Propil grupa

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
S lijeva na desno: dvije izomerne propil i 1-metiletil (ili izopropil) grupa i neizomerna ciklopropil grupa.

Propil grupa ili kratko propil – u organskoj hemiji – je trougljični alkil supstituent sa hemijskom formulom linearnog oblika CH2CH2CH3. Ova forma supstituenta dobija se uklanjanjem jednog atoma vodika, koji je vezan za terminalni ugljik propana.[1] U organskoj hemiji, propiski l supstituent se često predstavlja simbolom pr (ne treba brkati s elementom prazeodijem).[2][3][4]

Izomerni oblik propila se dobija uklanjanjem atoma vodika sa centralnog ugljika, zvanog 1-metiletil ili izopropil. Da bi se održala četiri supstituenata na svakom atomu ugljika, jedan atom vodika mora biti premješten sa sredinjeg atoma ugljika na atom ugljenika koja je služio kao tačka vezanja n–propil varijante, koja se piše kao CH(CH3)2.[5] Linearni propil se ponekad naziva normalnim i stoga piše s prefiksom n (tj. n– propil), ali odsustvo prefiksa n ne ukazuje na tačku vezanja, odnosno odsustvo prefiksa automatski ne isključuje mogućnost da je to razgranata verzija (tj. i– propil ili izopropil).[6]

Osim toga, tu je i treći, ciklični, oblik koji se naziva ciklopropil, ili C–propil. On nije izomer druga dva oblika, jer ima hemijsku formulu C3H5.

Primjeri[uredi | uredi izvor]

Propil etanoat, također zvani i propil acetat.

n-Propil acetat je ester u kojem je n-propil grupa prikačena za atom kisika koji je dio acetat grupe.

Ostali primjeri[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-1.". Arhivirano s originala, 18 Januar 2012. Pristupljeno 16 Septembar 2016.  Nepoznat parametar |url-status= ignorisan (pomoć); Provjerite vrijednost datuma kod: |archivedate=, |accessdate= (pomoć)
  2. ^ Voet D, Voet J. . (1995). Biochemistry, 2nd Ed. Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html. 
  3. ^ Atkins P., de Paula J. (2006). Physical chemistry, 8th Ed. San Francisco: W. H. Freeman. ISBN 0-7167-8759-8. 
  4. ^ Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E. (1992). General chemistry, 4th Ed. Philadelphia: Saunders College Publishing. ISBN 0-03-072373-6. 
  5. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-2.". Arhivirano s originala, 18 Januar 2012. Pristupljeno 16 Septembar 2016.  Nepoznat parametar |url-status= ignorisan (pomoć); Provjerite vrijednost datuma kod: |archivedate=, |accessdate= (pomoć)
  6. ^ "IUPAC Nomenclature - Acyclic Hydrocarbons Rule A-1.". Arhivirano s originala, 18 Januar 2012. Pristupljeno 16 Septembar 2016.  Nepoznat parametar |url-status= ignorisan (pomoć); Provjerite vrijednost datuma kod: |archivedate=, |accessdate= (pomoć)