Čestica

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Varioci trebaju zaštitu od iskri, koje su zagrijane metalne čestice koje odlete sa površine koja se vari.

Čestica je mali dio ili količina tvari.[1] U fizičkim naukama, čestica je mali lokalizirani predmet, kojem se može pripisati nekoliko fizičkih ili hemijskih svojstava kao što su volumen ili masa.[2] Čestice uveliko variraju u veličini, od subatomskih čestica poput elektrona, do mikroskopskih čestica kao što su atomi i molekule, i makroskopskih čestica poput praška. Čestice se također koriste u stvaranju naučnih modela većih predmeta, npr. model kretanja ljudi u gužvi na javnom mjestu.

Sam termin je veoma opširan u značenju, i definiše se po potrebi različitih naučnih polja.

Konceptualna svojstva[uredi | uredi izvor]

Česetice se veoma često predstavljaju kao tačke. Ovaj prikaz može predstavljati kretanje atoma u gasu, ljudi na ulici ili zvijezda na noćnom nebu.

Koncept čestica je osobito koristan tokom stvaranja modela prirode, jer je potpuni tretman brojnih prirodnih fenomena komplikovan.[3] Može se koristiti radi donošenja pojednostavljujućih pretpostavki vezanih za uključene procese. Primjer opisanog prikaza je računanje lokacije i brzine pada lopte bačene u zrak. Najprije, lopta se može idealizirati kao glatka, čvrsta sfera, onda se može zanemariti njena rotacija, trenje, što približava problem polju balistike, specifičnije, klasičnom kosom hicu tačkaste čestice.[4] Tretman velikog broja čestica je domen statističke fizike.[5]

Veličina[uredi | uredi izvor]

Galaksije su toliko velike da se zvijezde mogu smatrati česticama u odnosu na njih

Termin "čestica" se obično primjenjuje različito na tri klase veličina. Termin makroskopska čestica, se obično odnosi na čestice mnogo veće od atoma i molekula. Ove se obično apstraktno predstavljaju kao tačkaste čestice, iako imaju zapremine i oblike. Primjeri makroskopskih čestica uključuju prašinu, pijesak i čak predmete velike poput zvijezda u galaksiji.[6][7]

Druga vrsta, mikroskopske čestice, se obično odnosi na čestice čija je veličina u rasponu od atoma do molekula, poput ugljičnog dioksida, i nanočestica. Ove čestice se proučavaju u hemiji, kao i u atomskoj i molekularnoj fizici. 

Najmanje čestice su subatomske čestice koje se odnose na čestice manje od atoma.[8] Ova grupa čestica uključuje sve što ulazi u sastav samog atoma - protone, neutrone i elektrone - ali i ostale tipove čestica koje se mogu proizvesti samo u akceleratorima čestica. Ove čestice se proučavaju u fizici elementarnih čestica.

Zbog njihove izrazito male veličine, proučavanje mikroskopskih i subatomskih čestica pripada polju kvantne mehanike. One pokazuju fenomene demonstrirane u model čestice u kutiji,[9][10] uključujući čestično-talasni (korpuskularno-talasni) dualizam (fotoni - svjetlost).[11][12]

Sastav[uredi | uredi izvor]

Proton se sastoji od tri kvarka.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "particle".
  2. ^ "Particle". AMS Glossary. American Meteorological Society. Pristupljeno 2015-04-12. 
  3. ^ F. W. Sears, M. W. Zemansky (1964). "Equilibrium of a Particle". University Physics (3rd iz.). Addison-Wesley. str. 26–27. LCCN 63015265. 
  4. ^ F. W. Sears, M. W. Zemansky (1964). "Equilibrium of a Particle". University Physics (3rd iz.). Addison-Wesley. str. 27. LCCN 63015265. A body whose rotation is ignored as irrelevant is called a particle. A particle may be so small that it is an approximation to a point, or it may be of any size, provided that the action lines of all the forces acting on it intersect in one point. 
  5. ^ F. Reif (1965). "Statistical Description of Systems of Particles". Fundamentals of Statistical and Thermal Physics. McGraw-Hill. str. 47ff. ISBN 978-0-07-051800-1. 
  6. ^ J. Dubinksi (2003). "Galaxy Dynamics and Cosmology on Mckenzie". Canadian Institute for Theoretical Astrophysics. Pristupljeno 2011-02-24. 
  7. ^ G. Coppola, F. La Barbera, M. Capaccioli (2009). "Sérsic galaxy with Sérsic halo models of early-type galaxies: A tool for N-body simulations". Publications of the Astronomical Society of the Pacific 121 (879): 437. Bibcode:2009PASP..121..437C. arXiv:0903.4758. doi:10.1086/599288. 
  8. ^ "Subatomic particle". YourDictionary.com. Pristupljeno 2010-02-08. 
  9. ^ R. Eisberg, R. Resnick (1985). "Solutions of Time-Independent Schroedinger Equations". Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, Ions, Compounds and Particles (2nd iz.). John Wiley & Sons. str. 214–226. ISBN 978-0-471-87373-0. 
  10. ^ F. Reif (1965). "Quantum Statistics of Ideal Gases – Quantum States of a Single Particle". Fundamentals of Statistical and Thermal Physics. McGraw-Hill. str. vii–x. ISBN 978-0-07-051800-1. 
  11. ^ R. Eisberg, R. Resnick (1985). "Photons—Particlelike Properties of Radiation". Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, and Particles. (2nd iz.). John Wiley & Sons. str. 26–54. ISBN 978-0-471-87373-0. 
  12. ^ R. Eisberg, R. Resnick (1985). "de Broglie's Postulate—Wavelike Properties of Particles". Quantum Physics of Atoms, Molecules, Solids, Nuclei, and Particles (2nd iz.). John Wiley & Sons. str. 55–84. ISBN 978-0-471-87373-0.