Idi na sadržaj

790.

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Godine:

◄◄ | | 786. | 787. | 788. | 789. | 790. | 791. | 792. | 793. | 794. |  | ►►

Decenije:

| 760-e | 770-e | 780-e | 790-e | 800-e | 810-e | 820-e |

Vijekovi:

| 7. vijek | 8. vijek | 9. vijek |

Godina 790. (DCCXC) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 790. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Događaji

[uredi | uredi izvor]

Bizantijsko carstvo

[uredi | uredi izvor]
  • 9. februar: Zemljotres u Konstantinopolu i širom Trakije.
  • septembar – Armenska pogranična oblast (tema), koja se nalazi u severoistočnoj Maloj Aziji (moderna Turska), diže ustanak protiv carice Irine i proglašava 19-godišnjeg Konstantina VI jedinim vladarom Bizantijskog carstva. Druge teme slijede njihov primjer i utamniče svoje vojskovođe (stratege). Konstantin šalje svog generala ikonoborca Mihaela Lahanodrakona, da osigura da Armeni (njegove najbliže pristalice) polože zakletvu. Irena je zatočena i zatvorena u svojoj palati u Konstantinopolu; svi njeni evnusi su prognani [1].

Evropa

[uredi | uredi izvor]
  • Alkuin, anglosaksonski misionar, vraća se (nakon 8 godina odsustva) u Englesku. Tokom boravka na karolinškom dvoru kralja Karla Velikog u Aachenu, školovao je sinove Karla: Pepina i Ludovika. Alkuin revidira crkvenu liturgiju i Bibliju i odgovoran je za intelektualni pokret unutar Franačkog kraljevstva.

Britanija

[uredi | uredi izvor]
  • Kralj Æthelred I vraća se u Northumbriju i vraća se na prijestolje nakon što je 11 godina živio u progonstvu. Njegov rival Osred II je svrgnut, prisilno ošišan i prognan na ostrvo Man. Æthelred se tada suočava s pobunom drugog rivala, po imenu Eardwulf. Potonji je uhvaćen i obješen ispred kapija opatije Ripon. Tijelo je odneseno u opatiju, gdje je oporavljeni Eardwulf, koji potom bježi u progonstvo.
  • Kralj Offa od Mersije preuzima kontrolu nad Istočnom Anglijom. Kralj Æthelberht II kuje vlastite kovanice, prkoseći svom gospodaru (približan datum).
  • Kambodža počinje da se odvaja od kraljevstva Srivijaya sa sjedištem na Sumatri, pošto je dvadesetogodišnji kambodžanski princ, koji tvrdi da potiče od vladara Funana, posvećen u istočnoj Kambodži titulom Jayavarman II. U narednih 10 godina proširit će svoje ovlasti na sjever u dolinu Mekonga (moderni Vijetnam).
  • Pobjeda Tibetanaca nad Ujgurima u savezu sa Kinezima u Beitingu (Beshbalik, prefektura Changji) [2]. Ujguri su u jesen izveli kontranapad, ali su potisnuti nazad i odnosi između Kine i Istočnog Turkestana su prekinuti [3]. Kagan Ujgura je ubijen6. Tibetanci će biti protjerani iz Bešbalika 792. godine.
  • Tibetanci stižu do rijeke Amu Darje i regije Fergane bogate konjima. Njihovo širenje na zapad obuzdale su trupe Haruna er-Rašida, halife Bagdada, koji su sklopili savez sa Kinom [4].

790. u temama

[uredi | uredi izvor]

Kultura

[uredi | uredi izvor]
  • Stvaranje prve zbirke najstarije japanske poezije: Man'yōshū [5]. Sastoji se od više od 4.500 komada koji odražavaju raspoloženja Japanaca iz svih društvenih slojeva. Pod snažnim je uticajem kineske i koreanske književnosti.

Religija

[uredi | uredi izvor]
  • Irski monasi (poznati kao Papari), vjerovatno članovi hiberno-škotske misije, navodno su stigli na Island u skrivenim korakulama i osnovali naselja (približan datum). Međutim, dokazi za to su oskudni.
  • Angilbert, franački diplomata (primicerius palatii) kralja Karla Velikog, postavljen je za opata Saint-Riquiera (Sjeverna Francuska).
  • Josif je posvećen za sirijskog pravoslavnog patrijarha Antiohije
  • Atanazija Eginska, bizantijska plemkinja, savjetnica i svetica (približan datum)
  • Cyngen ap Cadell, kralj Powysa (Wales)
  • Fātima bint Mūsā, kćerka Šiitskog imama (um. 816.)
  • Iñigo Arista, kralj Pamplone (približan datum)
  • Leo IV, papa katoličke crkve (um. 855.)
  • Li He, kineski pjesnik (um. 816.)
  • Lu Tong, kineski pjesnik (um. 835.)
  • Musa ibn Musa al-Qasawi, muslimanski vojskovođa (um. 862.)
  • Ramiro I, kralj Asturije (približan datum)
  • Fujiwara no Otomuro, supruga japanske carice (r. 760.)
  • Tekla iz Kitzingena, svetica i opatica
  • Torson, franački grof od Toulousea (ili 789.)

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ^ Jean-Louis RIEUSSET Irène de Byzance, la seule femme Empereur romain [archive] Académie des Sciences et Lettres de Montpellier, 2004
  2. ^ Lilla Russell-Smith Uygur patronage in Dunhuang : regional art centres on the northern Silk Road, BRILL, 2005 (ISBN 978-90-04-14241-1)
  3. ^ S. Asimov, Clifford Edmund Bosworth The historical, social and economic setting [archive] Motilal Banarsidass Publ., 1999 (ISBN 978-81-208-1595-7 et 9788120815957)
  4. ^ Stag-śam Nus-ldan-rdo-rje, Keith Dowman Sky dancer: the secret life and songs of the Lady Yeshe Tsogyel, Routledge, 1984 (ISBN 978-0-7100-9576-3)
  5. ^ Michel Soutif L'Asie, source de sciences et de techniques: histoire comparée des idées scientifiques et techniques de l'Asie, EDP Sciences Editions, 1995 (ISBN 978-2-86883-452-2)