Ratna mornarica Sjedinjenih Američkih Država

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ratna mornarica Sjedinjenih Država United States Navy
Emblem of the United States Navy.svg
Aktivan formirana 13. oktobra 1775.
Država SAD
Vrsta ratna mornarica
Dio Oružane snage Sjedinjenih Američkih Država
Glavno sjedište Pentagon
Boje plava i zlatna
Komandanti
Ministar ratne mornarice Sjedinjenih Država Kenneth Braithwaite

United States Navy (USN ili skraćeno the Navy) je mornarica Sjedinjenih Američkih Država i kao takva dio oružanih snaga SAD. Ona je sa 333.488 aktivnih vojnika i 123.711 rezervista potencijalno najjača mornarica na svijetu u čijem se sastavu nalaze 281 brod i 3.700 aviona i helikoptera. [1]


Uloga[uredi | uredi izvor]

Njena uloga je odbrana teritorija i interesa SAD na moru. U zadnje vrijeme, dolaskom terorističkih organzacija i njihovim globalnim jačanjem, Navy mijenja ulogu i služi kao prva udarna snaga u borbi protiv terora. [2]

Historija[uredi | uredi izvor]

Početak[uredi | uredi izvor]

U početnim fazama američkog rata za nezavisnost Massachusetts je imao jedan vid vlastitih pomorskih snaga. O razlozima uspostave nacionalne mornarice raspravljalo se u drugom kontinentalnom kongresu. Pristalice su tvrdile da će mornarica štititi brodarstvo, braniti obalu i olakšati traženje podrške iz stranih zemalja. Protivnici ovakve ideje su zazuzimali stav da je suprostavljanje britanskoj kraljevskoj mornarici, tada najvećoj ratnoj mornarici na svijetu bi bio loš potez. 13. oktobra 1775. godine kontinentalni kongres je donio odluku o kupnji dva plovila koja će biti naoružana za plovidbu protiv britanskih trgovaca, ovom rezolucijom formirana je kontinentalna mornarica i smatra se prvim uspostavljanjem američke ratne mornarice. Kontinentalna mornarica je postigla mješovite rezultate; bila je uspješna u brojnim angažmanima i presrela je mnoga britanska trgovačka plovila, ali je izgubila dvadeset četiri svoja plovila [3]i u jednom je trenutku smanjena na dva u aktivnoj službi.[4] U augustu 1785., nakon što se rat za nezavisnost priveo kraju, Kongres je prodao Alliance , zadnji brod koji je ostao u kontinentalnoj mornarici zbog nedostatka sredstava za održavanje broda ili potporu mornarici.[5]

Od ponovne uspostave do građanskog rata[uredi | uredi izvor]

SAD su bile bez mornarice gotovo jednu deceniju, ovakvo stanje je dovelo do izlaganja američkih trgovačkih brodova nizu napada berberskih pirata. Jedini oblik naoružanog pomorskog prisustva od 1790. godine do porinjanja prvi ratnih brodova američke ratne mornarice 1797. godine je bila U.S. Revenue-Marine, prethodnica obalne straže. Iako je ova služba provodila operacijje protiv pirata, djelovanja pirata su odstupala od njenih sposobnosti, tako da je kongres donio Pomorski akt it 1794. godine kojim je uspostavljena mornarica 27. marta 1794. godine.[6] Ovaj akt je naložio izgradnju 6 fregata i njihovo opremanje posadama do oktobra 1797. godine uvedene su prve tri fregate u operativnu upotrebu USS United States, USS Constellation i USS Constitution. U periodu 1798-1799. godine je bila involvirana u kvazi ratu protiv Francuske.[7] Od 1801. do 1805. godine u prvom berberskom ratu mornarica je branila američke trgovačke brodove od berberskih gusara, blokirala berberske luke i borila se protvi berberske flote.

Značajniju akciju akciju američka mornarica je imala tokom rata iz 1812. godine gdje je 11 puta pobijedila u dvobojima 1 na 1 protiv brodova britanske kraljevske mornarice. Pokazala se pobjedničkom u bitci kod jezera Erie čime je spriječeno da regija postane prijetnja američkim operacijama na tom području. Rezultat je bila velika pobjeda američke vojske na Niagarskoj granici rata i poraz indijanskih saveznika Britanaca u bitci kod Temze. Unatoč tome, američka mornarica nije uspjela spriječiti Britance da blokiraju svoje luke i iskrcaju trupe.[8] Ali nakon što je rat 1812. završio 1815. godine, američka mornarica prvenstveno je usmjerila svoju pažnju na zaštitu američke brodske imovine, šaljući skavdrone na Karibe, Mediteran gdje je učestvovala u drugom berberskom ratu nakon čega je okončano piratstvo u toj regiji, južnoj Americi, Africi i Pacifiku. Od 1819. godine do izbijanja američkog građanskog afrički skvadorn je djelovao u suzbijanju trgovine robljem, zaplijenivši 36 brodova, iako je njezin doprinos bio manji od doprinosa mnogo veće britanske kraljevske mornarice.

Sastav[uredi | uredi izvor]

Krajem Drugog svjetskog rata, američka mornarica je podijeljena u u združene jedinice (flote) podijeljene po operacionim područjima. Zbog kasnije izvršene reorganizacije, brojevi jedinica ne odgovaraju redoslijedu (1. flota je pregrupirana i time postala 3. itd.). Po opercionim područjima podjeljene flote:

  • 2. Flota, Atlantik
  • 3. Flota, centralni i istočni Pacifik
  • 4. Flota, Karibik i centralna i južna Amerika
  • 5. Flota, bliski istok
  • 6. Flota, sredozemlje
  • 7. Flota, zapadni Pacifik i Indijski okean

Osim brodova, u sastavu mornarice se nalaze zračne i pješadijske jedinice, te jedinice za specijalne namjene (npr. Navy Seals).

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Quelle: Status of the Navy Internet stranica US Navy. 3. septembar 2008
  2. ^ Njemački prevod ustava SAD
  3. ^ Love, Robert W., Jr. (1992). History of the US Navy. Volume One: 1775–1941. Harrisburg: Stackpole Books. ISBN 978-0-8117-1862-2.
  4. ^ Howarth, Steven (1991). To Shining Sea: A history of the United States Navy 1776–1991. New York: Random House. ISBN 0-394-57662-4.
  5. ^ Abbot 1896, Volume I Part I Chapter XV
  6. ^ "Launching the New U.S. Navy, 27 March 1794". National Archives and Records Administration Center for Legislative Archives Records of the U.S. Senate Record Group 46. 15 august 2016. Arhivirano s originala, 7 januar 2011. Pristupljeno 1 juli 2017.
  7. ^ Randal Rust. "Quasi-War". R.Squared Communications. Arhivirano s originala, 15 april 2017. Pristupljeno 5 april 2017.
  8. ^ Palmer, Michael A. "The Navy: The Continental Period, 1775–1890". Naval History and Heritage Command. Arhivirano s originala, 30 juni 2015. Pristupljeno 20 juni 2015.