Messerschmitt Bf. 109
 |
Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori). Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon. |
 Messerschmitt Bf 109 E4 |
|
| Model | G-6 |
|---|---|
| Proizvođač | Bayerische Flugzeugwerke Messerschmitt |
| Dizajnirao | Willhelm Emil Messerschmitt |
| Prvi let | 28. maj 1935. |
| Glavni korisnici | Njemačka Mađarska, Rumunija, Jugoslavija ukupno 15 |
| Varijante | preko 70 varijanti |
Messerchmitt Bf-109 bio je njemački avion-lovac u Drugom svjetskom ratu. Konstruirao ga je Wilhelm Emil "Willy" Messerschmitt u ranim 1930-im godinama. Jedan je od prvih modernih lovaca tadašnjeg doba. Trup je bio "monokok" konstrukcije, kod koje većinu opterećenja nosi metalna oplata jer unutrašnjost nema poprečnih elemenata. Imao je uvlačive točkove a poklopac kabine iznad trupa omogućavao je pogled na sve strane.
Razvoj [uredi]
Avion je prvi puta uzletio 28. maja 1935. godine, a u borbi prvi puta korišten je 1936. godine u španskom građanskom ratu.
Lovački avion kog je pokretao Daimler-Benzov motor hlađen na vodu. Bio je to lovac kratkog daha jer je u zraku mogao provesti svega 90 minuta i to je jedan od razloga što su Nijemci izgubili Bitku za Britaniju. Jedina prednost koju je imao pred svojim najvećim neprijateljem Supermarine Spitfireom je bila u tome što je mogao postići veću nadmorsku visinu leta. Za vrijeme Drugog svjetskog rata proizvedeno je oko 35.000 komada ovih aviona uz stalnu doradu. Zadnji model bio je K-4.
Neki izvori Bf. 109 označavaju kao "Me"-109, ali to je prihvaćeno tek kasnije toom rata i na drugim tipovima aviona istog konstruktora.
Gotovo svi oblici Bf. 109 korišteni su i u drugim avijacijama osim matičnog Luftwaffea. Avijacije Španije, Kraljevine Jugoslavije, Nezavisne Države Hrvatske, Finske, Italije, Rumunije, Bugarske, Mađarske, Slovačke, Švicarske također su ih koristili. U Kraljevini Jugoslaviji čak se dogodio i paradoks da su se ti zrakoplovi sukobili s istim zrakoplovima Luftwaffea kada je nacistička Njemačka napala Kraljevinu Jugoslaviju. NDH je pred kraj Drugog svjetskog rata čak dobila i moderne zrakoplove Bf. 109G-10 i G-14, ali u manjem broju. Dio je uništen, dio je prešao u ruke partizanskih snaga, a najmanje dva su preletjela u Italiju na kraju rata.
Nakon rata određeni broj zrakoplova sastavljen je od dijelova nađenih u tvornicama u Čehoslovačkoj (na osnovi modela G i K) i Španiji (na osnovi modela E). Na oba modela postavljena je zamjenska pogonska grupa. Izraelska ratna avijacija je čak koristila avione iz Čehoslovačke u ratnim operacijama.
Neslužbena "imena" pojedinih varijanti:
- A - Anton,
- B - Berta,
- C - Cezar,
- D - Dora,
- E - Emil,
- F - Friedrich,
- G - Gustav,
- K - Karl
Tehnički podaci (Bf. 109 G6/U4) [uredi]
| Podaci | Jedinice |
|---|---|
| Godina produkcije | 1935-1946 (1946. u Španiji pod Hispano) |
| Firma | Bayerische Flugzeugwerke Messerschmitt |
| Raspon krila | 9,92 m |
| Dužina | 9,02 m |
| Visina | 3,40 m |
| Površina krila | 16,05 m² |
| Težina (prazan) | 2.670 kg |
| Mogući tovar | - |
| Težina (maksimalna pri startu) | 3.150 kg |
| Putnici | - |
| Posada | 1 |
| Brzina | 621 km/h |
| Visina leta | 11.750 m |
| Dužina leta | 720 km |
| Pogon | Daimler-Benz DB 605AM |
| Snaga | 1325 kW (1800 KS) |
| Naoružanje | tri 30mm Top 2*mitraljez 13 mm |
Vanjski linkovi [uredi]
 |
Commons: Messerschmitt Bf. 109 |
- http://www.messerschmitt-bf109.de
- http://www.adlertag.de
- http://www.109lair.com
- http://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Waffen/Me109.htm
- http://fiches.fra.free.fr
- Rat u Finskoj (eng.)
- Bf 109 E, F, G, K, kommentirani originalni dokumenti (engl.)
- Bf 109 Proizvodnja u Wiener Neustadt/Austrija
