Ugljikovodici

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Metan - predstavnik alkana
Eten - predstavnik alkena
Etin - predstavnik alkina
Benzen - predstavnik arena

Ugljikovodici su organski hemijski spojevi ugljika i vodika. Sastoje se od "kostura" atoma ugljika na koje su vezani atomi vodika (i nekih drugih elemenata).

Podjela[uredi | uredi izvor]

Glavna podjela ugljikovodika je prema obliku ugljikovog "kostura". Dalje se dijele uglavnom po zasićenosti.

  • aciklički (alifatski) - atomi ugljika čine lančaste molekule.
    • zasićeni - alkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
    • nezasićeni
      • alkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
      • alkini - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i trostruka kovalentna veza.
  • ciklički - atomi ugljika čine prstenaste molekule.
    • karbociklički - prsten je građen samo od atoma ugljika.
      • zasićeni - cikloalkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
      • nezasićeni - cikloalkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
      • aromatski - areni - u prstenu su jednostruka i dvostruka kovalentna veza poredane naizmjenično.
    • heterociklički - u prstenu postoje i drugi atomi (koji se nazivaju heteroatomima) osim atoma ugljika (npr. atom kisika, azota, sumpora, itd.).

Aromatski ugljikovodici[uredi | uredi izvor]

Naziv dolazi od grčkog aroma (miris). U 19. vijeku Kekule otkriva strukturu benzena. Molekulska formula benzena je C6H6, a izvori su katran kamenog uglja, nafta.

Poznatiji aromatski ugljikovodici: antracen i naftalen.

Reakcije ugljikovodika[uredi | uredi izvor]

  • Supstitucija - reakcije supstitucije ili zamjene su reakcije zasićenih i aromatskih ugljikovodika pri čemu se atom vodika iz molekule zamjenjuje atomom drugog elementa ili drugom grupom.
Commons
Commons: Ugljikovodici


U G LJ I K O V O D I C I
aciklički ciklični
ZASIĆENI NEZASIĆENI KARBOCIKLIČKI HETEROCIKLIČKI
alkani alkeni
alkini
zasićeni nezasićeni aromatski
cikloalkani cikloalkeni areni