Sat (sazviježđe)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Sat (lat.: Horologium)
Horologium
klikni za veću sliku
Skraćenica Hor
Genitiv Horologii
Simbolizira sat sa klatnom
Rektascenzija 3h h
Deklinacija -60°
Površina 249 kv. stepen. (rang: 58.)
Broj zvijezda
sjajnijih od m = 3
0[1]
Najsjajnija zvijezda α Horologii[2]
(Priv. mag. 3,86)
Meteorski pljuskovi ?
Susjedna sazviježđa
Vidljivo u rasponu geografskih širina: +30° i −90°
U najboljem položaju za posmatranje u 21h u mjesecu decembru.

Sat (latinski: Horologium) jedno je od 88 modernih sazviježđa. Manje je i nalazi se na južnoj hemisferi. U 18. vijeku francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille je napravio prvo otkriće. Prvenstveno ga je nazvao Horologium Oscillitorium (bosanski: sat sa klatnom), kasnije je taj naziv skraćen. Ovdje nema mnogo sjajnih zvijezda kao ni objekata dubokog neba. Najsjajnija zvijezda α Hor udaljena je 117 sg i ima prividan sjaj od 3,86 mag.[2][1]

Zvijezde[uredi | uredi izvor]

R Horologii (HD 18242) je druga po sjajnosti. Crveni je div spektralne klase M, udaljen oko 100 sg, prividnog sjaja oko 4,7 mag. Ubraja se u promjenljive zvijezde podvrste Mira. β Hor je div spektralne klase A, udaljena oko 300 sg, prividnog sjaja oko 5 mag. Ima osobine hemijskih pekulijarnih zvijezda. δ Hor je također div spektralne klase A, udaljena oko 175 sg, prividnog sjaja oko 4,9 mag. GJ 1016 je crveni patuljak spektralne klase M, udaljen samo oko 12 sg, s prividnim sjajem od 13 mag. Ima 11% Sunčeve mase i samo oko 0,1% Sunčevog sjaja. Jedna je od 20 najbližih zvijezda.[2]

Vansolarna planeta[uredi | uredi izvor]

ι Hor je patuljak spektralne klase G, udaljen oko 56 sg, prividnog sjaja oko 5 mag. Ima vansolarnu planetu otkrivenu 1998. s orbitom sličnoj Zemlji. NASA je ovu planetu uvrstila na 69. mjesto na listi kandidata sa vanzemaljskim životom, prije nego je ukinut program pretrage.[2]

Objekti dubokog neba[uredi | uredi izvor]

Superklaster Sat[uredi | uredi izvor]

Superklaster "Horologium"

Superklaster ''Horologium'' (bs. "Sat") je udaljen 0,7-1,2 milijarde sg. Rasprostire se na širini od oko 550 miliona sg, sadrži 5000 grupa galaksija, 300000 patuljastih kao i 30000 divovskih galaksija. Ponekad se naziva i superklaster Horologium-Reticulum.[2]

Kuglasta zvjezdana jata[uredi | uredi izvor]

NGC 1261 je kuglasto zvjezdano jato, udaljeno 53000 sg, koje se sastoji od dosta tamnih zvijezda. Otkrio ga je James Dunlop 1826. AM1 je s 398000 sg najdalje kuglasto jato u našoj galaksiji.[2]

Prečkasta spiralna galaksija[uredi | uredi izvor]

NGC 1512 je prečkasta spiralna galaksija, udaljena 30 miliona sg, koja se rasprostire na oko 70000 sg.[2]

Mitologija[uredi | uredi izvor]

Nisu poznati neki mitovi vezani za ovo sazviježđe.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b Zvijezde u sazviježđu Sat iz Munich Astronomy Archive, pristupljeno 26.6.2015 (en)
  2. ^ a b c d e f g h Sazviježđe Sat iz Constellation Guide, pristupljeno 26.6.2015 (en)

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]