KOS

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži

KOS (Kontraobaveštajna služba) je bila vojna obavještajna služba JNA nastala 1946 od trećeg odsjeka OZNA-e pri Ministarstvu narodne odbrane. Za vrijeme SFRJ KOS je sprovodio likvidacije iseljenika i stvaranje opozicije. Nakon smrti Josipa Broza Tita, KOS se je bacio u službu Slobodana Miloševića i velikosrpske politike. KOS je proveo niz prikrivenih akcija u službi velikosrpske politike prije i poslje osamostaljenja Bosne i Hercegovine, psihološko-propagandnih aktivnosti pa sve do vojnih dejstvovanja. U tu svrhu ubačeni su agenti u sam vrh SDB BiH. Na čelu KOS-a je do 1992. bio general Aleksandar Vasiljević, a poslije odlukom Živote Panića, taj zadatak preuzima Nedeljko Bošković. Od 1993. na čelu KOS-a je Aleksandar Dimitrijević. [1]

Slovenija[uredi | uredi izvor]

Slučaj "Janša"[uredi | uredi izvor]

Slovenački časopis "Mladina" objavljivao je 80-tih u sedmičnom izdanju tajne bilješke sjednica vrhovnih oficira JNA. KOS je, u vezi toga, 1988. optužio bivšeg referenta JNA Janšu da radi za strane obavještajne službe. Pukovnik KOS-a Vasiljević naređuje njegovo hapšenje. U Janšinom birou pronađene su kopije strogo povjerljivih naređenja vrhovnih komandanata 9. armije JNA. Janša je osuđen od vojnog suda na 18 mjeseci zatvora, što je dovelo do velikih protesta u Ljubljani i širom Slovenije. Kasnije je Janša tokom svjedočenja izjavio da su oficiri SDB-a tačno znali u kojoj se ladici nalaze dotični dokumenti, jer su neposredno nakon njihovog ulaska pronađeni.[2]

Rat u Sloveniji[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Rat u Sloveniji

Obaranje helikoptera JNA 1991., dok je prevozio namirnice, snimao je KOS. Radio-veza s pilotom, koji je bio Slovenac, bila je ometana te nije primio upozorenje TO-Slovenije da će biti oboren ako se ne vrati. Snimci su kasnije bili prikazani u SR Srbiji[3]

Hrvatska[uredi | uredi izvor]

Akcije "Proboj" i "Štit"[uredi | uredi izvor]

Još prije izbijanja rata u SR Hrvatskoj, posebno na području Banije i Korduna, KOS je u akciji "Proboj" naoružavao lokalno srpsko stanovništvo. To oružje je bilo prethodno oduzeto od TO-a Hrvatske. Istovremeno KOS-ova akcija "Štit" imala je za cilj sprečavanje ponovnog naoružavanja Hrvatske. Tom prilikom je praćena nabavka naoružanja u inostranstvu.[4]

Bosna i Hercegovina[uredi | uredi izvor]

Afera Agrokomerc[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Afera Agrokomerc

Pripadnici KOS-a su, prije izbijanja afere, bili ubačeni u postrojenja Agrokomerca.[5]:

Rat u BiH[uredi | uredi izvor]

Glavna stranica: Rat u Bosni i Hercegovini

KOS je imao prije svega imao zadatak da spriječi, nakon sličnih iskustava u Hrvatskoj, organizovanje odbrane preko MUP-a BiH. Ideja je bila rasturiti rezervni sastav MUP-a po nacionalnoj osnovi na tri naroda. TO BiH je dotle već bila uveliko razoružana, imala je u posjedu još oko 10% oružja, te nije predstavljala prijetnju. [6]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Counterintelligence Service Kontraobavještajna Služba KOSglobalsecurity.org, pristupljeno: 7.11.2014 (en)
  2. ^ Benedict Weiss, Teorija raspada - Jugoslavija država po potrebi, 2012, 2. izdanje, str. 100 ISBN 9781466496477 (hr)
  3. ^ Benedict Weiss, str. 102
  4. ^ Benedict Weiss, str.95-96
  5. ^ Radio Slobodna Evropa, Da li je afera Agrokomerc bila namještena? (2. dio) iz Nezavisne novine,objavljeno 13. 3.2012, pristupljeno 5.12.2014
  6. ^ Ko je i kako započeo ratnin.co.rs,objavljeno 29. 8.2008;pristupljeno: 7.11.2014 (sr)