Predsjedništvo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije

Predsjedništvo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije
Predsjedništvo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije
Председништво Социјалистичке Федеративне Републике Југославије
	Standarda članova Predsjedništva SFRJ (1980–1992).
	Standarda Predsjednika Predsjedništva SFRJ (1963–1992).
Vrsta	Kolektivni šef države
Status	Ukinuto
Skraćenica	Predsjedništvo SFRJ
Prebivalište	Zgrada Predsjedništva
Sjedište	Bulevar Lenjina 2, Beograd, SR Srbija, SFR Jugoslavija
Predlagač	Republičke konferencije socijalističkih saveza radnog naroda
Imenuje ga	Republičke skupštine; Skupština SFRJ
Mandat	Pet godina; (obnovljivo samo jednom)
Osnivački akt	Amandman na Ustav SFRJ iz 1963.
Osnivanje	30. juni 1971.
Prvi nosilac	Josip Broz Tito
Posljednji nosilac	Branko Kostić
Ukinuto	27. april 1992.
Sukcesija	Predsjednik SR Jugoslavije
Zamjenik	Potpredsjednik

Predsjedništvo Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije bio je naziv za kolektivnog šefa države u SFR Jugoslaviji od 1971. do 1992.

Ustanovljenje kolektivnog šefa države, nije bila novina u Jugoslaviji, pošto se na čelu FNRJ od 1. decembra 1945. do 14. januara 1953. nalazio Prezidijum Narodne skupštine. Izmjenom Ustava FNRJ 1953. uvedena je funkcija predsjednika Republike na koju je izabran Josip Broz Tito. Uvođenjem Predsjedništva, nije ukinuta funkcija predsjednika SFRJ, pa je Tito kao doživotni predsjednik obavljao funkciju predsjednika Predsjedništva SFRJ do svoje smrti 4. maja 1980. Nakon njega, predsjednik Predsedništva biran je na godinu danam, svake godine iz druge federalne jedinice.

Tokom raspada SFRJ, došlo je do krize u radu Predsjedništva, pa je od oktobra 1991. funkcionisalo u „krnjem sastavu”. Posljednji potpredjsednik „krnjeg Predsjedništva” Branko Kostić obavljao je dužnost šefa države i nakon formiranja Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), sve do izbora Dobrice Ćosića za predsjednika SRJ 15. juna 1992. U periodu od 27. aprila do 15. juna 1992. Predsjedništvo SFRJ radilo je u tehničkom mandatu pod imenom Predsjedništvo Jugoslavije.

Ustavne nadležnosti

Uloga Predsjedništva SFRJ definisana je drugom glavom četvrtog dijela Ustava SFRJ (članovi 313-332). Prema ovom Ustavu, neki od nadležnosti Predsjedništva bila su:

da predstavlja SFRJ u zemlji i inostranstvu (član 313)
da komanduje Jugoslavenskom narodnom armijom (JNA) i odlučuje o korištenju vojske u ratu i miru (član 313)
da radi ostvarivanja ravnopravnosti naroda i narodnosti i usklađivanju zajedničkih interesa republika, odnosno autonomnih pokrajina (član 313)
da predlaže Skupštini SFRJ utvrđivanje unutrašnje i vanjske politike i donošenje zakona i drugih općih akata (član 314)
predlaže kandidata za predsjednika Saveznog izvršnog vijeća (član 315)
predlaže kandidate za sudije Saveznog ustavnog suda (član 315)
da imenuje i opoziva ambasadore, generale i admirale JNA (član 315)
da imenuje Savjet narodne odbrane i po potrebi i druge organe federacije (član 315)
da predlaže izbor i razrešenje članova Savjeta federacije (član 315)
daje pomilovanje (član 315)
dodjeljuje državna odlikovanja (član 315)

Spisak predsjednika Predsjedništva

#	Slika	Ime i prezime (rođenje–smrt)	Predstavnik	Mandat			Stranka
#	Slika	Ime i prezime (rođenje–smrt)	Predstavnik	Od	Do	Trajanje	Stranka
Predsjednik SFR Jugoslavije
1.		Ribar !Ivan Ribar (1881 – 1968)	SFRJ	29. decembar 1945.	14. januar 1953.	7 godina i 16 dana	SKJ
2.		Broz !Josip Broz Tito (1892 – 1980)	SFRJ	14. januar 1953.	4. maj 1980.	27 godina i 111 dana	SKJ
Predsjednik Predsjedništva SFR Jugoslavije
1.		Koliševski !Lazar Koliševski (1914 – 2000)	SR Makedonija	4. maj 1980.	15. maj 1980.	11 dana	SKJ
2.		Mijatović !Cvijetin Mijatović (1913 – 1993)	SR Bosna i Hercegovina	15. maj 1980.	15. maj 1981.	1 godina
3.		Kraigher !Sergej Kraigher (1914 – 2001)	SR Slovenija	15. maj 1981.	15. maj 1982.
4.		Stambolić !Petar Stambolić (1912 – 2007)	SR Srbija	15. maj 1982.	15. maj 1983.
5.		Špiljak !Mika Špiljak (1916 – 2007)	SR Hrvatska	15. maj 1983.	15. maj 1984.
6.		Đuranović !Veselin Đuranović (1925 – 1997)	SR Crna Gora	15. maj 1984.	15. maj 1985.
7.		Vlajković !Radovan Vlajković (1922 – 2001)	SAP Vojvodina	15. maj 1985.	15. maj 1986.
8.		Hasani !Sinan Hasani (1922 – 2010)	SAP Kosovo	15. maj 1986.	15. maj 1987.
9.		Mojsov !Lazar Mojsov (1920 – 2011)	SR Makedonija	15. maj 1987.	15. maj 1988.
10.		Dizdarević !Raif Dizdarević (r. 1926)	SR Bosna i Hercegovina	15. maj 1988.	15. maj 1989.
11.		Drnovšek !Janez Drnovšek (1950 – 2008)	SR Slovenija	15. maj 1989.	15. maj 1990.		SKJ (do raspada 1990)
		Drnovšek !Janez Drnovšek (1950 – 2008)	SR Slovenija	15. maj 1989.	15. maj 1990.		LDS (od februara 1990)
12.		Jović !Borisav Jović (1928 – 2021)	SR Srbija	15. maj 1990.	15. maj 1991.		SKJ (do raspada 1990)
		Jović !Borisav Jović (1928 – 2021)	SR Srbija	15. maj 1990.	15. maj 1991.		SPS (nasljednica SKJ u Srbiji)
—		Bajramović !Sejdo Bajramović^[A] (1927 – 1993)	AP Kosovo	15. maj 1991.	30. juni 1991.	45 dana	SPS
13.		Mesić !Stjepan Mesić^[B] (r. 1934)	SR Hrvatska	30. juni 1991.	6. decembar 1991.	158 dana	HDZ
—		Kostić !Branko Kostić^[C] (1939 – 2020)	SR Crna Gora	6. decembar 1991.	15. juni 1992.	193 dana	DPS

Napomene

↑ Vršilac dužnosti.
↑ Posljednji predsjednik Predsjedništva.
↑ Predsjednik u tehničkom mandatu do izbora Predsjednika SR Jugoslavije.

Sazivi Predsjedništva

Predsjedništvo je sačinjavao različiti broj članova. Od 1971. do 1974. bila su 23 člana (po 3 iz svake republike, 2 iz pokrajine i predsjednik Republike), od 1974. do 1989. bilo je 9 članova (po 1 iz svake republike i pokrajine i predsjednik Predsjedništva CK SKJ), a nakon 1989. bilo je 8 članova (po 1 iz svake republike i pokrajine). „Krnje Predsedništvo”, od oktobra 1991. do juna 1992, sačinjavala su samo 4 člana. Mandat člana Predsjedništva bio je pet godina i niko nije mogao biti biran više od dva puta.

1971 - 1974.

I saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
	Josip Broz Tito	SKJ	Doživotni predsjednik SFRJ
SR Bosna i Hercegovina
	Ratomir Dugonjić	SKBiH (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SRBiH
	Augustin Papić		Delegat izabran iz Skupštine SRBiH
	Hamdija Pozderac		Predsjednik Skupštine SRBiH
SR Makedonija
	Kiro Gligorov	SKM (SKJ)	Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije Do 27. januara 1972.
	Lazar Koliševski		Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije Od 27. januara 1972.
	Krste Crvenkovski		Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije
	Nikola Minčev		Predsjednik Sobranja SR Makedonije
SR Slovenija
	Marko Bulc	ZKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije
	Mitja Ribičič		Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije
	Sergej Kraigher		Predsjednik Skupštine SR Slovenije
SR Srbija
	Dragi Stamenković	SKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
	Koča Popović		Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije Do 3. novembra 1972.
	Dobrivoje Vidić		Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije Od 3. novembra 1972.
	Dragoslav Marković		Predsjednik Skupštine SR Srbije
SR Hrvatska
	Đuro Kladarin	SKH (SKJ)	Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske
	Miko Tripalo		Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Do 1. decembra 1971.
	Milan Mišković		Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Od 14. januara 1972.
	Jakov Blažević		Predsjednik Sabora SR Hrvatske
SR Crna Gora
	Veljko Mićunović	SKCG (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore
	Dobroslav Ćulafić		Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore
	Vidoje Žarković		Predsjednik Skupštine SR Crne Gore
SAP Vojvodina
	Maćaš Kelemen	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Do 12. jula 1973.
	Ida Sabo		Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Od 12. jula 1973.
	Ilija Rajačić		Predsjednik Skupštine SAP Vojvodine Do 5. juna 1973.
	Sreten Kovačević		Predsjednik Skupštine SAP Vojvodine Od 5. juna 1973.
SAP Kosovo
	Veli Deva	SKK (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Kosova
	Iljaz Kurteši	SKK (SKJ)	Predsjednik Skupštine SAP Kosova

1974 - 1979.

II saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
	Josip Broz Tito	SKJ	Doživotni predsjednik SFRJ
SR Bosna i Hercegovina
	Cvijetin Mijatović	SKBiH (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SRBiH
SR Makedonija
	Lazar Koliševski	SKM (SKJ)	Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije
SR Slovenija
	Edvard Kardelj	ZKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije Preminuo 10. februara 1979.
	Sergej Kraigher	ZKS (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva SR Slovenije Vršilac dužnosti od 10. februara 1979. do kraja mandata
SR Srbija
	Petar Stambolić	SKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
SR Hrvatska
	Vladimir Bakarić	SKH (SKJ)	Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske
SR Crna Gora
	Vidoje Žarković	SKCG (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore
SAP Vojvodina
	Stevan Doronjski	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine
SAP Kosovo
	Fadil Hoxha	SKK (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Kosova

1979 - 1984.

Od ovog saziva, dodan je i član po položaju Predsjednik Predsjedništva Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije. Također, nakon smrti Josipa Broza Tita 4. maja 1980, funkcija Predsjednika SFRJ je ukinuta.

III saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
	Josip Broz Tito	SKJ	Doživotni predsjednik SFRJ Preminuo 4. maja 1980.
SR Bosna i Hercegovina
	Cvijetin Mijatović	SKBiH (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SRBiH
SR Makedonija
	Lazar Koliševski	SKM (SKJ)	Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije
SR Slovenija
	Sergej Kraigher	ZKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije
SR Srbija
	Petar Stambolić	SKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
SR Hrvatska
	Vladimir Bakarić	SKH (SKJ)	Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Preminuo 16. januara 1983.
	Marijan Cvetković		Predsjednik Predsjedništva SR Hrvatske Vršilac dužnosti od 16. januara do 1. marta 1983.
	Mika Špiljak		Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Od 1. marta 1983.
SR Crna Gora
	Vidoje Žarković	SKCG (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore
SAP Vojvodina
	Stevan Doronjski	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Preminuo 14. augusta 1981.
	Radovan Vlajković	SKV (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva SAP Vojvodine Vršilac dužnosti od 14. augusta do 26. novembra 1981. Član od 26. novembra 1981.
SAP Kosovo
	Fadil Hoxha	SKK (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Kosova
Član po položaju
	Josip Broz Tito	SKJ	Predsjednik SKJ Član po položaju od 15. maja 1979. do 4. maja 1980.
	Stevan Doronjski		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 4. maja do 20. oktobra 1980.
	Lazar Mojsov		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 20. oktobra 1980. do 20. oktobra 1981.
	Dušan Dragosavac		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 20. oktobra 1981. do 29. juna 1982.
	Mitja Ribičič		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 30. juna 1982. do 30. juna 1983.
	Dragoslav Marković		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 30. juna 1983. do 15. maja 1984.

1984 - 1989.

Donošenjem amandmana na Ustav SFRJ 25. novembra 1988. iz sastava Predsjedništva SFRJ isključen je član po položaju Predsjednik Predsjedništva CK Saveza komunista Jugoslavije.

IV saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
SR Bosna i Hercegovina
	Branko Mikulić	SKBiH (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SRBiH Do 15. maja 1986.
	Munir Mesihović		Predsjednik Predsjedništva SRBiH Vršilac dužnosti od 15. maja do 24. jula 1986.
	Hamdija Pozderac		Delegat izabran iz Skupštine SRBiH Od 24. jula 1986. do 15. septembra 1987.
	Mato Andrić		Predsjednik Predsjedništva SRBiH Vršilac dužnosti od 15. septembra do 29. decembra 1987.
	Raif Dizdarević		Delegat izabran iz Skupštine SRBiH Od 29. decembra 1987.
SR Makedonija
	Lazar Mojsov	SKM (SKJ)	Delegat izabran iz Sobranja SR Makedonije
SR Slovenija
	Stane Dolanc	ZKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije
SR Srbija
	Nikola Ljubičić	SKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
SR Hrvatska
	Josip Vrhovec	SKH (SKJ)	Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske
SR Crna Gora
	Veselin Đuranović	SKCG (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore Podnio ostavku 11. februara 1989.
	Slobodan Simović		Predsjednik Društveno-političkog vijeća Skupštine SR Crne Gore Vršilac dužnosti Predsjednika Predsjedništva SR Crne Gore Vršilac dužnosti od 15. februara do 17. marta 1989.
	Branko Kostić		Predsjednik Predsjedništva Crne Gore Vršilac dužnosti od 17. marta 1989. do kraja mandata
SAP Vojvodina
	Radovan Vlajković	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Odsutan zbog liječenja od maja do oktobra 1988.
	Nandor Major	SKV (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva Crne Gore Vršilac dužnosti od maja do oktobra 1988.
SAP Kosovo
	Sinan Hasani	SKK (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Kosova
Član po položaju
	Dragoslav Marković	SKJ	Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 15. maja do 26. juna 1984.
	Ali Šukrija		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 26. juna 1984. do 25. juna 1985.
	Vidoje Žarković		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 25. juna 1985. do 26. juna 1986.
	Milanko Renovica		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 26. juna 1986. do 30. juna 1987.
	Boško Krunić		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 30. juna 1987. do 30. juna 1988.
	Stipe Šuvar		Predsjednik Predsjedništva CK SKJ Član po položaju od 30. juna do 25. novembra 1988.

1989 - 1991.

V saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
SR Bosna i Hercegovina
	Obrad Piljak	SKBiH (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva SRBiH Vršilac dužnosti do 26. jula 1989.
	Bogić Bogićević	SKBiH (SKJ)	Izabran na neposrednim izborima 25. juna 1989. Od 26. jula 1989.
SR Makedonija / Republika Makedonija
	Jezdimir Bogdanski	SKM (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva SRBiH Vršilac dužnosti do 26. jula 1989.
	Vasil Tupurkovski	SKM (SKJ)	Predsjednik Predsjedništva SRBiH Od 26. jula 1989.
SR Slovenija / Republika Slovenija
	Janez Drnovšek	ZKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Slovenije
SR Srbija / Republika Srbija
	Borisav Jović	SKS (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
SR Hrvatska / Republika Hrvatska
	Stipe Šuvar	SKH (SKJ)	Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Smijenjen 24. augusta 1990.
	Franjo Tuđman		Predsjednik Hrvatske Vršilac dužnosti od 24. augusta do 19. oktobra 1990.
	Stjepan Mesić		Delegat izabran iz Sabora SR Hrvatske Izabran 24. augusta 1990, ali tek stupio na dužnost 19. oktobra 1990.
SR Crna Gora / Republika Crna Gora
	Nenad Bućin	SKCG (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore Podnio ostavku 16. marta 1991.
	Momir Bulatović		Predsjednik Predsjedništva Crne Gore Vršilac dužnosti od 16. marta do 16. maja 1991.
	Branko Kostić		Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore Od 16. maja 1991.
SAP Vojvodina / AP Vojvodina
	Dragutin Zelenović	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Izabran za Premijera Srbije 11. februara 1991.
	Jugoslav Kostić	SKV (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine Vršilac dužnosti od 14. februara do 16. maja 1991. Izabran 29. marta 1991, ali tek stupio na dužnost 16. maja 1991.
SAP Kosovo / AP Kosovo i Metohija
	Riza Sapunxhiu	SKK (SKJ)	Delegat izabran iz Skupštine SAP Kosova Smijenjen 19. marta 1991.
	Vukašin Jokanović		Posljednji Predsjednik Skupštine SAP Kosova Vršilac dužnosti od 21. marta 1991. do 16. maja 1991.
	Sejdo Bajramović		Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije Izabran 21. marta 1991, ali tek stupio na dužnost 16. maja 1991.

1991 - 1992.

U ovom sazivu, bila su samo 4 člana (predstavnici Republike Srbije, Republike Crne Gore, AP Vojvodine i AP Kosova i Metohije), jer nezavisnost su proglasije Slovenija (1990), Hrvatska (1991), Makedonija (1991) i Republika Bosna i Hercegovina (1992)

VI saziv
Portret	Ime i prezime	Stranka	Napomena
Republika Crna Gora
	Branko Kostić	DPS	Delegat izabran iz Skupštine SR Crne Gore Vršilac dužnosti Predsjednika kao potpredsjednik
Republika Srbija
	Borisav Jović	SPS	Delegat izabran iz Skupštine SR Srbije
AP Vojvodina
	Jugoslav Kostić	SPS	Delegat izabran iz Skupštine SAP Vojvodine
AP Kosovo i Metohija
	Sejdo Bajramović	SPS	Delegat izabran iz Skupštine AP Kosova i Metohije

Također pogledajte

Napomene

↑ Sada nosi naziv Bulevar Mihajla Pupina.
↑ Predsjedništvo je nastalo kada je Amandman na Ustav stupio na snagu 30. juna 1971. (de jure). Međutim, prvi saziv je tek konstituisan 29. jula 1971. (de facto).
↑ Kao Predsjednik SFRJ bio je automatski Predsjednik Predsjedništva SFRJ.
↑ Predsjedništvo je službeno prestalo postojati donošenjem Ustava Savezne Republike Jugoslavije, koji je stupio na snagu 27. aprila 1992. (de jure). Međutim, Predsjedništvo je nastavilo raditi u tehničkom mandatu (bez predstavnika 4 republika) do izbora Dobrice Ćosića za Predsjednika SR Jugoslavije 15. juna 1992. (de facto).

Reference

[v._d.-5] Vršilac dužnosti.

[Posljednji.-6] Posljednji predsjednik Predsjedništva.

[SRJ-7] Predsjednik u tehničkom mandatu do izbora Predsjednika SR Jugoslavije.

[1] Sada nosi naziv Bulevar Mihajla Pupina.

[2] Predsjedništvo je nastalo kada je Amandman na Ustav stupio na snagu 30. juna 1971. (de jure). Međutim, prvi saziv je tek konstituisan 29. jula 1971. (de facto).

[3] Kao Predsjednik SFRJ bio je automatski Predsjednik Predsjedništva SFRJ.

[4] Predsjedništvo je službeno prestalo postojati donošenjem Ustava Savezne Republike Jugoslavije, koji je stupio na snagu 27. aprila 1992. (de jure). Međutim, Predsjedništvo je nastavilo raditi u tehničkom mandatu (bez predstavnika 4 republika) do izbora Dobrice Ćosića za Predsjednika SR Jugoslavije 15. juna 1992. (de facto).

[a]

[b]

[c]

[d]

[A]

[B]

[C]