Bijeli patuljak

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži

Bijeli patuljak je veoma kompaktna zvijezda sa slabom sjajnosti. Predstavljaju zadnju, tačnije predzadnju fazu evolucije zvijezda s 0,08-1,44 Sunčeve mase. Veoma su česte i zastupljene su u svim galaksijama. Oko jedna trećina zvijezda glavnog niza su bijeli patuljci.[1]

Evolucija[uredi | uredi izvor]

Kada zvijezda istroši svoje nuklearno gorivo onda doživljava kolaps i povećava gustinu. Vanjski dio gasnog omotača prelazi u planetarnu maglinu. U bijelom patuljku nema praktično više nikakvih nuklearnih reakcija. Ostatak toplote šalje zračenjem u Svemir. Gustina bijelog patuljka može iznositi i do:

 \frac{10^9 kg}{m^3} , za uporedu naša Zemlja ima gustinu : \frac{5*10^3 kg}{m^3} [2].

Njihova temperatura iznosi i do 100.000 K. Kada se bijeli patuljak potpuno ohladi pretvara se u crnog patuljka. Pretpostavka je da će se i naše Sunce jednog dana pretvoriti u bijelog odnosno crnog patuljka. Ukoliko se međutim nalazi u zvjezdanom sistemu, zvijezda donator daje dodatnu masu za nuklearnu reakciju i tada se patuljak pretvara u novu.[3] [4] Međutim proces hlađenja traje veoma dugo. Još se nijedna zvijezda, od Velikog praska, nije ohladila ispod 4000 K.[5]

Poznati objekti[uredi | uredi izvor]

Prvi bijeli patuljak otkriven je 1862. godine u zvjezdanom sistemu Sirijus. Sirijus je dvostruka zvijezda koju čine Sirijus A (poput našeg Sunca s 2 puta većom masom) i Sirijus B koji je bijeli patuljak.[2]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Weisse Zwerge Opservatorija na Univerzitetu u Erlangenu, pristupljeno 24.8.2015 (de)
  2. ^ a b Bijeli patuljak iz enciklopedije COSMOS na astronomskom univerzitetu u Swinburnu,Australija učitano 13.02.2014 (en)
  3. ^ Weisse ZwergeBayerischer Rundfunk Online, pristupljeno 24.8.2015 (de)
  4. ^ Linda K. Glover, 2005 - DIE GROSSE NATIONAL GEOGRAPHIC ENZYKLOPÄDIE WELTALL, National Geographic Deutschland, Hamburg ISBN 3-937606-26-2 (de)
  5. ^ Weisse ZwergeAbenteuer Universum, pristupljeno 24.8.2015 (de)