Sunčev sistem

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Sunčev sistem

Sunčev sistem ili Solarni sistem je sistem koji čine Sunce kao njegov centralni dio, planete i sva druga nebeska tijela koja se usljed gravitacije kreću po određenoj orbiti oko Sunca. Od objekata koji su u direktnoj sunčevoj orbiti najveće su planete kojih je ukupno 8 a ostatak su patuljaste planete i mala tijela Sunčevog sistema.

Objekti koji su u indirektnoj orbiti oko Sunca su mjeseci i u direktnoj orbiti su oko pojedinih planeta a dva najveća mjeseca u sunčevom sistemu su veća od najmanje planete, Merkura.

Sunčev sistem je nastao prije 4,6 milijardi godina i to gravitacionim kolapsom džinovskog međuzvjezdanog molekularnog oblaka. Ogromnu većinu mase sunčevog sistema čini Sunce dok je najveći preostali dio mase sadržan u Jupiteru, najvećoj planeti sistema. Četiri najmanje unutrašnje planete sistema su Merkur, Venera, Zemlja i Mars, su terestričke planete, prvenstveno sastavljene od kamena i metala. Četiri vanjske planete u sistemu su džinovske planete, značajno masivnije od terestričkih.

Dvije najveće planete, Jupiter i Saturn, su plinoviti divovi i sastoje se uglavnom od vodika i helija. Dvije najstarije planete, Uran i Neptun, su ledeni divovi i sastoje se uglavnom od materija sa višom tačkom topljenja kao što su voda, amonijak i metan. Svih osam planeta ima skoro kružne orbite koje gotovo leže u ravni zamišljenog diska, nazvanoj Ekliptika.

Ti objekti mogu biti: asteroidi, komete i prirodni sateliti. Izraz se obično koristi za naš sistem, u kojem je Zemlja. Da se izbjegne zabuna, drugi solarni sistemi nazivaju se planetarni sistemi.
U većini drugih jezika naziv je izveden iz riječi Sol, što je latinsko ime za Sunce.

Nebeska tijela koja čine Sunčev sistem[uredi | uredi izvor]

Sunce pripada zvijezdama spektralne klase G2, gdje 99,86% mase sistema otpada na masu zvijezde.

  • Kentaurisu ledena nebeska tijela nalik na komete koja imaju nešto manje ekscentričnu orbitu, koja im omogućava da se zadrže u području između Jupitera i Neptuna.
  • Trans-Neptunska tijela
    • Kuiperov pojas je pojas u obliku diska koji se prostire iza planete Neptuna u širini od 30 AU do 50 AU od Sunca.
    • Oortov oblak je hipotetični pojas koji se prostire od 50.000 do 100.000 AJ od Sunca. Vjeruje se da je ova oblast izvor kometa s dugim periodima.

Izvor planetarnih sistema i njihova evolucija[uredi | uredi izvor]

Uobičajeno mišljenje je da planetarni sistemi nastaju prilikom tvorbe zvijezda kao i prilikom slučajnih sudara zvjezdanih sistema. Postoji još jedna rasprostranjena teorija: da planetarni sistemi nastaju od zvjezdanih oblaka ili nebula.

Sunčev sistem i ostali planetarni sistemi[uredi | uredi izvor]

Krajem devedesetih godina dvadesetog vijeka čovjek je uspio pronaći dokaze o postojanju planeta izvan Sunčevog sistema. Otkriće drugih planetarnih sistema postalo je moguće nakon izgradnje moćnih optičkih teleskopa na Zemlji i razvoja posebnih elektronskih naprava (digitalnih kamera), komjuterskih tehnika obrade podataka, i razvoja dostupnih i jeftinih računarskih mreža. Kroz posmatranje Dopplerovog efekta u sjaju dalekih zvijezda astronomi su uspjeli dokazati postojanje drugih planetarnih sistema. Pri tome su prilikom posmatranja uspjeli ustanoviti i masu kao i osobine orbite planeta izvan Sunčeva sistema.

Odnos veličine planeta

Osobine glavnih planeta[uredi | uredi izvor]

Sve osobine i mjere u donjoj tablici su relativne u odnosu na planetu Zemlju:


Planet Promjer
ekvatora
Masa Promjer
orbite
Godina Dan
Merkur 0,382 0,06 0,38 0,241 58,6
Venera 0,949 0,82 0,72 0,615 -243
Zemlja 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00
Mars 0,53 0,11 1,52 1,88 1,03
Jupiter 11,2 318 5,20 11,86 0,414
Saturn 9,41 95 9,54 29,46 0,426
Uran 3,98 14,6 19,22 84,01 0,718
Neptun 3,81 17,2 30,06 164,79 0,671

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]