M1 Garand

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
M1 Garand
M1 Garand rifle - USA - 30-06 - Armémuseum.jpg
Upotreba
U službi 1936. - do danas
Korisnici SAD
Proizvodnja
Proizvođač Springfield Armory, Winchester, mnogi drugi licencirani proizvođači
Varijante M1C, M1D
Opis oružja
Težina 4.31 kg
Dužina 1.100 mm
Dužina cijevi 609.6 mm
Kalibar .30-06 Springfield
7.62x51 mm
Domet 457 m
Spremnik municije 8 metaka
Brzina paljbe 40-50 metaka/min
Brzina zrna 853 m/s

M1 Garand (originlni naziv United States Rifle, Caliber .30, M1) je američka poluautomatska puška iz Drugog svjetskog rata kalibra .30-06 Springfield. Uvedna je u uoperativnu upotrebu američke vojske 1936. s ciljem da zamijeni pušku M1903 Springfield, kasnije 1957. izbačena je iz upotrebe u američkoj vojsci kada ju je zamijenila novija poluautomatska puška M14.

Razvoj[uredi | uredi izvor]

U američkoj vojsci su rano, 1922. godine uvidjeli potrebu za uvođenjem poluautomatske puške te je raspisan konkurs. Karakteristično za SAD svaki rod i grana oružanih snaga je imao svoj taktičko-tehnički zahtjev za oružje. Većinu zahtjeva koji su postavljeni pred pušku zadovoljio je u svom modelu Kanađanin John C. Garand, pobjedivši legende poput J. M. Browninga, Thompsona, Pedersena i druge. Izborom modela nije sve bilo gotovo, počelo je lutanje u izboru kalibra za pušku i predložen je uz .30-06 novi metak .276 Pedersen. Tačku na i daje general John B. Sherman odlukom da se, zbog unifikacije kalibra, svi resursi usmjere u proizvodnju puške u standardnom kalibru .30-06, koji koristi mitraljez M1919, puškomitraljez M1917 BAR i puška opetuša Springfield 06 koju bi trebalo zamijeniti s M1. Tako 1936. godine s proizvodnih traka u Springfield Armory silaze prve serijske puške M1. Načelo rada Garanda se zasniva na povratku dijela barutnih plinova, koji guraju zatvarač koji rotacijom u cijevi bravi s dvije bradavice (poput Mausera). Puni se odozgor metalnim, skeletoniziranim okvirom s osam metaka, slično sistemu Manlicher, s time da prazni okvir nakon ispaljivanja posljednjeg metka biva izbačen prema gore, a ne ispod puške. Drveni dijelovi izrađeni su od orahovine, a zaštita metalnih dijelova fosfatizacijom.[1]

Upotreba[uredi | uredi izvor]

M1 Garand u Drugom svjetskom ratu.
John Garand predstavlja pušku američkim generalima.

Nakon izbijanja Drugog svjetskog rata britanska vojska je naručila od Winchestera 65.000 M1 pušaka koje su dostavljane 1943., u početku je planirano da zamijeni britanski Lee-Enfield, međutim nije uspio zbog slabe izdržljivosti u blatnim uslovima ratovanja.[2]

M1 s poluautomatskom paljbom je davao američkim vojnicima veliku vatrenu moć i prednost tokom borbe u odnosu na neprijateljske vojnike koji su bili naoružani s repetirajućim puškama. General George S. Patton je ovu pušku nazivao jednu od najvećih bitaka protiv Sila osovine, zbog čega su se one bacile u veću proizvodnju poluautomatskih pušaka.

Mnoge M1 puške iz Drugog svjetskog rata su remontovane i ponovno upotrijebljene tokom Korejskog rata. M1 Garand puške je proivodio Harrington & Richardson od 1953. do 1956. 1957. italijanska Berreta kupuje licencu za proizvodnju od Winchestera.

Tokom Drugog svjetskog rata M1 Garand se pokazala kao izvrsna puška pa su je amerikanci prodavali svojim saveznicima diljem svijeta kao što su Zapadna Njemačka, Japan, Grčka, Brazil, Iransku monarhiju. Iako je izbačen iz upotrebe 1957. M1 Garand se našao u Vijetnamskom ratu od 1963. u različitim verzijama uključujući i snajperske verzije.[3]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ http://www.hrvatski-vojnik.hr/hrvatski-vojnik/3592011/cutura.asp
  2. ^ Anthony G. Williams. "The White Rifles". Minutes 1244 of the Small Arms Committee, 26th October 1932. Retrieved 2008-10-03
  3. ^ Department of the Army Appropriations for 1954: Hearings, 83rd Congress, 1st Session, Washington, Kongres SAD-a, 1953, str. 1667.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]