Kansas

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web stranice ili drugi izvori).
Sporne rečenice i navodi bi mogli, ukoliko se pravilno ne označe validnim izvorima, biti obrisani i uklonjeni. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci, te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Za druga značenja pojma Kansas pogledajte Kansas (čvor).
Koordinate: 32°03′21″S 95°41′22″Z / 32.05583, -95.68944
Kansas
State of Kansas (en)
Savezna država
Flag of Kansas.svg
Zastava
Seal of Kansas.svg
Grb
Uzrečica: Ad astra per aspera
Nadimak: The Sunflower State
The Wheat State
Država  Sjedinjene Američke Države
Graniči sa Colorado
Nebraska
Missouri
Oklahoma
Glavni grad Topeka
 - Koordinate 32°03′21″S 95°41′22″Z / 32.05583, -95.68944
Najviša tačka
 - položaj Mount Sunflower
 - Nadmorska visina 1 232 m.i.m.
Najniža tačka
 - položaj Rijeka Verdigris
 - Nadmorska visina 207 m.i.m.
Dužina 340 km
Širina 645 km
Površina 213 096 km2
 - Voda 0,56%
Stanovništvo 2.885.905 (procjena 2012)
Gustoća 13.5 /km2
Vlada
 - Guverner Sam Brownback
Vremenska zona Central: UTC-6/-5
Mountain: UTC-7/-6
Poštanski broj KS
ISO 3166-2 US-KS
Položaj Kansas na karti Sjedinjenih Američkih Država
Položaj Kansas na karti Sjedinjenih Američkih Država
Web stranica: www.kansas.gov

Kansas (fonol.: Kanzas, KS) je država na srednjem zapadu Sjedinjenih Američkih Država. Riječ Kansas potiče od siuske reči Kansa, što znači "ljudi južnog vjetra".

Historija[uredi | uredi izvor]

Kansas, kao dio Kupovine Louisiana, je aneksovan u SAD 1803. godine kao neorganizovana teritorija. Nakon toga, Kansas je postao dio Teritorije Misouri do 1821. godine.

Fort Levenvort je bio prvo evropsko naselje, nastao oko 1827. Putnici na putu do Utaha, Kalifornije ili Oregona su koristili Kansas kao usputno mjesto za odmor i nabavku neophodnih stvari. 30. marta 1855, "Border Ruffians" su napali Kansas iz Misouria tokom prvih izbora u ovoj teritoriji da bi nametnuli robovlasničku legislaturu. Krvareći Kansas (Bleeding Kansas) je bio serija sukoba od 1854. do 1856. oko pitanja robovlasništva i smatra se jednim od povoda Američkog građanskog rata.

Kanzas je postao 34. država Unije 29. januara 1861. godine. 19. februara 1861. Kansas je postao prva američka država koja je zabranila sva alkoholna pića.

21. augusta 1863. pro-južnjački Vilijam Kvantril je izvršio Kvantrilov napad na grad Lorens, ubijajući mnoge ljude i uništavajući sam grad.

Zakon i državno uređenje[uredi | uredi izvor]

Glavni grad Kansasa je Topika. Najvišna izvršna vlast leži u guverneru države, trenutno Kathleen Sebelius iz Demokratske stranke. Guverner se bira na svake četiri godine i ima prava na dva mandata. Trenutni mandat ističe u januaru 2007. Zakonodovna vlast države leži u bikameralnom kongresu.

Trenutni delegati u američkom senatu su Sam Brownback i Pat Roberts. Kansas ima četiri predstavnička mjesta u donjem domu Amerike, a trenutni predstavnici su Jerry Moran, Jim Ryan, Dennis Moore i Todd Tiahrt. Moore je jedini predstavnik iz Demokratske stranke, dok su svi ostali iz Republikanske stranke.

Kansas ima reputaciju progresivne države sa puno originalnih zakonodavnih inicijativa. Kansas je bio prva država koja je uvela kompenzaciju radnicima (1910). Gradski sistem uprave sa savjetom i menadžerom je uveden u većini velikih kanzaških gradova nakon Prvog svjetskog rata, dok su mnogi drugi gradovi i dalje funkcionisali u tradicionalnim sistemima, tada podložnim korupciji i uticaju organizovanog kriminala.

Kanzaške škole, kako privatne tako i državne, imaju standard koji je među najvećim u Americi. Kansas je prva država u kojoj je prekinuta rasna segregacija u školama, nakon što je sudski spor Braun protiv Prosvjetnog odbora u Topici zaustavio segregaciju u školama širom Amerike.

Od početka 1990, Kansas se transformisao u društveno konzervativnu državu. Dekada je donijela nove zabrane na abortus, koji je bio jedan od glavnih faktora koji je zamijenio demokrate u državi republikancima. 2005. godine, Kansas je ustavom zabranio brakove između osoba istog pola.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Kansas se graniči s Nebraskom na sjeveru, s Misourijem na istoku, s Oklahomom na jugu i s Coloradom na zapadu. Geografski centar kontinentalne SAD se nalazi u okruga Smith u Kansasu. Država je podeljena na 105 okruga i 628 gradova.

Ekonomija[uredi | uredi izvor]

2003. godine, ukupni bruto dohodak Kansasa je bio oko 93 milijardi dolara. Dohodak po glavi stanovnika je bio $29.438. Poljoprivredna proizvodnja uključuje stoku, pšenicu, soju i kukuruz. Industrijska proizvodnja uključuje prevoznu opremu, komercijalne i privatne avione (kompanija Boeing je locirana u Witchita), hemijske proizvode, mašineriju i gorivo.

Demografija[uredi | uredi izvor]

2003. godine, stanovništvo Kansasa je brojalo 2.723.507 ljudi.

Rasa:

  • 83,1% bijelci
  • 7% hispanic (Iberijsko poluostrvo i Južna Amerika)
  • 5,7% crnci
  • 1,7% azijati
  • 0.9% indijanci
  • 2.1% mješana rasa

Vjeroispovest:

  • Kršćani - 83%
    • Protenstanti - 60%
    • Rimo-katolici - 21%
    • Ostali kršćani - 2%
  • Druge vjeroispovesti - 1%
  • Nereligiozni - 16%
Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: