Ars antiqua

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Ars antiqua, također poznata i pod nazivima Ars veterum ili Ars vetus je naziv koji savremeni naučnici koriste za evropsku muzičku tradiciju iz vremena Srednjeg Vijeka. Ovaj u to vrijeme novi muzički stil nastao je između 1170. i 1310. godine, a bio je dio muzičkog stila Ars Nova (lat. "nova umjetnost", "nova tehnika komponiranja", "novi stil"). Ovo pokriva period Notre Dame škole polifonije (upotreba višestrukih, istovremenih, nezavisnih melodijskih linija), a to je u narednim godinama dovelo do ranog razvoja moteta, koje se ogledalo u veoma raznolikim horskim muzičkim djelima.

Pojam Ars Antiqua se obično odnosi na sakralnu (crkvenu) ili polifonijsku muziku, sa izuzetkom sekularne monofonijske muzike trubadura i truvera.

Predstavnici[uredi | uredi izvor]

Pérotin, jedan od nekolicine kompozitora "Ars Antiqua" perioda poznat po imenu, komponirao je Alleluia nativitas (na slici) u treċem ritmičnom zapisu.

Skoro svi kompozitori iz ovog perioda su anonimni. Od malobrojnih poznatih tu je ime Petrusa de Crucea, koji je komponirao motete u poznom životnom dobu, kao i Adam de la Halle kompozitor i truver. Međutim, najznačajniji i najpoznatiji predstavnici Ars Antiqua stila komponiranja bili su članovi Notre Dame polifonijske škole:

Razvoj muzičke teorije[uredi | uredi izvor]

Na polju muzičke teorije iz Ars Antiqua perioda vidljivo je nekoliko poboljšanja u odnosu na prethodnu praksu, većinom u koncepciji i notnog zapisa ritma. U ranoj srednjovijekovnoj muzičkoj eri, notni zapisi su ukazivali na tonove u pjesmama bez ukazivanja o ritmu, na osnovu kojih bi se te notne bilješke trebale pjevati. Najznačajniji muzički teoretičar iz prve polovine 13. vijeka Johannes de Garlandia, koji je napisao De Mensurabili Musica iz 1240. raspravu koja je definisala i najpotpunije razjasnila Ritmičko bilježenje. Nešto kasnije 1280. godine, njemački muzički teoretičar Franco iz Kölna bio je prvi koji je opisao sistem notnog zapisa u kojem različiti oblici notnog zapisa imaju sasvim različite ritmičke vrednosti (u djelu Ars cantus mensurabilis). Ova inovacija je imala veliki utjecaj na kasniju historiju evropske muzike. Rana Gotika uključuje francusku muziku komponiranu u Notre Dame školi do 1260., a visoka Gotika svu muziku komponiranu između 1260. i 1320, konvencionalnog početka Ars nove. Oblici organuma i conductusa su dostigli svoj vrhunac razvoja u ranoj gotici, a započeli su svoj pad tokom visoke gotike, kada bivaju zamijenjeni motetom.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Anderson, Gordon A., and Edward H. Roesner. "Ars Antiqua [Ars Veterum, Ars Vetus]". The New Grove Dictionary of Music, and Musicians, edited by Stanley Sadie, and John Tyrrell. 29 vols. London: Macmillan Publishers, 2001. ISBN 1-56159-239-0.
  • Jacobus of Liège. Speculum musicae, edited by Roger Bragard. Seven volumes in eight. Corpus scriptorum de musica 3. Rome: American Institute of Musicology, 1955–73.
  • Gleason, Harold, and Warren Becker. Music in the Middle Ages, and the Renaissance, third edition. Music Literature Outlines, Series 1. Bloomington, Indiana: Frangipani Press, 1981. ISBN 0-89917-034-X.