Joseph Lister

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Joseph Lister
Joseph Lister 1902.jpg
Rođenje{{{datum_rođenja}}}
Politička stranka{{{politička_stranka}}}
Listerov karbolični aparat za raspršivanje pare, Hunterian Museum, Glasgow

Joseph Lister, 1. baron Lister OM, PC, PRS, FRCSE, FFPS (5. april 1827 – 10. februar 1912), bio je britanski hirurg i pionir antiseptičke hirurgije.[1] S tehničkog gledišta, Lord Lister nije bio izuzetan hirurg, ali njegovo istraživanje bakteriologije i infekcija u ranama podiglo je njegovu operativnu tehniku na novi nivo u kojem su njegova zapažanja, zaključci i prakse revolucionirali hirurgiju širom svijeta.[2]

Lister je promovirao ideju sterilne hirurgije dok je radio u kraljevskoj ambulanti u Glasgowu. Lister je uspješno uveo karbolnu kiselinu (danas poznatu kao fenol ) za sterilizaciju hirurških instrumenata i čišćenje rana.

Primjenjujući napredak Louis Pastera u mikrobiologiji, Lister se zalagao za upotrebu karbolne kiseline kao antiseptika, tako da je postala prvi široko korišteni antiseptik u hirurgiji. Prvo je sumnjao da će se pokazati odgovarajućim dezinficijensom, jer je upotrijebljen za ublažavanje smrada s polja navodnjavanih kanalizacijskim otpadom. Pretpostavio je da je to sigurno jer polja tretirana karbolnom kiselinom nisu stvorila očigledne štetne efekte na stoku koja je kasnije pasla po njima.

Listerov rad doveo je do smanjenja postoperativnih infekcija i učinio operaciju sigurnijom za pacijente, prepoznajući ga kao "oca moderne hirurgije".[3]

Lister sa učesnicima obuke, Starog kraljevskog stacionara, Edinburg, c. 1855. (Lister je u prvom redu sklopljenih ruku)
Rašireno uvođenje antiseptičkih hirurških metoda uslijedilo je nakon objavljivanja Listerovog antiseptičkog principa hirurške prakse 1867.

Diplomirao je s odlikom kao bačelor na medicinskom fakultetu 1852.[4] Iste godine Lister je položio ispit za stipendiju Kraljevskog hirurškog koledža,[4] imajući blizu devet godina obrazovanja.[4] Nakon završenog medicinskog obrazovanja, Sharpey je savjetovao Listera da mjesec dana provede na medicinskoj ordinaciji Jamesa Symea u Edinburghu, a zatim posjeti medicinske fakultete u Evropi, na duži period.[4] Međutim, Lister, zabrinut zbog svog prvog imenovanja, odlučio je na neko vrijeme nastaniti se u Edinburghu, nakon što je upoznao Symea.[4] U to vrijeme Syme, učitelj kliničke hirurgije, smatran je najboljim hirurgom u Ujedinjenom Kraljevstvu.[5]

Fotografiju Agnes "Aggie" Syme, snimio Sir Emery Walker 1924
Lister prska fenol po pacijentu
Joseph Lister oko 1855.
Joseph Lister u mladosti

Lord Lister umro je 10. februara 1912. u svojoj seoskoj kući u Walmeru, u Kentu, u dobi od 84 godine.[4] Nakon velike javne sahrane u Westminsterskoj opatiji, njegovo tijelo je pokopano na groblju Hampstead u Londonu [4] jugoistočno od središnje kapele. U sjevernom presjeku Westminsterske opatije nalazi se mramorni medaljon Lister koji se nalazi uz još četvoricu zapaženih ljudi iz nauke, Darwina, Stokesa, Adamsa i Watta. [4]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Simmons, John Galbraith (2002). "Joseph Lister Antisepsis and Modern Surgery". Doctors and discoveries : lives that created today's medicine. Boston: Houghton Mifflin. str. 94–99. ISBN 978-0-618-15276-6. OL 7603987M.
  2. ^ Ford, William W. (januar 1928). "The Bacteriological Work of Joseph Lister". The Scientific Monthly. 26 (1): 70–75. Bibcode:1928SciMo..26...70F. JSTOR 7951.
  3. ^ Pitt, Dennis; Aubin, Jean-Michel (1. 10. 2012). "Joseph Lister: father of modern surgery". Canadian Journal of Surgery. 55 (5): E8–E9. doi:10.1503/cjs.007112. ISSN 0008-428X. PMC 3468637. PMID 22992425.
  4. ^ a b c d e f g h Godlee 2009.
  5. ^ Gaw, Jerry L. (1999). ""A Time to Heal": The Diffusion of Listerism in Victorian Britain". Transactions of the American Philosophical Society. Philadelphia: American Philosophical Society. 89 (1): iii–173. doi:10.2307/3185883. JSTOR 3185883.