Giovanni Pierluigi da Palestrina

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg
Lične informacije
Puno ime Giovanni Pierluigi da Palestrina
Datum rođenja 4. mart 1525. godine
Mjesto rođenja Palestrina, Papinska država
Datum smrti 2. februar 1594. godine
Mjesto smrti Rim, Papinska država
Period Renesansa
Djela
Poznatija djela Missa Papae Marcelli, Canticum canticorum (moteti)
Utjecaji Johann Sebastian Bach

Giovanni Pierluigi da Palestrina (4. mart 1525 - 2. februar 1594) je bio italijanski kompozitor renesansne muzike i najpoznatiji predstavnik Rimske škole muzičke kompozicije tokom 16. vijeka. Żivio je u vrijeme katoličke Protivreformacije. Svojim konzervativnim pristupom imao je ogroman utjecaj na razvoj Rimske katoličke crkvene muzike, a njegov rad je imao trajni utjecaj na renesansnu polifoniju.[1]

Biografija[uredi | uredi izvor]

Palestrina je rođen u Palestrini, gradiću u blizini Rima koji je u to vrijeme pripadao Papinskoj državi. Dokumenti navode da je od 1537. godine bio član hora dječaka u bazilici Santa Maria Maggiore u Rimu. U tom gradu ċe i provesti najveći dio svoje muzičke karijere. Od 1544-1551 Palestrina je bio orguljaš u katedrali St. Agapito u svom rodnom gradu. Osim sviranja crkvenih orgulja njegove dužnosti su bile da pomaže djelovanje crkvenog hora, da podučava muziku i komponuje kanone, a naknada je bila u novcu i naturi. Njegova vještina u poslovima vezanim za crkvenu muziku privukla je pažnju biskupa Giovannija Maria Ciocchija del Monte, koji je kasnije postao Papa Julije III. Za vrijeme svog radnog boravka u rodnom gradu, Palestrina je 1547. godine oženio Lucreziju Gori. Sa njom je imao tri sina Rodolfo, Angelo i najmlađi Iginio koji ga je jedini i nadživio.

Pročelje prvog misala Giovannija Pierluigija da Palestrine, na kojem on predstavlja papi Juliju III svoj prvi rad posvećen njemu.

Godine 1551. vratio se u Rim gdje je preuzeo prvo od svojih papskih imenovanja, kao muzički direktor (maestro di cappella) hora Julijanske Kapele (Cappella Giulia) pri Bazilici svetog Petra. Tu je komponovao i svoju prvu knjiu crkvenih misa 1554. godine, koja je bila posveċena papi Juliju III u znak zahvalnosti za njegovu novčanu podršku. Naredne godine bio je unaprijeđen u pjevača "Pontifskog hora." Ipak, on nije zanemario ni sekularnu stranu njegove umjetnosti, te je 1555. godine objavio svoju prvu knjigu madrigala (sekularne i duhovne višeglasne pjesme). Međutim, u vrijeme kada je blaži režim Julije III zamijenjen oštrijom disciplinom pape Pavla IV. Odlukom novog pape bilo je zabranjeno oženjenim muškarcima da služe u papskom horu. Palestrina je zajedno sa dvojicom svojih kolega dobio malu penziju kao nadoknadu zbog njihovog otpuštanja sa posla.[1] Ubrzo nakon toga postao je horovođa u Bazilici svetog Ivana Lateranskog (posao koji je ranije radio Orlando di Lasso). 1560-te su bile vrijeme velikog stručnog usavršavanja za Palestrinu. Radio je u bazilici Santa Maria Maggiore, u Papskom univerzitetu (Seminario Romano) i za bogatog kardinala Ippolita d'Estea, te je objavio četiri knjige svoje muzike.[2]

Godine 1568. zbog niske novčane nadoknade i njegove želje da ostane u Rimu Palestrina je odbio ponudu da postane kapelmajstor za Maksimilijana II, cara Svetog rimskog carstva u Beču. Nakon smrti kompozitora Giovannija Animuccija 1571. godine koji je bio muzički direktor u Vatikanu od 1555. godine, Palestrina je bio pozvan da se vrati na svoje staro radno mjesto kao muzički direktor Julijanskog hora u Vatikanskoj bazilici. Vratio se i odmah nastavio sa svojim uspješnim kompozitorskim djelovanjem, a dobio je viŝe puta i povećanje plate. Kako mu je rasla kompozitorska slava 1578. godine kao priznanje njegovog položaja najslavnijeg rimskog muzičara dobio je zvanje magistra muzike u Vatikanskoj bazilici.[1] Ovo njegovo posljednje profesionalno imenovanje je bilo dugog mandata od 1571-1594 kao glavni odgovorni za muzičke aktivnosti u Kapeli Jiulija pri Bazilici svetog Petra. Osim toga, obavljao je samostalni muzički rad za najmanje 12 drugih rimskih crkava i institucija, te je bio uspješan u poslovanju sa krznom u vlasništvu njegove druge žene, a ulagao je i u tadašnje tržište rimskim nekretninama. [2] Niz epidemija kuge koje su bile zahvatile središnju Italiju tokom kasnih 1570-ih uzrokovale su smrt njegove žene i dva starija sina, koji su u to vrijeme pokazivali veliku muzičku nadarenost. Sam Palestrina se ozbiljno razbolio tokom tog vremena. Tugujuċi zbog smrti njegove žene, objavio je svoju namjeru da postane sveštenik, na radost pape, Grgura XIII. Nakon što je bio kanoniziran, ubrzo nakon toga odrekao se zavjeta kako bi oženio Virginiju Dormoli 1581. godine, udovicu bogatog trgovca. Iako je dosta vremena proveo upravljajuċi njenim bogatstvom, on je zadržao svoj posao u bazilici Svetog Petra i nastavio da komponuje. Bio je smatran zvaničnim kompozitorom za hor od strane svih papa za koje je radio, a zabilježeno je i da je marširao na čelu papinskih pjevača povodom podizanja velikog egipatskog obeliska na Trgu svetog Petra. [1]

Muzička baština[uredi | uredi izvor]

Notni zapis prvih taktova Mise za papu Marcella, Kyrie dio Pierluigija da Palestrine.

Giovanni Pierluigi da Palestrina je svoje ogromno kompozitorsko stvaralaštvo objavio u gotovo 30 zbirki tokom svog života. Više od 700 njegovih muzičkih djela sačuvano je u rukopisima. Ostao je najpoznatiji po 104 mise, iako je komponovao u svakom drugom liturgijskom žanru iz svog vremena, uključujuċi i gotovo 100 madrigala.[2] Njegovo muzičko stvaralaštvo, iako ogromno, održalo je izuzetno visok standard kako u sakralnim tako i u sekularnim radovima.[1]


Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b c d e "Giovanni Pierluigi da Palestrina, italijanski kompozitor". britannica.com. Pristupljeno 9. 8. 2016. 
  2. ^ a b c "Giovanni Pierluigi da Palestrina, biografija". allmusic.com. Pristupljeno 10. 8. 2016.