Oružane snage Bosne i Hercegovine

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Oružane snage Bosne i Hercegovine
OS BIHamblem.jpg
Utemeljena 1. decembra 2006.
Grane Kopnena vojska Bosne i Hercegovine
Ratno zrakoplovstvo i protivzračna odbrana Bosne i Hercegovine
Štab Zajednički štab OS BIH
Vodstvo
Načelnik štaba general-pukovnik Anto Jeleč
Ministar odbrane Zekerijah Osmić
Podaci o brojnom stanju
Broj raspoloživih za vojnu službu 1.190.445, dobi 18-49 (2013).
Broj sposobnih za vojnu službu 991.569, dobi 18-49 (2013).
Broj godišnje stasalih za vojnu službu

50,870 muškaraca

65,789 žena
Rezervni sastav 7.000
Troškovi
Dobavljači
Strani dobavljači

SAD Rusija Turska Kina Italija Njemačka Rumunjska

Hrvatska

Oružane snage Bosne i Hercegovine su jedinstvena vojna sila Države Bosne i Hercegovine nastala transformacijom entitetskih vojski, bivše VFBiH Vojske federacije) i bivše VRS (Vojska Republike Srpske). Civilni komandant OSBiH je predsjedništvo BiH a lanac komandovanja i kontrole ide preko MOBiH, Zajedničkog štaba OSBiH na dvije komande operativnog nivoa i to OKOSBiH koja u svom sastavu ima pet brigada (tri pješadijske brigade, brigadu zračnih snaga i PZO te brigadu taktičke podrške) i KPOSBiH koja u svom sastavu ima komandu za logistiku, personal i obuku. Sve gore navedene komande su multinacionalnog karaktera dok su bataljoni u sastavu pješadijskih brigada čisto nacionalni (bošnjački, hrvatski i srpski). Brigade Taktičke podrške i Zračnih snaga su takođe multinacionalnog sastava. U sastavu OSBiH su i tri "adminstrativne" komande ili tzv. Pukovi. Pukovi baštine tradicije ratnih vojski u BiH, nemaju nikakvu operativnu funkciju i bave se obilježavanjem značajnih datuma iz istorije bivših vojski u BiH.

Historija[uredi | uredi izvor]

Nakon dejtona u BiH su egzistirale VRS i VFBiH (nastala spajanjem ARBiH i HVO)

Prva formalna i zvanična oružana sila Republike Bosne i Hercegovine je bila Teritorijalna odbrana Bosne i Hercegovine koja je bila formirana 8. aprila 1992. godine koja je bila nastavak prijašnje teritorijalne odbrane koja je bila rezervni dio JNA. TO je je trasformirana u Armiju Bosne i Hercegovine čiji je prvi komadant bio general Sefer Halilović. Armija BiH je nakon Daytonskog sporazuma integrisana u VFBiH, a nakon reforme odbrane 2006. godine personal je ušao u sastav jedinstvenih OSBiH.

Hrvatsko vijeće odbrane je bila oružana sila samopriznate Herceg-Bosne čiji je integritet čuvala. HVO je formirano 8. aprila 1992. godine i postojalo je sve do Daytonskog sporazuma integrisana u VFBiH, a nakon reforme odbrane 2006. godine personal je ušao u sastav jedinstvenih OSBiH.

Vojska Republike Srpske je formirana kao oružana sila 12. maja 1992. godine tada nepriznate Republike Srpske, nakon potpisivanja Daytonskog sporazuma. Ova oružana formacija postaje priznata kao zvanična oružana sila entiteta Republika Srpska i jedna od dviju oružanih sila Bosne i Hercegovine sve do reforme odbrane 2006. kada je personal bivše VRS ušao u sastav jedinstvenih OSBiH.

Zadaci OSBiH po Zakonu o odbrani[uredi | uredi izvor]

  • učešće u operacijama kolektivne sigurnosti, u operacijama za podršku miru i samoodbrani, uključujući i borbu protiv terorizma,
  • zaštita suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine kao nezavisne države i njenih građana,
  • pomoć civilnim organima u reagiranju na prirodne i druge katastrofe i nesreće,
  • protuminsko djelovanje u Bosni i Hercegovini,
  • ispunjenje međunarodnih obaveza Bosne i Hercegovine.[1]
Armed Forces Bosnia Herzegovina - Operational Command.png

Struktura OS BIH[uredi | uredi izvor]

Struktura zajedničkog štaba

Zajednički štab Oružanih snaga Bosne i Hercegovine razmješten je u Sarajevu na Bistriku. Dvije podređene komande razmještene su u NATO Bazi Butmir kod Sarajeva - OKOSBiH te u Kasarni Kozara u Banjaluci KPOSBiH.

Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potiču: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal. Svaki od ukupno tri puka se dijeli na tri bataljona koji su raspoređeni u tri pješadijske brigade OS BIH.

  • Operativna komanda (Butmir Sarajevo)
    • 4. pješadijska brigada (Čapljina)
      • 1. pješadijski bataljon (Livno)
      • 2. pješadijski bataljon (Bileća)
      • 3. pješadijski bataljon (Goražde)
      • Artiljerijski bataljon (Mostar)
      • Izviđačka četa(Čapljina)
      • Vod veze(Čapljina)
    • 5. pješadijska brigada (Baza Orao Tuzla)
      • 1. pješadijski bataljon (Baza Orao Tuzla)
      • 2. pješadijski bataljon (Kiseljak)
      • 3. pješadijski bataljon (Bijeljina)
      • Artiljerijski bataljon (Žepče)
      • Izviđačka četa (Baza Orao Tuzla)
      • Vod veze (Baza Orao Tuzla)
    • 6. pješadijska brigada (Kozara Banja Luka)
      • 1. pješadijski bataljon (Kozara Banja Luka)
      • 2. pješadijski bataljon (Bihać)
      • 3. pješadijski bataljon (Orašje)
      • Artiljerijski bataljon (Doboj)
      • Izviđačka četa (Kozara Banja Luka)
      • Vod veze (Kozara Banja Luka)
    • Brigada za taktičku podršku (Sarajevo)
      • Oklopni bataljon (Baza Orao Tuzla)
      • Inžinjerski bataljon (Derventa)
      • Vojnoobavještajni bataljon (Butile, Sarajevo)
      • Bataljon vojne policije (Butile, Sarajevo)
      • Deminerski bataljon (Rajlovac Sarajevo), Ujedno i škola za deminiranje
      • Četa veze (Pale)
      • ABHO četa (Baza Orao Tuzla)
    • Brigada ratnog zrakoplovstva i protivzračne odbrane (Mahovljani-Banja Luka)
      • Helikopterski skvadron (Sarajevo) UH 1H platforma
      • Helikopterski skvadron (Mahovljani MI8 platforma
      • Bataljon PVO (Sarajevo)
      • Bataljon motrenja i ranog upozoravanja (Banja Luka)
      • Bataljon zračne podrške (Sarajevo, Banja Luka)
  • Komanda za podršku OS BIH (Banja Luka)
    • Komanda za upravljanje personalom (Banja Luka)
    • Komanda za obuku i doktrinu' (Travnik)'
    • Komanda logistike' (Doboj)'

Komandovanje i kontrola OS BIH[uredi | uredi izvor]

Član predsjedništva BIH Nebojša Radmanović i bivši član Haris Silajdžić vrše smotru pripadnika OS BIH.

Vrhovni komandant Oružanih snaga Bosne i Hercegovine je Predsjedništvo Bosne i Hercegovine. Predsjedništvo komanduje preko ministra odbrane koji je odgovoran za stvaranje i održavanje odbrambenog kapaciteta kako bi se osigurala zaštita suvereniteta, teritorijalnog integriteta, političke nezavisnosti i međunarodnog subjektiviteta Bosne i Hercegovine. Prvi u vojnom lancu komandovanja podređen MOBiH je Zajednički štab OS BIH koji politike i odluke ministarstva odbrane pretvara u realne i detaljne planove. Daljnji lanac komande se dijeli na operativnu i komandu za podršku. Operativna komanda OS BIH ima komandu nad svim brigadama u svom sastavu. Komandant OKOSBiH odgovoran je za sve obuku i operacije operativnih sastava OSBiH. Komanda za podršku OS BIH upravlja personalom, logistikom i institucionalnom obukom u centrima za obuku OSBiH.

Djelatnici u Oružanim snagama BiH[uredi | uredi izvor]

Na službi u Oružanim snagama mogu biti vojna lica, civilna lica i kadeti. Vojna lica su profesionalna vojna lica i lica u rezervnom sastavu dok su na službi.

Oružane snage BIH imaju oko 10.000 profesionalnih vojnih lica, oko 5.000 lica u rezervnom stanju kao i oko 1.000 civilnih djelatnika.

Profesionalna vojna lica[uredi | uredi izvor]

Pripadnik OS BIH prilikom internacionalne vojne vježbe Immediate Response 2012 u Slunju.

Profesionalna vojna lica su:

Lica u rezervnom sastavu[uredi | uredi izvor]

Lica u rezervnom sastavu su:

  • rezervni vojnici,
  • rezervni podoficiri,
  • rezervni oficiri,
  • rezervni generali.

Kadeti[uredi | uredi izvor]

Kadeti su lica koja se u stručnim vojnim školama i akademijama obrazuju za profesionalnu vojnu službu u Oružanim snagama. Kadeti imaju prava i obaveze koje su propisane ovim zakonom i propisima koje donosi ministar odbrane Bosne i Hercegovine.

Činovi u Oružanim snagama BiH[uredi | uredi izvor]

Vojnički činovi[uredi | uredi izvor]

  • Vojnik
  • Vojnik 1. klase
  • Kaplar

Obilježja činova vojnika sastoje se od oznake u obliku slova "V" srebrene boje.

Podoficirski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Vodnik
  • Stariji vodnik
  • Stariji vodnik 1. klase
  • Zastavnik
  • Zastavnik 1. klase

Obilježja činova podoficira sastoje se od oznake u obliku slova „V“ i žute pruge na početku epolete.

Oficirski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Potporučnik
  • Poručnik
  • Kapetan
  • Major
  • Pukovnik
  • Brigadir

Obilježja činova oficira podporučnika, poručnika i kapetana sastoje se od srebrenih pruga na početku epolete (na ramenu) i srebrenih zvijezda. Obilježja činova oficira majora, pukovnika i brigadira sastoje se od mačeva na početku epolete oivičenih srebrenom prugom i srebrenih zvijezda.

Generalski činovi[uredi | uredi izvor]

  • Brigadni general
  • General major
  • General pukovnik

Obilježja čina generala sastoje se od grba Bosne i Hercegovine s mačevima okruženim zlatnim vijencem od hrastovih listova i zlatnim zvijezdama sa sedam krakova na epoleti oivičenoj zlatnom prugom.[2]

Vidovi, rodovi i službe u OS BIH[uredi | uredi izvor]

Oružane snage BIH sastoje se iz vidova, rodova i službi.

Vidovi[uredi | uredi izvor]

Vidovi su:

Rodovi[uredi | uredi izvor]

Rodovi su:

  • pješadija,
  • artiljerija,
  • artiljerijsko-raketne jedinice protuzračne odbrane,
  • oklopno-mehanizirane jedinice,
  • avijacija,
  • inžinjerija,
  • veza,
  • atomsko-biološko-hemijska odbrana,
  • elektronsko izviđanje i protuelektronska borba,
  • zračno osmatranje i javljanje,
  • vojnoobavještajni.

Službe[uredi | uredi izvor]

Službe su:

  • tehnička služba,
  • zrakoplovna tehnička služba,
  • služba vojne policije,
  • saobraćajna služba,
  • intendanska služba,
  • sanitetska služba,
  • veterinarska služba,
  • građevinska služba,
  • finansijska služba,
  • pravna služba,
  • geodetska služba,
  • informatička služba,
  • muzička služba,
  • vjerska služba.

Obilježja[uredi | uredi izvor]

MARPAT uniforma.

Obilježja se nalaze se na kapi ili beretki, desnom ramenu i na lijevom ramenu uniforme svih pripadnika Oružanih snaga. Svi osim oficira u činu generala na kapi/beretki nose bedževe kopnene vojske ili zrakoplovstva i protuzračne odbrane Oružanih snaga. Na kapi/beretki oficira u činu generala nalazi se bedž grba Bosne i Hercegovine s mačevima i zlatnim vijencem. Obilježje na desnom ramenu svih pripadnika Oružanih snaga je zastava Bosne i Hercegovine. Pripadnici pukova na lijevom ramenu nose obilježje svog puka. Dodatna obilježja brigade, druge institucije, odnosno jedinice nose se ispod obilježja puka na lijevom ramenu. standardna uniforma u OS BIH je MARPAT.

Pukovi[uredi | uredi izvor]

Pješadijski pukovi baštine identitet i vojno naslijeđe jedinica i konstitutivnih naroda (Bošnjaka, Hrvata i Srba) iz kojih potiču: Armije Republike Bosne i Hercegovine (ARBiH), Hrvatskog vijeća odbrane (HVO) i Vojske Republike Srpske (VRS). Pukovi i komande pukova nemaju operativna ni administrativna ovlaštenja. Svaki puk ima malu, neoperativnu komandu puka i personal.

Komande pukova mogu:

  • upravljati muzejom puka,
  • kontrolirati finansijski fond puka
  • pripremati, istraživati i njegovati historiju puka,
  • objavljivati biltene puka,
  • čuvati kulturno-historijsko naslijeđe puka,
  • davati uputstva o održavanju posebnih svečanosti,
  • davati uputstva o običajima, odjeći i ponašanju puka,
  • voditi oficirske, podoficirske i vojničke klubove.

Pukovi mogu u svom sastavu imati aktivnog, rezervnog ili penzionisanog oficira koji služi kao pukovnik puka. Pukovnik puka je isključivo počasni položaj i nema operativna ni administrativna ovlaštenja.

Oružje[uredi | uredi izvor]

Naziv Porijeklo Vrsta Varijanta Slika
M16 Flag of the United States.svgSAD Jurišna puška M16A4, M16A1 M16A1 brimob.jpg
AR-15 Flag of the United States.svgSAD Jurišna puška SP1, A3 M4A1 Carbine.jpg
M4 Flag of the United States.svgSAD Jurišna puška M4A1 M4A1 ACOG.jpg
HK MG4 Flag of germany 800 480.pngNjemačka Laka strojnica MG4 HK MG4 01.jpg
HK33 Flag of germany 800 480.pngNjemačka Jurišna puška HK33KA3, SG/1, A2, HK13 HK33A2 Flickr (yet another finn).jpg
HK G3 Flag of germany 800 480.pngNjemačka Jurišna puška G3KA4A1, G3A1, G3A3 G3a3.gif
AK-47 Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Jurišna puška AK-103, AK-12, RPK-74 AKM automatkarbin - 7,62x39mm.jpg
Zastava M70 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Jurišna puška M-70AB3, M-70A, M-70B1N, M-70AB2N, M-70A1 M70-ab2 from yugo.png
Zastava M72 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Laka strojnica M72B1, M72 M72B1.jpg
FN FAL Flag of Belgium.pngBelgija Jurišna puška M964A1 MD3, M964, M964A1 5064-04.jpg
Bizon SMG Flag of Russia.pngRuska Federacija Mašinka 2-01, 2-06 , 2-07 PP-19 Bizon right view.jpg
MP5 Flag of germany 800 480.pngNjemačka Mašinka M5, MP5A5, MP5KA1, MP5SFA2, MP5SFA3 Heckler Koch MP5.jpg
Škorpion vz.61 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Mašinka Normal skorpion 01.jpg
PAP M59/66 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Polu-automatska puška Yugoslavian SKS.jpg

Teške strojnice[uredi | uredi izvor]

Naziv Porijeklo Vrsta Varijanta Slika
M60 Flag of the United States.svgSAD strojnica M60E3, M60E4, M60E6 M60.jpg
M2 Browning Flag of the United States.svgSAD strojnica M2HB, M2HB-QCB M2E2 Quick Change Barrel (QCB).jpg
M240 Flag of the United States.svgSAD strojnica M240-1.jpg
Zastava M84 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija strojnica M84, M86 M84 mg.jpg
Ultimax 100 Flag of Singapore.svgSingapur strojnica Mark 3/3A, Mark 2 Ultimax100.png
M249 Flag of the United States.svgSAD strojnica M249 PIP PEO M249 Para ACOG.jpg
DShK Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez strojnica DŠK, DŠKM, Type 54 Doushka desert.jpg
NSV Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez strojnica NSV machine gun-02.jpg

Oklopna vozila[uredi | uredi izvor]

Naziv Porijeklo Vrsta U upotrebi Bilješka Slika
M-84 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Glavni borbeni tenk 71 M84 VS15.jpg
AMX-30 Flag of France (7x10).svgFrancuska Glavni borbeni tenk 50 Kupljeni od UAE AMX-30 1 Bovington.jpg
M60 Patton Flag of the United States.svgSAD Glavni borbeni tenk 45 Donacija SAD-a 1996 ROCA M60A3 TTS Tanks Display in Chengkungling 20111009.jpg
T-55 Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Glavni borbeni tenk 155 12 nabavljeno od Egipta T-55 in Tivoli Park, Ljubljana.jpg
Type-92 Flag of China.pngKina Protiv-oklopno vozilo 10 HJ-9 mounted on WZ550.jpg
AML 60/90 Flag of France (7x10).svgFrancuska Oklopno vozilo 10 Panhard AML-90 img 2308.jpg
AMX-10P Flag of France (7x10).svgFrancuska Pješadijsko borbeno vozilo 25 Amx10p 21.jpg
BVP M-80 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Pješadijsko borbeno vozilo 103 M-80 A.JPG
M113 Flag of the United States.svgSAD APC 80 Donacija SAD-a M113 Kawest schräg.jpg
BOV-3 Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija APC 3 (BOV 3)/ 49 (30)/ 39 (VP)/ 8 (M) BOV BSD (3).jpg
BTR-50PK Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez APC 2 Stalin line - BTR-50PK.JPG
BTR-70 Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez APC 3 BTR-70 Belarus 2.jpg
Artiljerija
D-30/D-30J Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Haubica 258 12 nabavjeno od Egipta D-30 Soviet.jpg
D-20/M-84 NORA Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Haubica 13 (D-20) 15 (M84) 12 nabavjeno od Egipta Howitzer D-20.jpg
M-46/M-82 Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Haubica 61 (M-46) 13 (M-82) 12 nabavjeno od Egipta 130mm gun M1954 (M-46) desc table in Perm.jpg
M2A1 Flag of the United States.svgSAD Haubica 24 US 105mm howitzer M2A1 MDLA.JPG
M-56 Flag of Bosnia and Herzegovina.svgBiH/

Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija

Haubica 101 M-56 Howitzer on display.jpg
M114A1/A2 Flag of the United States.svgSAD Haubica 126 Donacija SAD-a 1997 M114 155 mm Houwitser.jpg
Samopokretna artiljerija
2S1 Gvozdika Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Samopokretna haubica 24 2S1 Gvozdika.jpg
ZSU-57-2 Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Samopokretni protivavionski top 33 ZSU-57-2 (2).JPG
MLRS
Type 63 Flag of China.pngKina Raketo bacač H12 Type 63 multiple rocket launcher.JPG
BM-21 Grad Flag of the Soviet Union (1955-1980).svgSovjetski savez Raketo bacač 5 (BM-21) 36 (APR-40) BM-21.JPG
M-63 Plamen Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Raketo bacač 27 M94 Plamen S 128mm 2.jpg
M-77 Oganj Flag of SFR Yugoslavia.pngJugoslavija Raketo bacač 34 M77 Oganj.jpg

[uredi | uredi izvor]

Galerija[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]