Stavak

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Stavak (ili Stavka) je naziv u klasičnoj muzici koji se odnosi na formalno zaokružen i jedinstveni dio većeg instrumentalnog muzičkog djela, kao što je sonata i simfonija. Pojednostavljeno se može reċi da je stavak u muzici dio veće cjeline.[1]

{\clef treble \key c \minor \tempo "Allegro con brio" 2=108 \time 2/4 {r8 g'\ff[ g' g'] | ees'2\fermata | r8 f'[ f' f'] | d'2~ | d'\fermata | } }

Poznati početak prvog stavka Allegro con brio iz Simfonije br. 5 Ludwiga van Beethovena.

Osobine[uredi | uredi izvor]

Stavak je prepoznatljiv po jedinstvenom tempu, formalnoj zaokruženosti i odvojenosti pauzom od ostalih stavaka.

Kompozitori su počeli pisati svoja djela u više stavaka u 17. vijeku, a njihov broj, kao i njihov međuodnos (tonalitet, sličnost ili kontrastnost i tematski materijal) varirao je tokom historije. U 19. vijeku čestim izmjenama tempa i odsustvom pauze počele su se brisati jasne granice između stavaka.

I pored tog grupiranje u stavke ostao je važan princip formalne organizacije muzičkog djela.[1]

Kompozitori klasicizma i romantizma najčešće su pisali četvorostavačna djela a muzičari 20. vijeka trostavačna.

Neuki gledaoci često griješe na koncertima i plješću između stavaka, umjesto na kraju.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b "Stavak" (jezik: hrvatski). Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Pristupljeno 20. 6. 2019.. 
  2. ^ "Der Satz" (jezik: engleski). Theorie-musik. Pristupljeno 20. 6. 2019. 

Vanjske veze[uredi | uredi izvor]