišićeva komandna pozicija, njegova sposobnost da izdaje i provodi naređenja, disciplinuje počinioce zločina i unapređuje i otpušta vojnike, pokazali su da je imao efektivnu kontrolu, tvrdio je tužilac. Tužilac je tražio doživotni zatvor za Perišića, dok je odbrana tvrdila da bi trebao biti oslobođen svih optužbi.

Dana 6. septembra 2011, sud je osudio Perišića za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti i izrekao mu kaznu od 27 godina zatvora. Sudije su presudile da nije imao efektivnu kontrolu nad Ratkom Mladićem i VRS-om, ali da je imao kontrolu nad SVK i da nije kaznio odgovorne za granatiranje Zagreba. Dana 28. februara 2013, Žalbeno vijeće ga je oslobodilo svih optužbi. Sudije su zaključile da je vojna pomoć koju je Vojska Jugoslavije pružila milicijama bosanskih Srba i bosanskih Hrvata bila namijenjena podršci njihovim općim ratnim naporima, a ne olakšavanju ratnih zločina.

Viši sud u Beogradu je 2021. osudio Perišića na tri godine zatvora zbog odavanja državnih tajni SAD-u 2002. Nakon žalbe, kazna mu je povećana na četiri godine.