Apeninsko poluostrvo
Apeninsko poluostrvo (italijanski: Penisola italiana) zauzima centralni položaj u južnoj Evropi. Prostire se pravcem sjeverozapad-jugoistok, dužinom 1100 km. Širina varira od 400 km na sjeveru do 200 km na jugu i u centralnom dijelu. Na sjeveru su prostrana Padska nizija i podnožje Alpa. Ti prostori, iako pripadaju južnoj Evropi, geografski nisu dijelovi poluostrva. Na krajnjem jugu poluostrvo je uskim Mesinskim prolazom odvojeno od Sicilije. S istoka je okruženo Jadranskim morem, sa zapada Tirenskim i Ligurskim, a s juga Jonskim.
Površina poluostrva iznosi 131,887 km2.[1] Površina Padske (Lombardijske) nizije i podnožja Alpa neznatno je veća od površine poluostrva. Tako Italija, kojoj poluostrvo gotovo u cjelini pripada, ima površinu 301.340 km2.
Reljef
[uredi | uredi izvor]Poluostrvo je pretežno planinsko. Gotovo cijelom njegovom dužinom pružaju se Apenini, veoma dug planinski lanac, nastao u tercijaru. On pripada mladim evropskim lančanim planinama i u izvjesnom smislu čini vezu Alpa s mladim naboranim planinama u sjeveroistočnoj Africi. Planine su izgrađene od mezozojskih krečnjaka i dolomita, zbog čega su krševite i često bezvodne. Kratke rijeke koje teku u susjedna mora raščlanile su planinske lance u više izolovanih planinskih područja. Uz obale Jadranskog mora smještenu se priobalne nizije, prosječno široke 20 km. Na suprotnoj strani, uz Ligursko i Tirensko more, nizije su mnogo uže. Jedina prava nizija postoji u slivu rijeke Po, između visokih Alpa i Apenina. Jugozapadno od poluostrva Kalabrije smješteno je pretežno planinsko i krševito ostrvo Sicilija. Daleko na zapadu je Sardinija, drugo ostrvo po veličini u regiji. Najviši vrh poluostrva jest Corno Grande (2912 m).[2]
Klima
[uredi | uredi izvor]Gotovo cijelo poluostrvo ima sredozemnu klimu. Sa sjevera ga visoki lanci Alpa štite od kontinentalnih utjecaja iz srednje Evrope. Padska nizija, međutim, zbog blizine Alpa, ima nešto oštriju klimu sa čestim mrazevima u zimskom periodu. Krajnji južni dio poluostrva veoma je topao i prilično suh.
Vode
[uredi | uredi izvor]
Riječna mreža nije posebno gusta. Tokovi su, češće, veoma kratki. Nastaju u centralnim planinskim prostorima i gotovo svi poslije kratkog toka završavaju u susjednim morima, pretežno u Jadranskom. Najveća je rijeka Po, koja izvire u Alpama. Mnogobrojne rječice i rijeke iz Alpa teku prema Padskoj niziji. One se tu spajaju i obrazuju Po, rijeku koja Lombardiju čini veoma plodnom i gusto naseljenom nizijom. Druga veća rijeka, Tibar, ulijeva se u Tirensko more kod Rima.
Na poluostrvu nema većih jezera. Jedino je u podnožju Alpa grupa glacijalnih jezera, od kojih su najveća Maggiore, Lugano, Como i Garda.
Privreda
[uredi | uredi izvor]Poluostrvo je privredno veoma razvijeno. Okosnicu privrede čini snažna industrija. Glavne industrijske grane jesu obojena i crna metalurgija, mašinogradnja i industrija saobraćajnih sredstava. Visok stepen razvijenosti ostvaren je u hemijskoj i petrohemijskoj, tekstilnoj, prehrambenoj, drvnoj, papirnoj i grafičkoj industriji.
Poljoprivreda je dobro razvijena. U ratarskoj proizvodnji povrtlarstvo je važnije od uzgoja žitarica, a voćarstvo od ratarstva. Na poluostrvu se proizvodi dosta agruma, grožđa, maslina, jabuka, krušaka, breskvi i kajsija. Na sjeveru je razvijeno govedarstvo, a u planinskim predjelima uzgaja se sitna stoka. Stanovništvo uz primorje intenzivno se bavi ribolovom.
Stanovništvo
[uredi | uredi izvor]Apeninsko poluostrvo staro je kulturno žarište koje je gusto naseljeno od antičkih vremena. Na tom prostoru nastalo je Rimsko Carstvo, koje je dugo vladalo cijelim Mediteranom, dijelovima sjeverne Afrike i jugozapadne Azije i velikim prostranstvima u Evropi. Ni njegova propast nije bitno izmijenila društveno-geografsku važnost ovog prostora. Poluostrvo je i dalje ostalo gusto naseljeno i privredno važno.
Više od 95% stanovništva čine Italijani. Nacionalne manjine čine Austrijanci, Slovenci, Francuzi i Sardinci. Stanovništvo je veoma neravnomjerno raspoređeno. Najgušću naseljenost imaju Lombardija i Ligursko primorje. Unutrašnjost i krajnji južni dio imaju rijetko su naseljeni. Više od 70% stanovništva živi u gradovima.
Države
[uredi | uredi izvor]| Država | Poluostrvo | Opis | ||
|---|---|---|---|---|
| Populacija[3] | km2 | Postotak | ||
 Italija |
61.140.000 | 131.275 | 99,9531% | Zauzima gotovo cijelu kontinentalnu Italiju |
 San Marino |
31.887 | 61,2 | 0,0466% | Enklava unutar italijanske teritorije |
 Vatikan |
829 | 0,44 | 0,0003% | Kontinentalni suvereni grad-država |
Reference
[uredi | uredi izvor]
