Albanski jezik

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Albanski jezik
gjuha shqipe, shqipja
Države govorenja
Regije govorenja Balkan
Broj govornika više od 7,6 milliona[1]
Rang nije u prvih 100
Jezička porodica indoevropski
albanski
Službeni status
Služben u Albanija
Kosovo
Regionalni ili lokalni službeni jezik u:
Makedonija
Crna Gora
Regulatori Akademia e Shkencave e Shqipërisë
Jezički kod
ISO 639-1 sq
ISO 639-2 sqi
ISO 639-3 sqi
Vidi također: Jezik | Spisak jezika
Dijalekti albanskog jezika

Albanski jezik (alb. Gjuha shqipe ili shqipja) čini samostalnu indoevropsku jezičnu podgrupu. Albanskim govori više od 7,4 miliona ljudi u Albaniji, Kosovu, Makedoniji, Crnu Goru i nekim drugim evropskim državama (Italija, Grčka, Njemačka). Poznat je od 15. vijeka, a dijeli se na dvije velike varijante: gegijsku na sjeveru Albanije, Kosovu i Makedoniji i toskijsku na jugu Albanije.

Albanski jezik je službeni jezik Albanije,[2] i jedan od dva službena jezika Kosova.[3] U Makedoniji albanski jezik je službeni jezik u općine gdje Albanci čine više od 20% stanovništva. Albanski jezik je u službenoj upotrebi u tri crnogorske općine (Ulcinj, Plav, Tuzi)[4][5] i u tri srbijanske općine (Preševo, Bujanovac, Medveđa).[6] Arbereški jezik, kao jezik albanaca u Italiju, je zaštićen zakonom.[7] Po Evropskoj povelji o regionalnim ili manjinskim jezicima, albanski jezik je zaštićen u Srbiji (2006), Crnoj Gori (2006), Rumuniji (2007) i Bosni i Hercegovini (2010).[8]

Abeceda[uredi | uredi izvor]

Albanska abeceda ima 36 slova: a, b, c, ç, d, dh, e, ë, f, g, gj, h, i, j, k, l, ll, m, n, nj, o, p, q, r, rr, s, sh, t, th, u, v, x, xh, y, z, zh.

Albanska abeceda čita se otprilike slično kao i bosanska, uz par izuzetaka:

-y se čita kao njemačko ü ili francusko u

-x se čita kao italijansko z u "zero", "azzuro"

-xh se čita kao dž

-gj se čita kao đ

-ç se čita kao č

-q se čita kao ć

-ë se čita kao francusko e ili tursko ı (tzv. poluglasnik)

-sh se čita kao š

-zh se čita kao ž

-dh se čita kao englesko th

-l se čita kao lj

-ll se čita kao l

Izvori[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Gheg 4,156,090 + Tosk 3,035,000 + Arbereshe 260,000 + Arvanitika 150,000 = 7,601,090. Gordon, Raymond G, Jr (2005). SIL International, ur. Ethnologue, Languages of the World (15 iz.). Dallas, Texas.  Nepoznat parametar |directeur= ignorisan (pomoć).Šablon:Référence obsolèteŠablon:Référence à confirmer
  2. ^ KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË – wipo.int
  3. ^ KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË KOSOVËS – kryeministri-ks.net/
  4. ^ KUSHETUTA E MALIT TË ZIminmanj.gov.me
  5. ^ Evropska Povelja o regionalnim i manjiskim jezicima u crnoj Goricoe.int
  6. ^ SISTEM ZAŠTITE MANJINA U REPUBLICI SRBIJI – Nevena Gojkovićkas.de
  7. ^ Legge 15 Dicembre 1999, n. 482 "Norme in materia di tutela delle minoranze linguistiche storiche" pubblicata nella Gazzetta Ufficiale n. 297 del 20 dicembre 1999
  8. ^ Languages covered by the European Charter for Regional or Minority Languages – coe.int

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]