Idi na sadržaj

Juni

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30

Juni (jun)[1] šesti je mjesec godine po julijanskom i gregorijanskom kalendaru i drugi je od četiri mjeseca koji traje 30 dana a treći od pet mjeseci koji je kraći od 31 dana.

Juni sadrži ljetni solsticij na sjevernoj hemisferi, dan sa najviše dnevnih sati, i zimski solsticij na južnoj hemisferi, dan sa najmanje dnevnih sati (isključujući polarne regije u oba slučaja). Juni na sjevernoj hemisferi je sezonski ekvivalent decembra na južnoj hemisferi i obrnuto. Na sjevernoj hemisferi početak astronomskog ljeta je 21. juni (meteorološko ljeto počinje 1. juna). Na južnoj hemisferi meteorološka zima počinje 1. juna.[2]

Početkom juna, sunce izlazi u sazvježđu Bika; krajem juna sunce izlazi u sazvježđu Blizanaca. Međutim, zbog precesije ekvinocija, juni počinje suncem u astrološkom znaku Blizanaca, a završava se suncem u astrološkom znaku Raka.[3][4]

Juni je vjerovatno nazvan po Junoni, starorimskoj boginji braka i domaćinstva.[5] U bosanskom jeziku se koristi i slavenski naziv lipanj, nazvan po lipama koje tada cvjetaju.

Etimologija i historija[uredi | uredi izvor]

Latinski naziv za juni je Junius. Ovidije nudi više etimologija za ime u Fastima, pjesmi o rimskom kalendaru. Prvi je da je mjesec nazvan po rimskoj boginji Juno, boginji braka i ženi vrhovnog božanstva Jupitera; drugi je da ime dolazi od latinske riječi iuniores, što znači "mlađi", za razliku od maiores ("stariji") po kojem se prethodni mjesec maj (Maius) može nazvati.[6] Drugi izvor tvrdi da je juni nazvan po Lucius Junius Brutus, osnivaču Rimske republike i pretku rimskog roda Junija.[7]

U starom Rimu, period od sredine maja do sredine juna smatran je nepovoljnim za brak. Ovidije kaže da je konsultovao Flaminicu Dialis, Jupiterovu vrhovnu sveštenicu, o određivanju datuma za vjenčanje svoje kćerke, i da mu je savjetovano da sačeka do 15. juna.[8] Plutarh, međutim, implicira da je cijeli mjesec juni bio povoljniji za vjenčanja od maja.[9]

Određene kiše meteora se dešavaju u junu. Arijetidi se događaju od 22. maja do 2. jula svake godine, a vrhunac dostižu 7. juna. Beta Tauridi od 5. juna do 18. jula. June bootids se događaju otprilike između 26. juna i 2. jula svake godine.

Starorimski praznici[uredi | uredi izvor]

Po kalendaru starog Rima, festival Ludi Fabarici održavao se 29. maja – 1. juna, Kalendae Fabariae održavan je 1. juna, Festival u Belloni održavan je 3. juna, Ludi Piscatorii 7. juna, a Vestalia od 7. do 15. juna. Rosalia je održavana 20. juna. Sekularne igre su se održavale otprilike svakih 100 godina u maju ili junu. Ovi datumi ne odgovaraju modernom gregorijanskom kalendaru.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Halilović, Senahid (1996). Pravopis bosanskoga jezika. Sarajevo: Kulturno društvo Bošnjaka "Preporod". str. 283. jun(i), gen. juna CS1 održavanje: nepreporučeni parametar (link)
  2. ^ Holidays and Lore, Spells, Rituals and Meditations ISBN 978-0-738-72159-0 str. 111
  3. ^ "Article by Lee Shapiro – 1977 – International Planetarium Society, Inc". www.ips-planetarium.org. Pristupljeno 23. 2. 2019.
  4. ^ Marango, Stephanie P. (10. 5. 2016). Your body and the stars : the zodiac as your wellness guide. ISBN 9781582704906. OCLC 913337625.
  5. ^ "June | month | Britannica". www.britannica.com (jezik: engleski). Pristupljeno 27. 1. 2024.
  6. ^ Ovid, Fasti VI.1–88; H.H. Scullard, Festivals and Ceremonies of the Roman Republic (Cornell University Press, 1981), str. 126.
  7. ^ "Almanach général de Saint-Domingue, pour l'année ..." Gallica (jezik: francuski). 1790. Pristupljeno 27. 1. 2024.
  8. ^ Scullard, Festivals and Ceremonies, str. 126.
  9. ^ Karen K. Hersch, The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity (Cambridge University Press, 2010), str. 47.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

  • Juni na Wikimedia Commonsu