Kazimir III, kralj Poljske

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Kazimir III Veliki)
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Kazimir III Veliki

Kazimir III Veliki (30. april 1310. - 5. novembar 1370.) je poljski kralj (1333-1370), posljednji vladar iz vladarske porodice Pjastovići. Bio je sin poljskog kralja Vladislava i vojvotkinje Hedwig Kalisz.

Rođen u Kowalu, Kazimir se prvo oženio Aldonom, kćerkom velikog vojvode Litvanije Gediminasa. Ona mu je rodila dvije kćeri, Cunigundu koja je bila u braku sa Ludovikom II, vojvodom Brandeburga, sinom Ludovika IV, cara Svetog Rimskog carstva i Elizabetu, koja je bila udata vojvodu Pomeranije Bogislava V. Aldona je umrla 1339. godine, pa se oženio Adelaidom, kćerkom vojvode Hessena. Razvodi se od Adelaide 1356. godine i ženi Kristinu. S njom se razvodi 1365. godine i ženi Hedwigom. Ona mu rađa tri kćerke, koje su bile male kad je on umro. Sve četiri supruge su mu rodile kćerke, tako da kralj Kazimir III nije imao muškog nasljednika za prijestolje.

Kazimir III je umro 1370. godine od ozljede koju je zadobio u lovu. Njegov nećak, kralj Ugarske Ludovik I je uspio da postane kralj Poljske stvarajući personalnu uniju sa Ugarskom.

Veliki kralj[uredi | uredi izvor]

Kazimir III je uspio stabilizovati poljsku državu poslije dužeg razjedinjenja. Kada je došao na prijestolje, shvatio je da je u opasnosti, jer čak i njegovi susjedi nisu priznavali njegovu titulu i umjesto toga su ga zvali "kraljem Krakova". Privreda je bila uništena, a kraljevstvo iseljeno i iscrpljeno ratom.

Nakon smrti, Kazimir je ostavio kraljevstvo koje je udvostručeno u veličini (uglavnom zbog zemlje u današnjoj Ukrajini, tada pod nazivom vojvodstvo Halicz), postalo prosperitetno, bogato, sa velikim izgledima u budućnosti. Iako je predstavljen kao miran kralj u dječjim knjigama, on je zapravo vodio mnoge ratove. Intenzivno je gradio (dvorci Wawel, Orle Gniazda) i reformisao vojsku i poljsko građansko i krivično pravo. U Sejmu u Wislici je 11. marta 1347. godine uveo korisne pravne reforme pravosudnog sistema. Zbog toga je prozvan "poljski Justinijan". Osnovao je univerzitet u Krakovu, najstariji poljski univerzitet.

Ugovorima o miru sa državama Tevtonskog reda, Češkom i Ugarskom odrekao se Šlezije i Pomeranije, ali je zato ujedinio poljske zemlje Galiciju, Podoliju i Voliniju. Ojačao je kraljevsku centralnu vlast, kolonizirao opustošena područja, podsticao razvoj privrede i reorganizovao vojsku. Osnovao je gradove Lavov i Kolamija. Izdao je 1347. Višlički statut, koji je bio zakonik za cijelu Poljsku. Osnovao je 1346. akademiju u Krakovu. Njegova uspješna politika omogućila je da ga prozovu Velikim. Nije imao nasljednika, pa je 1370., njegovom smrću, dinastija Pjastovića bila prekinuta. Kazimir je u svom testamentu naveo da ostavlja kraljevstvo svom unuku Kazimiru IV vojvodi Pomeranije. Ovaj dio testamenta je proglašen nevažećim od strane kralja Ugarske Ludovika I, koji je došao u Krakov nakon njegove smrti i podmitio plemiće dajući im privilegije.

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: