Jevreji u Bosni i Hercegovini
 |
BiH portal Odjeljak isključivo posvećen Bosni i Hercegovini |
Jevreji su se kao etnička vjerska zajednica u BiH pojavili nakon progona iz Španije krajem 15. vijeka, kada su tražeći utočište došli u Bosnu (tada u sastavu Osmanlijske imperije).
Jevrejska zajednica se održala do današnjih dana, iako u malom broju. Veliki broj Jevreja u gradskim sredinama BiH (Sarajevo, Tuzla, Banja Luka, Doboj, Zenica itd.) se utopio u lokalno stanovništvo islamiziranjem, a značajan dio je nestao u pogromima tokom Drugog svjetskog rata (danas u Tuzli stoji spomenik "Suza" posvećen tim dešavanjima). Jedan dio je nakon rata kao svoj novi dom odabrao Izrael. O dugotrajnom prisustvu Jevreja u BiH svjedoče sinagoga u Sarajevu, kao i Jevrejska groblja u Sarajevu, Bihaću i Tuzli, koji su danas više historijski spomenici nego funkcionalne cjeline. Također su postojala dva groblja u Banjoj Luci, kao i četiri sinagoge.
Od današnjih bh. političara jevrejskog porijekla, najpoznatiji je Ministar vanjskih poslova Bosne i Hercegovine Sven Alkalaj, iz Stranke za BiH, kojem su politički predstavnici Bošnjaka ustupili mjesto u Vijeću ministara. Prema postojećim ustavnim rješenjima, osporenim presudama Evropskog suda pravde, samo tzv. konstitutivni narodi, tj. Bošnjaci, Srbi i Hrvati, obavezno imaju etničke predstavnike u Vijeću ministara na bazi pariteta, dok ostalim građanima zemlje to pravo je uskraćeno.
Poznati bosanskohercegovački Jevreji [uredi]
- Vanja Albahari - glumac
- David Elazar - Izraelski general, bivši komandant generalštaba vojske Izraela
- Jakob Finci - političar i predsjednik Jevrejske zajednice u Bosni i Hercegovini
- Ranko Rihtman - kompozitor i muzičar
- Isak Samokovlija - književnik i ljekar
- Sven Alkalaj - bh. političar, bivši Ministar vanjskih poslova BiH
- Sanda Smital - Akademski slikar
- Emerik Blum - Osnivač Energoinvesta i gradonačelnik Sarajeva 1981-1983.
- Oskar Danon - Svijetski poznati kompozitor i dirigent
Reference [uredi]
Također pogledajte [uredi]
Nedovršeni članak Jevreji u Bosni i Hercegovini koji govori o narodima treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
