Plzeň

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Plzeň
Plzeň od ZOO.jpg
Plzeň
Grb Položaj
Grb općine Plzeň Položaj naselja Plzeň
Osnovne informacije
Država: Flag of the Czech Republic.svg Češka
Stanovništvo: 171.104 popis (2011)
Površina: 137,65 km2
Gustoća: 1.243 stanovnika na km2
Poštanski broj: 301 00
Administracija
Načelnik: Martin Baxa
Web stranica:

Plzeň (govorni bosanski Plzenj ) je grad na zapadu Češke i metropola Plzeňskog kraja. Leži na ušću rijeka Mže, Radbuza, Úhlava i Úslava, njihovim spajanjem nastaje rijeka Berounka. Ima preko 170 hiljada stanovnika, što ga čini četvrtim gradom po veličinu u Češkoj Republici.

Plzeň je poznat kao industrijski i pivarski grad. U gradu se proizvode poznata piva Prazdroj i Gambrinus. Odozdo fermentisno svijetlo pivo se u većem dijelu svijeta naziva Pilsner ili Pils prema njemačkom imenu grada Pilsen. Plzenj ima i kulturni značaj za ČR. U gradu se nalaze razne kulturne ustanove, sagrađene u vrijeme Austro-Ugarske. Grad je i sjedište biskupije. U gradu se nalaze razne obrazovne ustanove, kao npr. Zapadnočeški univerzitet u Plzeňu.

Historija[uredi | uredi izvor]

Srednji vijek[uredi | uredi izvor]

Grad se prvi put spominje 976. godine. Zahvaljući svom geografskom položaju, kao rakrsnica trgovačkih puteva između Praga i njemačkih zemalja u srednjem vijeku Plzeň stiče status trećeg najvećeg i najvažnijeg grada odmah poslije Praga i Kutne Hore. U tom razdoblju su sagrađene mnoge crkve i samostani.

Rani novi vijek[uredi | uredi izvor]

Prva češka štampana knjiga – Kronika Trojánská – godine 1468. je štampana u Plzňu. Godine 1507. grad biva uništen požarom. U periodu od devet mjeseci ovaj grad je bio glavni grad Svetog Rimskog Carstva, kada je car Rudolf II, car Svetog Rimskog Carstva pobjegao pred kugom na prijelomu godina 1599. i 1600. (od septembra sve do juna) u Plzeň.

19. i 20. vijek[uredi | uredi izvor]

Godine 1839. je donešena odluka o osnivanju Gradske pivare Plzeň (kasnije preimenovana u Prazdroj). Godine 1859. Emil Škoda preuzima fabriku mašina u Plzeňu, koje će kasnije dobiti naziv Škoda (fabrika) danas Škoda transportation, (razlikovati od fabrike automobila Škoda). Iste godine František Křižík uvodi svoj izum elektrolučnu lampu kao sistem ulične rasvjete u gradu. Godine 1869. osnovana je pivara Gambrinus. Početkom 20. vijeka Plzeň je bio drugi grad po veličini u ČR. Godine 1924. tako nastaje tzv. Veliki Plzeň, tj. broj stanovnika je prešao 100 hiljada. Razdoblje drugog svjetsko rata Plzeň je većinu vremena proveo pod njemačkom okupacijom. Okupatori su Škodu pretvorili u fabriku oružja, zbog čega je fabrika i bombardovana dana 25. aprila 1945. godine.

Historijski spomenici[uredi | uredi izvor]

Plzeňska Velika sinagoga je najveća sinagoga u Češkoj Republici

Većina historijskih spomenika, sačuvani su u historijskom jezgru i u okolnim ulicama.

  • Gradom dominira gotička Katedrala svetog Bartoloměja sagrađena 1292. godine
  • Renesansna vijećnica iz 16. vijeka
  • Barokna zgrada samostana, čija je gradnja trajala od 1711. do 1714. godine, periodu od 1805.do 1807. godine vršena je prenamijena zgrade na školu, danas je Državna biblioteka.
  • Velika sinagoga i Stara sinagoga
  • Zapadonočeški muzej u Plzňu

Saobraćaj[uredi | uredi izvor]

[icon] Ova sekcija zahtijeva proširenje.

Gradovi partneri[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: