Platinski metali

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.

Grupi platinskih metala pripada šest prelaznih elemenata koji se u periodnom sistemu elemenata nalaze u petoj i šestoj periodi neposredno ispred srebra i zlata. To su rutenijum (Ru), rodijum (Rh), paladijum (Pd), osmijum (Os), iridijum (Ir) i platina (Pt).

Osobine[uredi | uredi izvor]

Platinski metali imaju slične hemijske osobine i zajednička im je velika otpornost na djelovanje većine hemijskih sredstava. Otporni su na habanje i gubitak sjaja što ih čini (pogotovo platinu) pogodnim za izradu nakita te imaju odlične visoko-temperaturne karakteristike i stabilna električna svojstva. U otopini tvore velik broj kompleksnih iona. Također stvaraju koordinacijske spojeve s ugljik monoksidom i drugim pi-vezajućim ligandima. Postoji i velik broj kompleksa u kojima je vodonikov atom direktno povezan s metalom. Platinski metali i njihovi spojevi imaju veliku katalitičku aktivnost.

Primjena[uredi | uredi izvor]

Platina, legure platine i iridijum koriste se kao materijali za izradu reaktora za rast monokristala, naročito oksida. Hemijska industrija koristi znatne količine katalizatora od platine ili legure platine i rodijuma za kataliziranje djelomične oksidacije amonijaka čime se dobija dušik oksid, sirovina za gnojiva, eksplozive i dušična kiselina. U posljednje vrijeme platinski metali su postali važni kao katalizatori u sintetičkoj organskoj hemiji.