Prašuma Јanj

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prašuma Janj
SPR001 STROGI PRIRODNI REZERVAT PRAŠUMA JANJ, ŠIPOVO 2.jpg
Karta prikazuje lokaciju Prašuma Janj
Karta prikazuje lokaciju Prašuma Janj
Najbliži gradŠipovo
Koordinate44°16′04″N 17°05′32″E / 44.26778°N 17.09222°E / 44.26778; 17.09222[1]
Površina57,2 ha
Osnovano1954. god.
Upravljačko tijeloŠumsko gazdinstvo Gorica iz Šipova
Svjetska baštinaDa

Prašuma Janj je zaštićeni strogi rezervat prirode na teritoriji općine Šipovo, Bosna i Hercegovina, prema odluci Vlade Republike Srpske od 18. decembra 2012. god. Prema klasifikaciji Međunarodne unije za zaštitu prirode i prirodnih resursa (IUCN), zaštićena je najvišom kategorijom zaštite - Ia.[2]

Zaštićeno područje je odlukom UNESCO-a proglašeno i svjetskom baštinom.[3][4]

Nalazi se u zapadnom dijelu Republike Srpske na teritoriji općine Šipovo na zapadnim padinama masiva Stolovaš. Dijapazon variranja nadomrske visine je između 1.180 i 1.510 metara. Zauzima površinu od 295 ha, a jezgro (strogi dio rezervata) prašume čini površina od 57,2 ha. Prašumski rezervat Janj je stavljen pod zaštitu 1954. godine, namijenjen kao objekat za naučna istraživanja, ali i kao prirodna rijetkost privlačna za posjetioce. Prašumsko jezgro od 58 ha je od 1960-ih godina zaštićeno od eksploatacije i bilo kakve ljudske djelatnosti.[5] Prašumom upravlja preduzeće Šume Republike Srpske, odnosno šumsko gazdinstvo Gorica iz Šipova - gospodarska jedinica Gornji Janj.

Veći deo flore prašume Janj čine stabla bukve i jele kao i javora, brijeste, jasena i smrče. Pod prašumama se smatraju šume koje su sačinjene od stabala različite veličine i starosti a koje su nastale i razvijale se prirodnim putem, bez ljudskog uticaja. U njima se odvijaju prirodni procesi počevši od klijanja pa sve do prirodnog odumiranja stabala i procesa koji slijede poslije.[6]

Svjetska baština
Rapsodija u zelenom, Prasuma Janj.jpg
Zvanični nazivPrašuma Јanj
LokacijaŠipovo, Bosna i Hercegovina
DioIskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope
Sadrži1
Kriterijii, iii
Referenca1133
Uvrštenje2021. (45. sjednica)
Ugroženostno

Svjetska baština[uredi | uredi izvor]

Komitet za svjetsku baštinu UNESCO-a , u okviru svog 44. zasjedanja, donio je u julu 2021. godine odluku kojom je Prašuma Јanj kod Šipova proglašena Svjetskom baštinom u okviru proširenja lokaliteta svjetske baštine UNESCO-a Iskonske bukove šume Karpata i drugih regija Evrope.[7] Upis prašume Janj, kao dodatnog elementa već postojećeg serijskog dobra svjetske baštine, od izuzetnog je značaja za Bosnu i Hercegovinu, jer je to prvi lokalitet prirodne baštine koji je upisan na Listu svjetske baštine UNESCO-a.[8] U nominaciji su učestvovali Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologije Srpske, Šumsko gazdinstvo Gorica iz Šipova, Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodno-istorijskog naslijeđa, Lovačko udruđenje Tetrijeb, Ornitološko društvo Naše ptice, Državna komisija za saradnju sa UNESCO-m[9] i kancelarija UNESCO-a u Sarajevu.[7]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Mala enciklopedija Prosveta (3 izd.). Beograd: Prosveta. 1985. ISBN 978-86-07-00001-2. Nedostaje ili je prazan parametar |title= (pomoć)
  • Marković, Jovan Đ. (1990). Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije. Sarajevo: Svjetlost. ISBN 978-86-01-02651-3.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Spisak prirodnih dobara Republike Srpske". Arhivirano s originala, 8. 10. 2021. Pristupljeno 7. 10. 2021.
  2. ^ Odluka o zaštiti strogog prirodnog rezervata Prašuma Janj
  3. ^ "World Heritage List". UNESCO.org. Pristupljeno 22. 3. 2017. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  4. ^ Prašuma Janj na listi UNESCO-a obogatila turističku ponudu BiH - akter.ba
  5. ^ Strogi prirodni rezervat- Prašuma Janj - prasumajanj.com
  6. ^ - Prašume Republike Srpske
  7. ^ a b Prašuma Janj: Nominacija za Listu svjetske baštine - www.rtrs.tv
  8. ^ UNESCO: svjetska baština u Bosni i Hercegovini
  9. ^ "States Parties Ratification Status". UNESCO.org. Pristupljeno 22. 3. 2017. CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)