Mikrometar

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Mikrometar ili mikron (SI simbol: μm) [1] je SI izvedena mjerna jedinica dužine koja je jednaka 1×10−6 metra (SI standardni prefiks "mikro-" = 10−6). To je milioniti dio metra, odnosno hiljaditi dio milimetra (0,001 mm ili oko 0,000039 inča).[1] Simbol μm se ponekad piše kao um ako se, u raspoloživim tastaturama, ne može upisati μ.

Mikrometar je opća jedinica za mjerenje npr. talasne dužine infracrvenog zračenja ili veličine bioloških struktura kao što su: ćelija i bakterija. Također se najčešće koristi kao mjerna jedinica u proizvodnji plastike. Mikrometri su standard za ocjenjivanje i određivanje promjera vunenih vlakana. Finija vuna, od 25 μm, može se upotrebljavati za haljine, dok se grublje klase koriste za vanjsku odjeću, tepihe i sl. Promjer jedne ljudske dlake je u rasponu od oko 10 do 200 μm.[2]

Primjeri[uredi | uredi izvor]

Karbonska nit prečnika 6 μm, upoređena sa ljudskom dlakom prečnika 50 μm
Između 1 i 10 μm
Između 10 i 100 μm
  • 10 – 55 μm – prečnik vlakna vune[5];
  • 17 – 171 μm – prečnik ljudske dlake (u kosi)[6];
  • 70 – 180 μm – standardna debljina papira.

SI standardizacija[uredi | uredi izvor]

U označavanju mikrometra, termin mikron i simbol μ službeno su prihvaćeni između 1879. i 1967, a ozvaničeni u Si sistemu mjernih jedinica 1967.[7] To je bilo potrebno, jer je starija upotreba postala nespojiva sa službenim usvajanjem prefiksa jedinice mikro, sa oznakom μ, prilikom stvaranja SI, 1960. godine. U SI skali, sistemsko ime mikrometar je postalo službeni naziv jedinice, a μm postao njen zvanični simbol.

Ipak, u praksi, "mikron" ostaje široko upotrebljavani termin i češći od oznake "mikrometar". Uobičajen je u akademskom komuniciranju, a osobito u osnovnim prirodnim naukama, kao što su geologija, biologija, fizika i astronomija. Češće se koristi i u primijenjenim naukama, kao što su nauka o materijalima, obrada materijala, industriji poluvodiča i sl.[8][9][10][11]


Prefiks 1000m 10n Decimalni Oznaka
(na bosanskom)
Usvajanje
(god)[nb 1]
Ime Simbol Kratka skala Duga skala
jota Y  10008  1024 1000000000000000000000000  Septilion  Kvadrilion 1991.
zeta Z  10007  1021 1000000000000000000000  Sekstilion  Hiljadu triliona ili triliarda 1991.
egza E  10006  1018 1000000000000000000  Kvintilion  Trilion 1975.
peta P  10005  1015 1000000000000000  Kvadrilion  Hiljadu billona ili biliarda 1975.
tera T  10004  1012 1000000000000  Trilion  Bilion 1960.
giga G  10003  109 1000000000  Bilion  Hiljadu miliona ili miliarda 1960.
mega M  10002  106 1000000             Milion 1960. (1873.)
kilo k  10001  103 1000             Hiljada 1960. (1795.)
hekto h  10002/3  102 100             Stotina 1960. (1795)
deka da  10001/3  101 10             Deset 1960. (1795.)
 10000  100 1             Jedan
deci d  1000−1/3  10−1 0,1             Deseti 1960. (1795.)
centi c  1000−2/3   10−2 0,01             Stoti 1960. (1795.)
mili m  1000−1  10−3 0,001             Hiljaditi 1960. (1795.)
mikro μ  1000−2  10−6 0,000001             Milionti 1960 (1873.)
nano n  1000−3  10−9 0,000000001  Bilionti  Hiljadu milionti 1960.
piko p  1000−4  10−12 0,000000000001  Trilionti  Bilionti 1960.
femto f  1000−5  10−15 0,000000000000001  Kvadrilionti  Hiljadu bilionti 1964.
ato a  1000−6  10−18 0,000000000000000001  Kvintilionti  Trilionti 1964.
zepto z  1000−7  10−21 0,000000000000000000001  Sekstilionti  Hiljadu trilionti 1991.
jokto y  1000−8  10−24  0,000000000000000000000001  Septilionti  Kvadrilionti  1991.
  1. ^ Metrički sistem je uveden 1795. - sa nekoliko metričkih prefiksa, od kojih je samo šest usvojeno kao SI prefiksi, na 11. Generalnoj konferenciji za tegove i mjere (CGPM), 1960. Tada miria (104), kao i demi- i semi- nisu usvojeni. U 1873. mikro- i mega- je preporučilo Britansko udruženje za unapređenje nauke. Drugi datumi odnose se na priznanje rezolucijom CGPM.

Simbol[uredi | uredi izvor]

Službeni simbol i SI prefiks micro- su grčko slovo mu (μ).[12] U unikodu, postoji i oznaka mikro sa kodom U+00B5 (µ), odvojenim od koda U+03BC (μ), grčkog malog slova mu, kako mašine prepoznaju SI prefiksni simbol, [13]ali implementacija mora dobro prepoznavati znak mikro. Većina fontova koristi isti tipografski glif za dva slova (mu).

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b "micrometre". Encyclopedia Britannica Online. Pristupljeno 18 May 2014. 
  2. ^ http://www.curriculumsupport.education.nsw.gov.au/secondary/technology/7_10/agriculture/course_plans_units/deniliquin/measure_wool_fibre.doc%7Ctitle=Wool Fibre|work="NSW Department of Education and Communities"|accessdate=18 May 2014.
  3. ^ Smith, D.J. (2009). "Human sperm accumulation near surfaces: a simulation study". Journal of Fluid Mechanics 621: 295. doi:10.1017/S0022112008004953. Pristupljeno 20 May 2012. 
  4. ^ Gordon Ramel. "Spider Silk". Arhivirano od originala, 4 December 2008. Pristupljeno 2008-12-04. garden spider silk has a diameter of about 0.003 mm ... Dragline silk (about .00032 inch (.008 mm) in Nephila) 
  5. ^ IST - Innovative Sintering Technologies Ltd. "Fibreshape applications". Pristupljeno 2008-12-04. Histogram of cotton thickness 
  6. ^ According to The Physics Factbook, the diameter of human hair ranges from 17 to 181 μm. Ley, Brian (1999). "Width of a Human Hair". The Physics Factbook. 
  7. ^ BIPM - Resolution 7 of the 13th CGPM (1967/68), "Abrogation of earlier decisions (micron, new candle.)"
  8. ^ https://books.google.com/books?id=92FOAAAAYAAJ&vq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&dq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&pg=PA80#v=snippet&q=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&f=false%7Ctitle=Proceedings Royal Society of Queensland.
  9. ^ https://books.google.com/books?id=lb3RAAAAMAAJ&vq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&dq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&pg=RA1-PA77#v=snippet&q=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&f=false%7Ctitle=The Observer,
  10. ^ https://books.google.com/books?id=92FOAAAAYAAJ&vq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&dq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&pg=PA80#v=snippet&q=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&f=false%7Ctitle=Proceedings of the Royal Society of Queensland.
  11. ^ https://books.google.com/books?id=lb3RAAAAMAAJ&vq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&dq=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&pg=RA1-PA77#v=snippet&q=plural%20of%20micron%20microns%20or%20micra&f=false%7Ctitle=The Observer.
  12. ^ Prefixes of the International System of Units, International Bureau of Weights and Measures (page visited on 9 May 2016).
  13. ^ Unicode Technical Report #25

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]