Liči

Liči
Liči
	Liči (Litchi chinensis)
Sistematika
Carstvo	Plantae
Divizija	Magnoliophytina
Razred	Magnoliopsida
Red	Sapindales
Porodica	Sapindaceae
Rod	Litchi
Vrsta	L. chinensis

Liči (lat. Litchi chinensis - azijska trešnja) potječe iz jugozapadne Azije, sa juga Kine, Indonezije i Filipina.^[1]

Karakteristike

Liči je suptropska biljka, koja ljeti koristi visoku temperaturu i vlagu, a prezimi na hladnoći koja se ne spušta ispod tačke leđenja. Drvo je zimzeleno, sa tamnozelenim sjajnim listovima i naraste između 10 i 15 metara visoko. Danas je poznato oko 100 sorti ličija.

Plodovi ličija su u obliku jajeta i dugi su oko 3 do 5 centimetara. Njihova gruba, hrapava i krhka ljuska je crvena ili ružičasta, obrasla dužim dlačicama. Kad se osuši postane smeđkasta. Meso ploda je bijelo, slatko-kiselkasto, a u središtu ima jako veliku košpu. Plod je osjetljiv, pa se najčešće može naći konzerviran.

Rasprostranjenost

Liči potiče iz jugozapadne Azije, sa juga Kine, Indonezije i Filipina. Kinezi ga uzgajaju više od 3 000 godina, smatrajući ga najboljom bijlkom, koju su cijenili i kineski carevi. Nekada su se ličijem plaćali porezi, a danas se poklanja za Novu godinu.

Uzgaja se još u Indiji, Južnoj Africi, Australiji i SAD.

Upotreba

Da bismo ga pojeli, liči razbijemo kao i jaje i jedemo kao trešnje (odstrani se nejestiva košpa). Liči je izvrstan za voćne salate i odlično se kombinuje sa mangom, dinjama i trešnjama.

Plodovi sadrže veliku količinu vitamina C. Mogu se jesti svježi ili suhi, te se mogu prerađivati u sokove. Od plodova se mogu raditi likeri. Vrijednost ploda očituje se u sadržaju šećera koji varira između 7 do 21%, ovisno o klimi i kultivaru. Plodovi sadrže 0.7% proteina, 0.3% masti, 0.7% minerala (najviše kalcija i fosfora). Osim vitamina C, prisutni su još vitamini A, B1, i B2.^[1]

U tradicionalnoj medicini, koristi se za liječenje kašlja, nadutosti, čira na želucu, dijabetesa, te pretilosti. Liči ima hipoglikemijsko, antioksidativno, antitumorno, antibakterijsko, antitrombocitno, analgetsko, diuretsko i antivirusno djelovanje.^[1]

Drvo je dekorativno, pa se sadi i u vrtovima.