Jugoslavenska narodna armija

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa JNA)
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Grb JNA

Jugoslavenska narodna armija (Jugoslovenska narodna armija, JNA) bila je dio oružanih snaga SFRJ do njenog raspada.

Svoje korijene JNA vuče iz narodnooslobodilačke borbe i Partizanskih odreda Jugoslavije (POJ). Uskoro se formira Dobrovoljačka vojska Jugoslavije koja ubrzo postaje Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ), a 1. marta 1945. NOVJ je preimenovana u Jugoslavensku armiju.

Povodom proslave desetgodišnjice razvoja 22. decembra 1951. Jugoslavenska armija je preimenovana u Jugoslavensku narodnu armiju, čime je i formalno naglašen njen narodni, socijalistički i revolucionarni karakter.

1969. dolazi do stvaranja Teritorijalne odbrane SFRJ.

Pred kraj 80-ih pojačava se srbizacija JNA te ona početkom 90-ih postaje oruđe velikosrpske politike srbijanskog predsjednika Slobodana Miloševića i učestvuje u ratovima u Sloveniji, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.

JNA je službeno ukinuta krajem maja 1992. kada iz njeznih ostataka nastaju Vojska Jugoslavije i Vojska Republike Srpske.

Organizacija[uredi | uredi izvor]

JNA se tokom svoga postojanja u jednom trenutku smatrala za četvrtu vojnu silu Evrope (po nekim naknadnim mišljenjima bila je osma, nakon SSSR-a, V.Britanije, Francuske, Njemačke, Turske, Španije i Italije), i sastojala se od kopnenih snaga, vazduhoplovstva i mornarice. Snage JNA su bile organizovane u četiri vojne regije. Regije su se dalje dijelile u distrikte koji su bili odgovorni za administrativne poslove kao što je regrutacija, te pravljenje i održavanje vojnih instalacija. Regije su bile: beogradska, zagrebačka, skopaljska i vojnopomorska oblast Split. Ukupna vojna sila iznosila je oko 180,000 vojnika, od čega su više od 100,000 bili regruti.

Početkom 1990-ih godina, armija je gotovo završila sa opširnom reformom svoje strukture. Ukinute su stare pješačke divizije, a ustanovljena je brigada kao najveća operativna jedinica. Promjene u strukturi su omogućavale veću fleksibilnost i pokretljivost, kao i taktičku prednost pred napadačem, jer su ukinute velike i teško pokretljive jedinice.

Činovi u JNA[uredi | uredi izvor]

U JNA su postojali sljedeći činovi:


Jugoslovenska armija, Vojna policija Jugoslovensko vazduhoplovstvo i
protiv vazdušna odbrana
Jugoslovenska mornarica
Vrhovni komadant
Maršal Jugoslavije
Generali
General J.N.A.
General armije
Admiral flote
General-pukovnik
General-pukovnik
Admiral
General-potpukovnik
General-potpukovnik
Vice-admiral
General-major
General-major
Kontra-admiral
Viši oficiri
Pukovnik
Pukovnik
Kapetan bojnog broda
Potpukovnik
Potpukovnik
Kapetan fregate
Мајоr
Мајоr
Kapetan korvete
Niži oficiri
Kapetan prve klase
Kapetan prve klase
Poručnik bojnog broda
Kapetan
Kapetan
Poručnik fregate
Poručnik
Poručnik
Poručnik korvete
Potporučnik
Potporučnik
Potporučnik
Viši podoficirski činovi
Zastavnik prve klase
Zastavnik prve klase
Zastavnik prve klase
Zastavnik
Zastavnik
Zastavnik
Niži podoficirski činovi
Stariji vodnik prve klase
Stariji vodnik prve klase
Stariji vodnik prve klase
Stariji vodnik
Stariji vodnik
Stariji vodnik
Vodnik prve klase
Vodnik prve klase
Vodnik prve klase
Vodnik
Vodnik
Vodnik
Vojnički činovi
Mlađi vodnik
Mlađi vodnik
Mlađi vodnik
Desetar
Desetar
Desetar
Razvodnik
Razvodnik
Razvodnik

I prije raspada Jugoslavije neki činovi su se nalazili van upotrebe:

  • Maršal Jugoslavije (Josip Broz Tito, čin ukinut 1980)
  • General J.N.A. (ukinut 1974., predviđen za saveznog sekretara nacionalne odbrane)

Naoružanje[uredi | uredi izvor]

Zanimljivosti[uredi | uredi izvor]

  • U JNA je korišten srpskohrvatski jezik i latinica, tako da su se svi građani SFRJ stariji od 18 godina sposobni za služenje vojnog roka služili tim jezikom.
  • Osim Pravila službe, Glavni akt u JNA je bio Zakon o službi u oružanim snagama koji je regulirao sva pitanja odnosa unutar OS, prava i dužnosti, napredovanja, zdravstvenog i penzijskog osiguranja itd.
  • Korespodencija između ustanova i jedinica JNA sa ustanovama van JNA kao i sa građanima vođena je na jeziku na kojem je dopis došao u jedinicu ili ustanovu JNA.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: