Avari

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Avari (poznati i pod imenom Obri kako ih nazivaju Slaveni), nomadski narod, porijeklom su iz središnje Azije. Postoje dvije grupe Avara, evroazijski (o kojim govori ovaj članak) i kavkaski Avari, stanovnici današnjeg Dagestana. [1]

Historija[uredi | uredi izvor]

Prema kineskim izvorima oko 400. godine osnovan je savez plemena Dzut - Dzut, najvjerovatnije među Ujgurima koje su u Bizantu nazivali Ogorima. Ovladali su zemljom hunskog plemena Sabira otkuda se jedna grupa oko 460. godine pokrenula prema Kaspijskom i Crnom moru. Tada se i po prvi put pojavljuje ime Avari u evropskoj historiji. Avari se ponovno pojavljuju 557. godine kada nude pomoć Bizantu u borbi protiv drugih barbarskih plemena. Car Justinijan I ih plaća za borbu protiv Bugara koji su učestalo upadali u bizantske teritorije.

Bajan, osnivač avarske države (Avarski kaganat) 567. godine prelazi Karpate i u savezu sa Langobardima uništava Gepide i zauzima područja istočno od Dunava. Kada su Langobardi napustili Panoniju, Avari ostaju jedini gospodari ovog područja i šire svoju vlast prema Dalmaciji ali i prema Češkoj i prema Alpama. Iako su bilo malobrojni, vrlo brzo su potčinili sva slavenska plemena koja su se tu našla.

Karta američkog porijekla prikazuje avarskoslavensku imperiju Kaganat nakon zauzimanja Balkana, to jeste poslije kampanje u grčkom prostoru i osvajanja luke Patras na Peloponezu 588. godine. Ljubičasta linija je granica Kaganata i Bizantije nakon 626. godine. Historical Atlas, New York: Henry Holt and Company, 1911. (Wikipedia.org: Landnahme der Slawen auf dem Balkan; porijeklo slike: William R. Shepherd (1871 –1934)).

Uz povremene upade u Furlaniju i u Franačku državu, Avari su uglavnom najveći problem predstavljali Bizantu, pa su pod Bajanom ovladali bizantskim uporištima u Panoniji, Sirmijumom i Singidunumom, a učestalo su upadali preko starih rimskih putova i u Dalmaciju.

Njihov najveći pothvat je bio neuspjeli napad na Carigrad 626. godine, u kojem su osim Avara učestvovali i Slaveni i Gepidi, nakon čega su odbačeni s velikim gubicima. Porazom kod Carigrada i počinje prestanak njihove moći. Slaveni ih napuštaju i uz pomoć Bizantije protjeruju ih u Panoniju. Propao je prvi Avarski kaganat, ali ipak u Panoniji uspijevaju sačuvati još dva naredna vijeka svoju moć, sve do 796. godine kada Karlo Veliki (vidi: Franačko-avarski ratovi) uništava Avare, koji poslije toga i zauvijek nestaju.

Ustroj[uredi | uredi izvor]

Avari su bili organizirani po rodovima i plemenima na čijem su se čelu nalazili tarhani. Na čelu više rodova i plemena se nalazio kagan, a u ratnim pohodima pored njega je postojao još i jugur, kao prvi zapovjednik. Avari su imali brze konje i bili su odlični jahači, što im je i omogućilo nadmoć nad brojčano jačim Slavenima. Bitke su vodili uglavnom na otvorenim prostorima, a gradili su i velike logore, utvrđene zemljanim nasipima iz kojih su mogli vršiti ispade na sve strane. Kada su im se oko 570. godine pridružili Bugari i Huni, mogli su brojati oko 50 hiljada.

Društveno uređenje Avarskog kaganata imalo je više staleža ili društvenih klasa:

  • Prvi ratni i upravni stalež činio je brojčano mali stalež ratnika konjanika u kojem bili su samo Avari.
  • Drugi sloj je činila ratna pješadija, uglavnom Slaveni, koji su bili ključni faktor pri kolonizaciji prostranstva kojeg je osvajala avarska konjica.
  • Treći sloj je činilo pokoreno stanovništvo, uglavnom zemljoradnici, koje nije imalo nikakvih prava.
  • Četvrti sloj su činili zarobljenici, takođe bez ikakvih prava. [2]

Iz tog trećeg i četvrtog sloja svako je mogao preći u drugi stalež, pod uslovom da dobrovoljno ili prisilno, ide u rat. Tako se vršila, slavenizacija avarske države, a ne avarizacija. To se u stručnoj literaturi naziva asimilacija manjine u većinu. Kroz taj proces stvorile su se velike mase slaveniziranog ljudstva po istočnom dijelu Europe, što je dalo trajnu geopolitičku sliku kontinenta, na istoku Avari i Slaveni, na zapadu ostali. To je dovelo do toga da se poslije izvjesnog vremena u cijelom Avarskom kaganatu govorilo isključivo nekim jedinstvenim slavenskim govorom (ili bolje rečeno antskim), a avarski će biti samo još službeni jezik. [2]

Posljedica odlaska Avara sa Balkana je stvaranje velikog broja Sklavinija. [3]


Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Avari". Enciklopedija Britanika. Avari, jedan od naroda nepoznatog porijekla i jezika... 
  2. ^ a b Avari Walter Pohl: München 1988, ISBN 3-406-33330-3 (2., aktuelizirano izdanje, 2002, ISBN 3-406-48969-9). - Avari. Stepski narod u srednjoj Evropi 567–822 n.e
  3. ^ Vizantija Georgije Ostrogorski, Prosveta Beograd, 1996 -"Istorija Vizantije"