Operacija Koridor

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Operacija Koridor
Rat u Bosni i Hercegovini
Datum 7. juni 1992. - 26. juni 1992.
Lokacija Bosanska Posavina, BiH
Ishod Pobjeda srpskih snaga
Sukobljene strane
Flag of Republika Srpska.svg Vojska Republike Srpske
State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Srpska vojska Krajine
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Armija RBiH
Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg Hrvatsko vijeće odbrane
Flag of Croatia.svgHrvatska vojska
Komandanti
Flag of Republika Srpska.svg Ratko Mladić Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Sefer Halilović
Vojne jedinice
Flag of Republika Srpska.svg 28,000 vojnika Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg 16 brigada Armije RBiH
Flag of the Croatian Republic of Herzeg-Bosnia.svg 8 brigada HVO-a
Flag of Croatia.svg 15 brigada HV-a

Operacija Koridor je naziv za vojnu operaciju srpskih snaga u ljeto 1992. godine u Bosanskoj Posavini čiji cilj je bio uspostavljanje kopnene veze između zapadnog i istočnog dijela tzv. Srpske Republike BiH.

Uvod

Na početku rata u BiH srpske snage su počele sprovoditi etničko čišćenje na području istočne Bosne, Bosanske Posavine i Bosanske krajine. Ranije su pobunjeni Srbi u Hrvatskoj osnovali Republiku Srpsku Krajinu u kojoj su sproveli sličan scenarij etničkog čišćenja.

Cilj srpskog rukovodstva je bio implementiranje Strateškog plana što je uključivalo povezivanje srpskih teritorija, uspostavljanje kontrole nad tim teritorijama i kreiranje posebne srpske države iz koje bi većina nesrba bila trajno uklonjena. Za sprovođenje tog plana je bilo potrebno upotrijebiti vojnu silu i teror.[1]

Prema podacima generala Martina Špegelja, u Bosanskoj Posavini ljeta 1992. se nalazilo osam brigada HVO-a i petnaest brigada HV-a koje su se izmjenjivale ili su cijelo vrijeme bile prisutne. Četiri brigade HV-a su bile cjelovite 108.,139., 157. i 3. gardijska, a ostale su brigade bile sastavljene od jednog ili dva bataljona, ojačane artiljerijom i s nešto tenkova, a brojile su od 600 do 1200 ljudi. Brigade kao što je 111. riječka, 105. bjelovarska, dijelovi 2. gardijske - jedna satnija sa 150 ljudi - maksimalno su brojale do 400 ljudi.[3]

Početkom maja 1992. svi putni pravci koji su zapadne dijelove tzv. Srpske Republike BiH spajali sa istočnim dijelom i Srbijom bili su presječeni. Posljednja kopnena veza između zapadnog i istočnog dijela BiH pod kontrolom srpskih snaga bila je saobraćajnica Banjaluka - Doboj - Tuzla - Bijeljina, ali i ta veza je presječena 15. maja 1992. godine. Tog dana se desio sukob između JNA i Teritorijalne odbrane Tuzle, koji je završio porazom JNA.

Ofanziva

19. marta 1992. Momir Talić, kasnije optužen za genocid, je postao komandant 5. korpusa JNA odnosno 1. krajiškog korpusa. Imao je komandu nad svim akcijama srpskih snaga koje su bile potčinjene 5. korpusu JNA/1. krajiškom korupus. Svi planovi za vojno angažovanje su morali proći njegovo odobrenje.

Sredinom juna 1992. godine, Momir Talić je izdao potpukovniku Novici Simiću, tadašnjem načelniku Štaba Prve oklopne brigade i komandantu Taktičke grupe jedan, naređenje da probije koridor ka Srbiji preko Trebave do 28. juna (Vidovdana).

Pored Talića, kao glavnog kreatora operacije "Koridor", akciju su planirali načelnik Štaba Prvog krajiškog korpusa general Boško Kelečević, komandant specijalne jedinice MUP-a RSK general Borivoje Đukić, general Slavko Lisica i tadašnji načelnik Štaba Prve oklopne brigade general Novica Simić.

Prema navodima Slavka Lisice, akcija "Koridor" započela je 14. juna 1992. godine, kada su pripadnici Šesnaeste brigade VRS, uz podršku tenkovske čete iz Doboja, krenuli u napad na južnom dijelu derventskog ratišta. Borbe su intenzivirane 24. juna, kada je snažna artiljerijska priprema na širokom frontu formacije Armije RBiH navela na pogrešan zaključak da srpske snage namjerava da zauzme Tuzlu. Da bi spriječili proboj Armija RBiH je angažovale 16 brigada: pet motorizovanih i jedanaest lakih pješadijskih. Motorizovane brigade činili su pripadnici regularne Vojske Hrvatske: Prva ZNG iz Zagreba, Druga i 108. ZNG iz Slavonskog Broda, treća ZNG iz Osijeka i 153. ZNG iz Velike Gorice. Od lakih pješadijskih brigada bile su angažovene 101. HVO iz Bosanskog Broda, 102. iz Odžaka, 103. iz Dervente, 104. iz Bosanskog Šamca - Domaljevaca, 105. iz Modriče, 107. iz Gradačca, 110. iz Usore, 111. iz Žepča, te brigade Armije RBiH, 207. iz Tešnja, 201. iz Maglaja i 109. iz Gračanice. U osvit 26. juna 1992. godine vojnici Prvog krajiškog i Istočnobosanskog korpusa VRS, susreli su se u rejonu sela Kornica i Čardak, na razmeđi Modriče i Šamca spojivši zapadni i istočni dio teritorije BiH pod njihovom kontrolom. Nastavkom borbi u julu srpske snage zauzimaju Derventu (7. juli 1992.), Modriču (10. juli 1992.) i Odžak (13. juli 1992.), a konačni slom odbrane snaga lojalnih vladi RBiH u Posavini uslijedio je 6. septembra 1992. godine srpskim zauzimanjem Bosanskog Broda.[2]

U operaciji "Koridor" su prema nepotvrđenim podacima poginula 293 vojnika, a 1.129 pripadnika VRS i specijalaca MUP-a Republike Srpske Krajine teže je ili lakše ranjeno.[citat potreban]

Reference

Vanjski linkovi