Bratislavski kraj
| Regija Bratislava (Bratislavský kraj) | |||
| Slovačka regija | |||
|
|||
| Država |  Slovačka | ||
|---|---|---|---|
| Graniči sa | Mađarska Austrija Trnava | ||
| Rijeka | Dunav | ||
| Glavni grad | Bratislava | ||
| Površina | 2.052,60[1] km2 | ||
| Stanovništvo | 739 635 (2025.[2]) | ||
| Gustoća | 360,33 /km2 | ||
| Vlada | |||
| - Predsjednik regije: |
Pavol Frešo | ||
| Pozivni broj | +1 | ||
 | |||
| Veb-sajt: www.vs.sk/kuba/ | |||
Regija Bratislava (slovački: Bratislavský kraj) je jedna od slovačkih administrativnih regija sa glavnim gradom Bratislavom. 2025., zauzima površinu od 2052,60 km2 i ukupno ima 739 635 stanovnika.[3][4] Regije je prvi put osnovana 1923. godine a u sadašnjim granicama postoji od 1996. godine. To je najbogatija regija u Slovačkoj, regija s najvišim stepenom urbanizacije koji se kreće oko 85%, a prema Eurostatu iz 2010. godine sa 43.100 € BDP-a po glavi stanovnika sedma je najbogatija regija Evropske unije.[5] Površinom je najmanja od ukupno 8 slovačkih regija.
Geografija
[uredi | uredi izvor]Regija se nalazi u jugozapadnom dijelu Slovačke sa površinom od skoro 2053 km2 i brojem stanovnika od 606.753 (2006). Regija je podijeljena Malim Karpatima koji se prostiru od Bratislave dalje prema sjeveroistoku. Ova planina odvaja regiju u dvije nizine, na nizinu Záhorie na zapadu i plodnu podunavsku nizinu na istoku regije, u kojoj se uglavnom uzgajaju poloprivredne kulture kao što je pšenica i kukuruz. Veće rijeke u regiji su Morava, Dunav i Mali Dunav. U regiji postoje tri zaštićena parka prirode. Ova regija graniči sa Regijom Trnava na sjeveru i istoku, sa Győr-Moson-Sopron u Mađarskoj na jugu, Gradišćem u Austriji na jugozapadu i Donjom Austrijom (Austrija) na zapadu.
Historija
[uredi | uredi izvor]Prvo poznato stalno naselje na području današnje regije Bratislave se javlja još u Neolitu, oko 5000 godina p. n. e. Rimljani u 1. stoljeću osnivaju svoj kamp Gerulatu, na desnoj obali Dunava i tu ostaju do 4. stoljeća. Područje poslije postaje dio Kneževine Nitre, a kasnije, u 9. stoljeću i dio Velike Moravske. Od 10. stoljeća pa nadalje, područje današnje regije je dio Kneževine Mađarske (kasnije Kraljevine Mađarske) i gotovo cijeli prostor je bio dio Pozsony okruga (osim nekoliko sela južno od Bratislave koja su bile dio Moson okruga). Nakon raspada Austro-Ugarske 1918. godine, regija je tek uspostavljena 1923. godine i sadašnje granice ove regije su kopija tih granica iz 1923. godine. Tadašnja regija je ukinuta 1928. godine i zamijenjena novom teritorijalnom jedinica pod nazivom "slovačka zemlja". Za vrijeme Drugog svjetskog rata, Bratislavska regija je obnovljena, iako uz nešto izmijenjene granice. Nakon uspostave Čehoslovačke, status regije je obnovljen. Nakon ukidanja sistema regija u Čehoslovačkoj 1990. godine, trenutni sistem u nezavisnoj Slovačkoj je uveden 1996. godine.
Stanovništvo
[uredi | uredi izvor]| Godina: | 1995. | 2005. | 2015. | 2025. |
|---|---|---|---|---|
| Broj ljudi: | 618 290 | 603 699 | 633 288 | 739 635 |
| Razlika: | −2,35 % | +4,90 % | +16,79 % |
| Godina: | 2024. | 2025. |
|---|---|---|
| Broj ljudi: | 736 385 | 739 635 |
| Razlika: | +0,44 % |
Etnička pripadnost
[uredi | uredi izvor]| Narodnost | brojnost | udjel |
|---|---|---|
| Slovaci | 626 085 | 87,01 % |
| Neutvrđeno | 59 536 | 8,27 % |
| Mađari | 24 516 | 3,4 % |
| Česi | 10 420 | 1,44 % |
| Ukupno | 719 537 |
Pri popisu stanovništva 2021. godine stanovništvo se moglo izjasniti pripadnicima jedne ili dviju narodnosti. Od 719 537 stanovnika bilo ih je tako 626 085 slovačke, 59 536 neutvrđene, 24 516 mađarske, 10 420 češke, 6252 inih, 2891 rusinske, 2420 njemačke, 2251 ukrajinske, 2131 ruske, 1538 romske, 1259 hrvatske, 1104 vijetnamske, 924 poljske, 790 talijanske, 761 srpske, 746 bugarske, 714 židovske, 607 francuske, 578 rumunjske, 566 moravske, 530 austrijske, 473 kineske, 344 albanske, 287 grčke, 223 engleske, 172 kanadske, 160 turske, 127 irske, 119 korejske, 57 iranske i 49 šleske narodnosti.
Napomena o broju stanovnika Razlika između broja stanovnika gore i u popisu stanovništva (tu i niže) je u tome što se gore broj stanovnika uglavnom sastoji od stalnih stanovnika itd.; a popis bi trebao naznačiti mjesto gdje ljudi zapravo uglavnom žive.
Na primjer, student je građanin sela jer tamo ima stalno prebivalište (tamo je živio kao dijete i ima roditelje), ali većinu vremena studira na sveučilištu u gradu.
Religija
[uredi | uredi izvor]| Vjeroispovijest | brojnost | udjel |
|---|---|---|
| Rimokatolička Crkva | 306 703 | 42,63 % |
| Bez vjerske pripadnosti | 286 730 | 39,85 % |
| Neutvrđeno | 60 294 | 8,38 % |
| Evangelistička Crkva | 29 615 | 4,12 % |
| Grkokatolička Crkva | 7933 | 1,1 % |
| Ukupno | 719 537 |
Pri popisu stanovništva 2021. godine 719 537 stanovnika izjavilo je sljedeće vjerske pripadnosti: 306 703 Rimokatolička Crkva, 286 730 bez vjerske pripadnosti, 60 294 neutvrđeno, 29 615 Evangelistička Crkva, 7933 Grkokatolička Crkva, 3788 Pravoslavna Crkva, 3526 ad hoc pokreti, 3505 razno, 2551 Kalvinistička, 2215 Kršćanski zborovi u Slovačkoj, 2013 ostale i neprecizno određene kršćanske crkve, 1862 Budizam, 1609 Jehovini svjedoci, 1181 Islam, 1017 Baptistička Crkva, 916 Apostolska Crkva, 881 Bratska crkva, 839 Židovi, 705 poganstvo i prirodni duhovnost, 399 Evangelistička metodistička Crkva, 353 Adventisti sedmog dana, 274 Starokatolička Crkva, 241 Hinduizam, 183 Čehoslovačka husitska crkva, 120 Bahá'í, 75 Crkva Isusa Krista svetaca posljednjih dana i 9 Novoapostolska crkva.
Privreda
[uredi | uredi izvor]Privredne aktivnosti regije Bratislava čini oko četvrtinu BDP-a Slovačke. To je najviše zahvaljujući tercijarnom sektoru, dok primarni sektor ima udio od samo oko 1%, a sekundarni sektor oko 20%.[10] Važnije privredne grane su: hemijska, automobilska, mašinska, elektro i prehrambena industrija.[11]
Administrativna podjela
[uredi | uredi izvor]
Regija Bratislava je podijeljena na okruge (slovački: okres). Ukupno je 8 okruga, od čega je 5 gradskih dok su na sjeveru i istoku okruzi Malacky, Pezinok i Senec. Okruzi u regiji su:
| Okrug | Površina [km2][12] | Stanovništvo[13] |
|---|---|---|
| Bratislava I | 9,59 | 47.896 |
| Bratislava II | 92,49 | 127.409 |
| Bratislava III | 74,67 | 78.663 |
| Bratislava IV | 96,70 | 105.236 |
| Bratislava V | 94,20 | 121.698 |
| Malacky | 949,51 | 80.324 |
| Pezinok | 375,53 | 70.096 |
| Senec | 359,88 | 108.313 |
- Vrijednosti broja stanovnika i površine su trenutne za godinu 2025.
Regija se dalje dijeli na općine kojih je ukupno 73, od čega je 7 gradova.
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Bratislavský samosprávny kraj Službena web stranica regije
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Hustota obyvateľstva - obce [om7015rr_obc=AREAS_SK, v_om7015rr_ukaz=Rozloha (Štvorcový meter)]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) [om7102rr_obce=AREAS_SK]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) [om7102rr_obce=AREAS_SK]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Hustota obyvateľstva - obce [om7015rr_obc=AREAS_SK, v_om7015rr_ukaz=Rozloha (Štvorcový meter)]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Arhivirana kopija". Arhivirano s originala, 2. 6. 2014. Pristupljeno 21. 8. 2013.CS1 održavanje: arhivirana kopija u naslovu (link)
- 1 2 "Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) [om7102rr_obce=AREAS_SK]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Population - Basic results". www.scitanie.sk (jezik: engleski). Statistical Office of the Slovak republic. Pristupljeno 2025-11-03. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Population - Basic results". www.scitanie.sk (jezik: engleski). Statistical Office of the Slovak republic. Pristupljeno 2025-11-03. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Population - Basic results". www.scitanie.sk (jezik: engleski). Statistical Office of the Slovak republic. Pristupljeno 2025-11-03. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Eurostat". Arhivirano s originala, 28. 1. 2008. Pristupljeno 21. 8. 2013.
- ↑ "Bratislavský samosprávny kraj". Arhivirano s originala, 28. 1. 2008. Pristupljeno 21. 8. 2013.
- ↑ "Hustota obyvateľstva - obce [om7015rr_obc=AREAS_SK, v_om7015rr_ukaz=Rozloha (Štvorcový meter)]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
- ↑ "Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) [om7102rr_obce=AREAS_SK]". Statistical Office of the Slovak Republic. 2026-03-31. Pristupljeno 2026-03-31. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
