Fitohemaglutinin

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Složeni protein:
Fitohemaglutinin
Phytohemagglutinin L.png
Općenito
Hemijski spoj Složeni protein:
Fitohemaglutinin
Druga imena Porodica lektina
Kratki opis Kristalna struktura
Osobine1
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
0
0
 
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Fitohemaglutinin (PHA) je biljni lektin koji je posebno prisutan u porodici Fabaceae (mahunjarke ili leguminoze). PHA se zapravo sastoji od dva usko srodna protein a, pod nazivima leukoaglutinin (PHA-L) i PHA-E. Slova E i L ukazuju da ovi proteini sljepljuju eritrocite i leukocite.[1]Fitohemaglutinin ima specifičnu ugljikohidratnu vezu sa kompleksom oligosaharida koji sadrži galaktozu, N-acetilglukozamin i manozu.[2]

U visokim koncentracijama se nalazi u nekuhanom bubrežastom i bijelom bubrežastom grahu, od kojih je drugi poznat kao kanelini),[3] a pronađeni su u malim količinama i u mnogim ostalim vstama zelenog graha kao i kod drugih vrsta običnog graha.(Phaseolus vulgaris), kao i u bobu (Vicia faba).[4] Ima brojna fiziološka dejstva i upotrebe u medicinskim istraživanjima (naprimjer, u citogenetici), a u visokim dozama otrovan je.

Lektin ima niz efekata na metabolizam ćelija: pospješuje mitoze i utiče na ćelijske membrane, tj. na transport i njenu propusnost za proteine.

Vrši aglutinaciju crvenih krvnih zrnaca kod većine vrsta sisara. Kao toksin, fitohemaglutinin može dovesti do trovanja kod preživara i drugih životinja sa jednodijelnim želucem, kao što su i ljudi, a nakon uzimanja sirovog ili nepropisno pripremljenog graha. Mjereno u hemaglutinacijskim jedinicama (hau), sirovi crveni grah može sadržavati i do 70.000 hau. Ispravnom pripremom, to se može smanjiti na sigurnu razinu (ključanje najmanje 30 minuta na temperaturi 100° C).[5] Potrošači bi trebali kuhati grah najmanje 30 minuta kako bi se osiguralo da proizvod dostigne dovoljnu temperaturu. Nedovoljno kuhanje, kao što je na sporom kuhalu, na 80° C, međutim, može povećati ovu opasnost i podići hau do pet puta.[6] Grah također sadrži inhibitor alfa amilaze, ali u nedovoljnoj količini da bi uticao na razlaganja škroba, nakon konzumiranja.[7]

Trovanje može biti izazvano i od male količine pet sorti sirovog graha, a simptomi se javljaju u roku od tri sata, počevši od mučnine i povraćanja, koje zatim može biti ozbiljno i dugotrajno (obilno), a zatim slijedi dijareja. Oporavak počinje u roku od četiri ili pet sati od početka, obično bez potrebe za bilo kojom medicinskom intervencijom.

U medicini ovi proteini se koriste kao mitogeni da pokrenu podjele T-limfocita i aktiviraju latentne HIV-1 ljudskih limfocita periferne krvi. U neurologiji, anterogradno traganje je istraživački metod koji koristi fitohemaglutinin PHA-L kao molekulski tragač koji ćelija uzima i prenosi preko sinapsi u sljedeću ćeliju. Time se traže putevi aksonskih projekcija i relativne veze kojima putuju nervni impulsi sa izvora, koji se nalaze na perikarionu (ćelijsko tijelo ili soma) i kroz presinaptički dio na neuronima silaznih (eferentnih) nervnih vlakana aksona, sve do krajeva na eferentnim sinapsama koje onda daju signale za ulaz u drugi neuron.[8]

Kultivirani limfociti pomoću fitohemaglutinina upotrebljabvaju se u analizi kariograma (pogrešno nazvanoj „kariotipizacija“).[9]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini . Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,ISBN 978-9958-9344-5-2.
  2. ^ http://www.medicago.se/sites/default/files/pdf/productsheets/PHA-E_v.01.pdf%7Ctitle=PHA-E specification sheet Medicago AB: Phytohaemagglutinin.
  3. ^ "Kidney Beans". The world's healthiest foods. Pristupljeno 2007-11-05. 
  4. ^ "Bad Bug Book (2012)". Foodborne Pathogenic Microorganisms and Natural Toxins Handbook: Phytohaemagglutinin. United States Food and Drug Administration. str. 254. Pristupljeno 2013-12-27. 
  5. ^ {{cite web|title=Bad Bug Book (2012)|work=Foodborne Pathogenic Microorganisms and Natural Toxins Handbook:Phytohaemagglutinin|url=http://www.fda.gov/downloads/Food/FoodborneIllnessContaminants/UCM297627.pdf%7Cpublisher=Food and Drug Administration, pdf.
  6. ^ {{cite web|last=Bad Bug Book|title=Foodborne Pathogenic Microorganisms and Natural Toxins Handbook Phytohaemagglutinin|url=http://www.fda.gov/food/foodborneillnesscontaminants/causesofillnessbadbugbook/ucm071092.htm%7Cpublisher=US Food and Drug Administration.
  7. ^ Layer P., Carlson G. L., DiMagno E. P. Partially purified white bean amylase inhibitor reduces starch digestion in vitro and inactivates intraduodenal amylase in humans. Gastroenterology. 1985 Jun;88(6):1895-902.
  8. ^ Carlson, Neil R. (2007). Physiology of Behavior, 9th ed. Boston: Pearson Education, Inc. str. 144. ISBN 0-205-46724-5. 
  9. ^ Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, ISBN 9958-9344-3-4.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]