Historija modernog Sarajeva

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Ovaj članak je dio serije o
historiji Sarajeva
Prahistorijsko doba
Srednji vijek
Rano osmanlijsko doba
Kasno osmanlijsko doba
Austrougarsko doba
Jugoslavija
Moderno Sarajevo

Historija modernog Sarajeva počinje od proglašenja nezavisnosti Bosne i Hercegovine od Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, 1. marta 1992. godine. Sarajevo je postalo glavni grad nove države, kao i lokalna divizija Jogoslovenske Narodne Armije uspostavljena na okolnim planinama. Tog dana su se održali masovni antiratni protesti i taj dan se obično uzima kao početak rata. Snajperista sa obližnjeg nebodera je tada ubio prvu znvaničnu žrtvu rata, Saudu Dilberović koja je učestvovala na protestima.

Opsada sarajeva[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Opsada Sarajeva

Tri godine koje su uslijedile, stavile su Sarajevo pod opsadu koja je trajala 1.425 dana i smatra se najdužom opsadom u historiji (pogledajte: Opsada Sarajeva). Grad je ostao bez struje, grijanja, vode, lijekova i ostalih medicinskih potrepština. Tokom opsade, srpske snage su, sa okolnim planina, granatirale grad. Prosječno je ispaljivano 329 granata dnevno na Sarajevo, a najviše je ispaljeno 22. jula 1993. godine - čak 3.777 granata.

Osim potpunog uništenja ekonomije i politike grada, okupatori su ciljano uništavali objekte od velikog kulturnog značaja. Mjesta kao Gazi Husrev-begova džamija, katolička katedrala ili jevrejsko groblje su granatirani i u manjoj ili večoj mjeri oštećeni, dok su objekti kao Vijećnica i Olimpijski muzej totalno uništeni. Okupacione snage, koji su ciljno uništavali objekte od kulturnog značaja, granatama su zapalili nezamjenjivu Nacionalnu i Univerzitetsku biblioteku, glavni Bošnjački kulturni centar na Balkanu kao i mnogi drugi značajani kulturni objekti. U opsadi je uništeno oko 700 rukopisa, vrijedna Inkunabula kao i jedinstvena kolekcija bosanskih publikacija, nekih još iz vremena bosanskog kulturnog preporoda iz 19. vijeka. Biblioteke širom svijeta su surađivale kako bi vratile bar dio izgubljenog, kroz donacije u vidu elektronskih tekstova, na taj način obnavljajući elektronsku kolekciju Biblioteke.

Procjenjuje se da je tokom opsade ubijeno oko 12000 ljudi i još oko 50000 ranjeno. Međutim, tokom cijelog ovog vremena, neprijateljske snage nisu bile u mogućnosti da pokore grad, zahvaljujući herojskoj odbrani Sarajeva, ponajviše od strane Armije Bosne i Hercegovine. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma i perioda stabilizacije države i grada, Bosanskohercegovačka vlast je odredila 29. februar 1996. kao službeni datum prestanka opsade.

Poslijeratni period[uredi | uredi izvor]

Sarajevo danas

Nekoliko sljedećih godina je bio period rekonstrukcije Sarajeva. Tokom opsade, skoro da nije bilo zgrade bez oštećenja. Ruševine su bile kroz cijeli grad, i rupe od granata su bile učestala pojava. Također je pronađšeno mnogo mina na okolnim brdima i planinama.

Zahvaljujući inostranoj pomoći i domaćem radu, grad se počeo polahko oporavljati. 2003. godine, praktično da nije bilo ruševina u gradu i rupe od granata su postale rijetkost. Sarajevo je opet postao centar međunarodnih zbivanja, kao što je izuzetno uspješan filmski festival, Sarajevo Film Festival i Sarajevo je opet ponudilo da bude grad - domaćin Zimskim olimpijskim igrama.

Danas je Sarajevo jedan od gradova sa najbržim razvojem u regiji. Veliki broj različitih modernih zgrada je izgrađen ili je gradnja još uvijek u toku. Jedan od takvih je nedavno izgrađeni Bosmal City Centar, koji predstavlja najvisočiju zgradu na Balkanu. Pri kraju je i rekonstrukcija zgrade Vijeća ministara BiH koja je oštećena u ratu, a također se gradi Avazov Twist Tower, koji će biti jedna od najvisočijih zgrada u Evropi. nedavno je završena izgradnja autoputa koji povezuje Visoko sa Sarajevom. Sarajevo se nada kontinuiranom razvoju grada i stalnom povećanju stanovništva. Ako se nastavi izgradnja i razvoj ovim tempom, Sarajevo će uskoro vratiti prijeratno stanovništvo (mada neki stručnjaci procjenjuju da je trenutni broj stanovnika veći od od onog prijeratnog, ponajviše zbog doseljavanja stanovništva iz ruralnih dijelova države). Predviđa se da će, do kraja prve polovine 21. vijeka imati preko milion stanovnika što je dvostruko više nego sada. Cilj grada je da ponovo ugosti Zimske olimpijske igre 2014., ili bar 2018. ili 2022. godine

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]