Orion (sazviježđe)

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Orion (lat.: Orion)
Orion
klikni za veću sliku
Skraćenica Ori
Genitiv Orionis
Simbolizira Orion
Rektascenzija 5 h
Deklinacija +5°
Površina 594 kv. stepen. (rang: 26.)
Broj zvijezda
sjajnijih od m = 3
8
Najsjajnija zvijezda Rigel (β Orionis)
(Priv. mag. 0.12)
Meteorski pljuskovi *Orionids
Susjedna sazviježđa *Blizanci
Vidljivo u rasponu geografskih širina: +85° i −75°
U najboljem položaju za posmatranje u 21h u mjesecu decembru.

Orion (lat. Orion) je jedno od najpoznatijih i najprepoznatljivijih sazviježđa na noćnom nebu. [1] Naziva se još i Lovac prema grčkoj mitologiji. Pozicionirano je u visini nebeskog ekvatora, što ga čini vidljim u cijelom svijetu, između sazviježđa Bika, Eridana, Velikog psa, Malog psa i Zeca. Zbog svog karakterističnog oblika, sjajnih zvijezda koje ga sačinjavaju i vidljivosti na skoro cijeloj planeti, sazviježđe Orion se smatra jednim od najpoznatijih i najmarkantnijih sazviježđa. Njegov najupečatljiviji dio je tzv. Orionov pojas (koji sačinjavaju 3 zvijezde u istoj liniji) sa mačem. Tri zvijezde koje sačinjavaju ovaj pojas često se nazivaju Tri kralja po ličnostima iz Biblije. Na sjevernoj hemisferi, Orion je sazviježđe zimskog neba, vidljivo tokom jeseni i zime.

Najsjajnije zvijezde u sazviježđu[uredi | uredi izvor]

Najsjajnije zvijezdu u ovom sazviježđu su:

Ime Solarni radijus Vidljivost
Magnituda
~Udaljenost
(s.g.)
Betelgez 667 0,43 643
Rigel 78 0,18 772
Bellatrix 7,0 1,62 243
Mintaka  ? 2,23 (3,2/3,3) / 6,85 / 14,0 900
Alnilam 26 1,68 1359
Alnitak  ? 1,70/~4/4,21 800
Saif 11 2,06 724
  • Betelgez alternativno poznat po svojoj Bayer oznaci Alpha Orionis je velika crvena zvijezda M tipa, supergigant koji se bliži kraju svog života. Kada nestane sa neba, sazviježđe neće biti vidljivo danju. To je druga najsjajnija zvijezda u sazviježđu. Ova zvijezda predstavlja "desno rame lovca" (uz pretpostavku da "lovac" okrenut prema posmatraču), a osma je najsjajnija zvijezda na noćnom nebu. [2]
  • Rigel je također poznata i kao Beta Orionis. To plava supergigant zvijezda, B tipa i šesta je najsjajnija zvijezda na noćnom nebu. Slično kao i zvijezda Betelgez, Rigel je nastala spajanjem teških elemenata i neće proći mnogo kada će je nestati, ili urušavanjem – slučaj supernove ili prosipanjem svojih vanjskih slojeva čime bi se pretvorila u bijeli patuljak. Ova zvijezda predstavlja "lijevo stopalo lovca". [3]
  • Belatriks je zvijezda koju je Johann Bayer označio kao Gamma Orionis, a poznata je i kao "Amazon Star". To je 22. najsjajnija zvijezda na noćnom nebu.[4] Belatriks je plavi div tipa B premda je male veličine da bi eksplodirala u supernova. Belatriks u sazviježđu Orion predstavlja "lijevo rame lovca".
  • Mintaka koja se naziva još i Delta Orionis iz Bayera, je jedna od zvijezda iz Orionovog pojasa. To je sistem više zvijezda, sastavljen od velikog plavog diva B više masivnih bijelih zvijezda O-tipa. Mintaka je najzapadnija od tri zvijezde Orionovog pojasa.
  • Аlnilam je jedna od tri zvijezde iz Orionovog pojasa i nalazi se u centru, između Mintake i Alnitake. Alnilam je plava supergigant zvijezda tipa B. Iako je dvaput udaljenija od sunca u odnosu na Mintaku i Alnitaku, druge dvije zvijezde iz Orionovog pojasa, jednako je sjajna zvijezda. Alnilam brzo gubi masu, kao posljedica svoje veličine, te joj je do kraja preostalo još približno oko 4 miliona godina. [5]
  • Alnitak poznata kao i Zeta Orionis je najistočnija zvijezda u Orionovom pojasu i čini njegov istočni pojas. To je trostruka zvijezda udaljena oko 800 svjetlosnih godina daleko, s primarnom zvijezdom koja je plavi supergigant, sa klasom sjaja O na noćnom nebu.
  • Saif je dobila i ime Kappa Orionis a predstavlja ‘’desnu nogu’’ ‘’lovca’’. Prema veličini i udaljenosti slična je zvijezdi Rigel ali je znatno blijeđa. Kao rezultat površinske temperature (oko 26.000° C) većinu svoje svjetlosti emituje u ultraljubičastom spektru.

Od ostalih manjih zvijezda tu su još Hatsja koja predstavlja vrh Orionovog mača, Meisa koja predstavlja "glavu lovca". Kao i kod mnogih drugih sjajnih zvijezda, nazivi Betelgez, Rigel, Saif, Alnitak, Mintaka, Alnilam, Hatsja i Meisa potiču iz arapskog jezika.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]

Commons logo
U Wikimedijinom spremniku se nalazi još materijala vezanih uz: