Grover Cleveland

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Grover Cleveland
StephenGroverCleveland.png
24. Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država
Vrijeme na vlasti
4. mart 1893. – 4. mart 1897.
Prethodnik Benjamin Harrison
Nasljednik William McKinley
22. Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država
Vrijeme na vlasti
4. mart 1885. – 4. mart 1889.
Prethodnik Chester A. Arthur
Nasljednik Benjamin Harrison
20. guverner savezne države New York
Vrijeme na vlasti
1. januar 1883. – 6. januar 1885.
Prethodnik Alonzo B. Cornell
Nasljednik David B. Hill
Rođenje 18. mart 1837.
Caldwell (New Jersey), New Jersey
Smrt 24. juni 1908. (71 godina)
Princeton (New Jersey), New Jersey
Puno ime Stephen Grover Cleveland
Nacionalnost Amerikanac
Politička stranka Demokratska stranka
Supruga Frances Folsom
Djeca Ruth
Esther
Marion
Richard
Francis
Vjera Prezbiterijanska crkva
Potpis GroverCleveland Signature.png

Stephen Grover Cleveland bio je 22. predsjednik SAD-a (1885-89) i 24. predsjednik (1893-97) i jedini predsjednik koji je služio dva neuzastopna mandata, pa se zato dvaput navodi na listi američkih predsjednika. Jedini je demokrat koji je izabran u republikanskom dobu između Američkog građanskog rata i izbora Woodrowa Wilsona 1912.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Stephen Grover Cleveland rođen je u porodici prezbiterijanskog svećenika, vlč. Richarda Cladwella. Porodica mu se često selila, pa je odrastao u državi New York, gdje je i završio pravo te započeo karijeru kao advokat.

Tamo je stekao veliki ugled, te je godine 1870. izabran za šerifa okruga Erie. Njegove dužnosti su, između ostaloga, uključivale i vješanje osuđenih kriminalaca. U najmanje dva navrata Cleveland je osobno objesio osuđenike, te poslije objašnjavao kako mu je cilj bio "ne delegirati tu neugodnu dužnost na svoje zamjenike".

Na građane okruga je ostavio prilično dobar dojam, te je godine 1881. kao kandidat Demokratske stranke i obećavajući reforme, izabran za gradonačelnika Buffaloa. To je bio početak meteorskog uspona na vrh američke politike. Samo godinu dana kasnije je izabran za guvernera New Yorka.

Kao relativno mlad i korupcijskim skandalima neopterećen kandidat, Cleveland je na demokratskoj konvenciji 1884. godine izborio predsjedničku nominaciju. Suprotstavio mu se republikanac James G. Blaine u izuzetno prljavoj kampanji, tokom koje je otkriveno kako je Cleveland uzdržavao nečije vanbračno dijete. Međutim, prilično tijesnu utrku je odlučila anti-katolička izjava nekoliko protestantskih svećenika koji su Blaineu dali podršku. Njome revoltirani irski imigranti u državi New Yorku su dali glas Clevelandu, omogućivši da usprkos male prednosti po broju glasova postane prvi demokrat koji će nakon građanskog rata biti izabran za predsjednika.

Cleveland je za vrijeme svog prvog mandata nastojao izbjegavati kontroverzne odluke, ali se zamjerio industrijalcima zbog inzistiranja na niskim carinama, te veteranima građanskog rata zbog stavljanja veta na davanje penzija. Godine 1887. je formirana Komisija za međudržavnu trgovinu - prvo regulatorno tijelo u američkoj ekonomskoj historiji.

Najspektakularniji događaj Clevelandovog mandata se godine 1886. dogodio u Bijeloj kući, kada se predsjednik oženio za Frances Folsom, koja će s 20 godina postati najmlađa Prva dama u američkoj historiji.

Godine 1888. Cleveland je na konvenciji jednoglasno proglašen demokratskim kandidatom za slijedeće predsjedničke izbore. Kao republikanskog protukandidata je imao Benjamina Harrisona. Od njega je dobio više glasova, ali je u ključnoj državi New York percepcija o Clevelandu kao simpatizeru Velike Britanije od njega okrenula irske birače. Tako je Harrison uspio osvojiti većinu u elektorskom kolegiju.

Tijesno poražen, četiri godine kasnije Cleveland se ponovno kandidirao za predsjednika. Zahvaljujući nezadovoljstvu republikanskom politikom prema radničkom pokretu, Cleveland je glatko 1892. godine porazio Harrisona.

Međutim, njegov drugi mandat je odmah obilježen velikom ekonomskom krizom, dotada nezapamćenom u američkoj historiji. Cleveland je na nju reagirao odbijanjem da napusti zlatni standard, odnosno uvede srebrni standard kao što su zahtijevali siromašni farmeri. Godine 1894. Cleveland je s federalnim trupama razbio veliki željeznički štrajk.

Clevelandova nepopularnost je dovela do odbacivanja od strane Demokratske stranke, koju su na izbornoj konvenciji 1896. godine preuzeli populisti poput Williama Jenningsa Bryana.

Nakon odlaska iz Bijele kuće, Cleveland, kome je za vrijeme mandata bio odstranjen veliki tumor iz grla, otišao je u Princeton gdje je služio kao član upravnog odbora na tamošnjem univerzitetu. Umro je od srčanog udara u dobi od 71 godine.


Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: