Enver Čolaković

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Enver Čolaković
Colak.jpg
Enver Čolaković, bh. književnik
Puno ime Enver Čolaković
Rođenje 27. maj 1913.
Budimpešta
Smrt 18. august 1976.
Zagreb
Zanimanje pisac
Nacionalnost Bošnjak
Web-stranica: www.envercolakovic.com/

Enver Čolaković (27. maj 1913. Budimpešta - 18. august 1976. Zagreb) bio je bosanskohercegovački prozaik, pjesnik i prevodilac.

Prevodio je s mađarskog i njemačkog jezika, objavljivao je i stručne tekstove iz fizike i matematike, a radio je kao profesor, pozorišni režiser, korektor i urednik. Najpoznatiji je po svom romanu Legenda o Ali-paši iz 1944., objavljenom na bosanskom jeziku.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je 27. maja 1913. u Budimpešti, od oca Bošnjaka Vejsilbega i majke Ilone, Mađarice.[1] Djetinjstvo, odnosno prve godine života, je proveo premještajući se po različitim krajevima regije. Nakon prvog svjetskog rata sa porodicom se nastanio u Sarajevu. Studirao je matematiku i fiziku u Beogradu i Budimpešti, a 1959. je diplomirao historiju u Zagrebu. Pisati je počeo kao dječak, i to na dva jezika: bosanskom i mađarskom. U periodu između 1931. i 1939. pisao je na mađarskom i njemačkom jeziku.[1] U tome periodu objavljuje svoja najranija djela, razne pjesme, pripovijetke, eseje i prepjeve sa drugih jezika.

Drugi svjetski rat provodi u Sarajevu a u tom periodu nastavlja sa objavljivanjem pripovjedaka i eseja. U periodu između 1939. i 1945. godine objavio je dvadesetak pripovijedaka i novela, kratki roman Mujića Hanka, niz eseja i prikaza, u kojima se borio za dobrobit Bošnjaka.[1] Pored najznačajnijeg djela iz tog perioda, romana Legenda o Ali-paši, Čolaković 1942. godine završava i autobiografsko djelo Knjiga majci. U tom djelu otvoreno ističe svoje antifašističko opredjeljenje, iako će poslije biti proganjan i pritvaran, a u njemu opisuje savremena četnička, ustaška i okupatorska zvjerstva nad narodom, progone Židova, Srba i zatiranje muslimanskih sela.[2] Nakon što su mu 1944. godine poginuli roditelji u bombardiranju Sarajeva, seli se u Zagreb gdje ostaje do svoje smrti. Iste godine na poziv Ante Pavelića prihvata poziciju atašea za kulturu pri poslanstvu tzv. NDH u Mađarskoj, te odlazi u Budimpeštu, odakle se vraća sa slomom pronacističke vlasti u toj zemlji. Po završetku rata privođen je nekoliko puta od strane novih jugoslovenskih vlasti, ali optužnica nije podignuta, te je veoma brzo pušten na slobodu.

Iako se deklarisao kao antifašist, poslijeratni komunistički režim zabranjuje objavljivanje njegovih djela pa čak i prijevoda. Zbog toga, anonimno objavljuje prijevode djela Ervina Šinka s mađarskog (tri romana, knjige pripovijedaka i brojnih eseja). Tek četvrt vijeka kasnije izašlo je drugo izdanje njegovog romana (1970), koji i jezikom i strukturom predstavlja veliko umjetničko djelo iz Bosne i o Bosni. Iza Envera Čolakovića ostalo je mnogo djela u rukopisu: 5 romana, više zbirki novela i pripovijeda, brojne knjige poezije i prijevoda kao i dnevnici. [1]

Umro je 18. augusta 1976. od posljedica srčanog udara.

U čast ovog pisca, danas jedna od ulica u Sarajevu nosi njegovo ime kao i nekoliko osnovnih škola širom Bosne i Hercegovine.

Bibliografija[uredi | uredi izvor]

  • Legenda o Ali-paši, Zagreb, 1944, 1970, 1989; Sarajevo 1991, 1997, 1998.
  • Moja žena krpi čarape, salonska komedija, 1943.
  • Mali svijet, Zagreb, 1991.
  • Gyula Illyés, Poezija, Zagreb, 1971.
  • Zoltán Csuka, Moje dvije domovine, Sarajevo, 1972.
  • Zoltán Csuka, Poezija, Zagreb, 1975.
  • Zlatna knjiga mađarske poezije, Zagreb, 1978.
  • Izabrane pjesme, Zagreb, 1990.
  • Lokljani. Iz Bosne o Bosni, Zagreb, 1991.
  • Bosni, Zagreb, 1998.
  • Pismo majci, Sarajevo, 2013.

Nagrade[uredi | uredi izvor]

  • Nagradu Matice hrvatske za najbolji roman (1943), za roman Legenda o Ali-paši
  • Plaketa Društva pisaca Mađarske Pro Litteris Hungaricis, Petófi za prevodilački rad s mađarskog i njemačkog jezika
  • Plaketa i visoko odlikovanje Predsjednika Republike Austrije - Austrijski Križ Časti za nauku i umjetnost I. reda (1970)

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]