Galba

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži

Ovo je članak o rimskom imperatoru. Također pogledati: Servius Sulpicius Galba (konzul) ili Servius Sulpicius Galba (praetor).

Servije Sulpicije Galba (rođen 24. 12., 3. p. n. e. - umro 15. 1. 69. godine) je bio rimski car od juna 68. godine, pa do svoje smrti. On je bio prvi od careva koji su se na rimskom prijestolu smijenili tokom Godine četiri cara.

Porijeklo i uspon do vlasti[uredi | uredi izvor]

Rimski novac sa likom Galbe

Galba je bio rođen blizu Teracine. Porijeklom je bio iz plemenite i bogate porodice, ali ni porijeklom ni bračnim vezama nije bio povezan sa dinastijom Julijevaca-Klaudijevaca. Prema Tacitu i Svetoniju, i Avgust i Tiberije predvideli su da će Galba jednoga dana postati car (Tacit, Annales, VI, 20; Svetonije, Galba, 4).

Galba je postao pretor 20. godine, a nešto kasnije, 33. godine, konzul. Poslije toga upravljao je provicnijama Galijom, Germanijom, Afrikom i Hispanijom. Nakon Kaliguline smrti, odbio je poziv svojih prijatelja da se proglasi carem i lojalno je služio pod Klaudijem. Tokom početka Neronove vladavine živio je povučeno, sve dok mu car 61. godine nije povjerio na upravu provinciju Tarakonsku Španiju.

U proljeće 68. godine, Galba je saznao da ga je Neron osudio na smrt. Gotovo istovremeno je čuo za ustanak Julija Vindeksa u Galiji. Prvo je pomislio da kao i Julije Vindeks podigne ustanak, ali je od toga odustao, čim su stigle vijesti o njegovoj smrti. Zatim je do Galbe stigla vijest da se Nimfidije Sabin, perfekt pretorijanske garde, izjasnio u njegovu korist. Odmah posle Neronove smrti, Galba je uzeo titulu cezara i krenuo sa vojskom prema Rimu.

Kada se Galba u oktobru 68. godine približio Rimu, izbili su nemiri među vojnicima; neki vojnici su bili tom prilikom ubijeni.

Vlast i smrt[uredi | uredi izvor]

Osnovna briga Galbina tokom njegove kratke vladavine bila je da se obnove državne finansije. Preduzeo je nepopularne mjere: odbio je da isplati pretorijancima nagradu obećanu u njegovo ime. Galba nije podnosio ideju da vojnike treba podmićivati da bi se obezbijedila njihova lojalnost. Dalje, mrzio je pompezni carski nastup. Dana 1. 1. 69. dvije legije u Gornjoj Germaniji odbile su da se zakunu na vjernost Galbi, tražeći da se izabere novi car. Sljedećeg dana vojnici Donje Germanije su se pridružili pobuni i proglasili su za cara upravnika te provincije Vitelija. Galba ipak nije našao pravo rješenje za ovu krizu: usvojio je Lucija Kalpurnija Pizona, ali nije uspio da odobrovolji vojsku.

Pizonovo usvajanje je izazvalo pobunu Otona, upravnika Luzitanije i jednog od Galbinih ranijih pristalica koji je sada bio razočaran što je zaboravljen. Pretorijanci su stali na stranu Otona. Galba je pokušao da suzbije pobune, ali su ga vojnici u centru Rima presreli i ubili. Tacit primjećuje da bi za Galbu svi rekli da je zaslužio da bude car, samo da nije postao car. ("omnium consensu capax imperii nisi imperasset").

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Pomoćni materijal[uredi | uredi izvor]