Erbil

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Erbil
Erbil Montage 2014.png
Od vrha prema dnu u smjeru kretanja kazaljke na satu: Gradski centar, Stari minaret u Erbilu, Statua Mubaraku Ben Ahmedu Sharaf-Aldinu i Erbilska citadela
Grb Položaj
Nedostaje grb
Iraq location map.svg
Red pog.svg
Erbil

Osnovne informacije
Država: Flag of Iraq.svg Irak
Guvernat: Erbil
Stanovništvo: 1.500.000 popis (2013)
Nadmorska visina: 420 n.m.
Administracija
Vrsta naselja: Grad
Gradonačelnik: Nawzad Hadi

Erbil (ar. أربيل‎, kurd. ھەولێر) je najveći i glavni grad iračke autonomne regije Irački Kurdistan. Poslije Bagdada, Basre i Mosula četvrti je najmnogoljudniji grad u državi. Nalazi se u samom centru iračkog dijela Kurdistana i prema procjeni iz 2013. godine ima oko 1,5 miliona stanovnika.

Ljudska naselja u Erbilu datiraju još iz perioda od 5000 godina p.n.e. i to je jedno od najstarijih kontinuirano naseljenih područja na svijetu.[1]

Od strane Arapskog turističkog vijeća Erbil je 2014. godine proglašen arapskim gradom turizma.[2][3] Jula 2014. godine, Erbilska citadela je upisana u listu svjetske baštine UNESCO-a.

Historija[uredi | uredi izvor]

Drevna historija[uredi | uredi izvor]

Smatra se da je Erbil najduže naseljeno mjesto na svijetu.[4] Grad se prvi put spominje u pisanim dokumentima i to u arhivama kraljevstva Eble. U njima su zabilježena dva putovanja u Erbil, u periodu od oko 2300. godina p.n.e. Poslije toga, Erridupizir, kralj Gutiuma, je osvojio Erbil oko 2200. godine p.n.e.[5]

Erbil je bio sastavni dio drevne Asirije u periodu između 1900. i 605. godine p.n.e. kao i dio Asirije pod vlašću perzijskih, grčkih, partskih, rimskih i sasanidskih vladara.

Bitka kod Gaugamele, u kojoj je Aleksandar Veliki porazio Darija III, vladara Perzije, odigrala se 331. godine p.n.e. oko 100 kilometara zapadno od Erbila. Nakon bitke, Darije je uspio pobjeći u grad, i ponekad se netačno ova konfronatcija naziva Bitka za Erbil. Erbil je postao dio regije koja je bila sporna između Rima i Sasanidske Perzije.

Srednji vijek[uredi | uredi izvor]

Kada su Mongoli izvršili invaziju Bliskog istoka u 13. vijeku, Erbil su napali po prvi put 1237. godine. Opljačkali su donji grad, ali su se morali povući prije dolaska muslimanske vojske te nisu uspjeli zauzeti citadelu.[6] Nakon pada Bagdada 1258. godine, ponovo su se vratili u Erbil, nakon opsade koja je trajala šest mjeseci.[7]

U srednjem vijeku, gradom su sukcesivno vladali Omejadi, na Abasidi, Bujidi, Seldžuci a zatim Atabeg (1131-1232), za vrijeme čije se vladavine Erbil nalazio u sastavu turkmenske države.

Erbil i čitav Irak su u 16. vijeku potpali pod vlast Osmanskog carstva. Erbil je u to doba bio dio Mosulskog vilajeta oko 400 godina, sve do 1918. godine i pada tog carstva.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Novácek, Karel (2008). "Research of the Arbil Citadel, Iraqi Kurdistan, First Season". PAMÁTKY ARCHEOLOGICKÉ (XCIX): 259–302.
  2. ^ http://cabinet.gov.krd/a/d.aspx?l=12&a=45887
  3. ^ http://rudaw.net/english/opinion/23122013
  4. ^ http://www.allvoices.com/
  5. ^ http://www.erbilcitadel.org/arbil/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=116&Itemid=696
  6. ^ Gillman, Ian and Hans-Joachim Klimkeit. Christians in Asia before 1500. (Ann Arbor: University of Michigan, 1999) str. 33
  7. ^ Nováček et al. 2008, str. 261

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]