Sicilija

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sicilija
Sicilia
Zastava Sicilije
Zastava
Grb Sicilije
Grb
Sicilija u državi.
Država Italija
Upravni oblik Autonomna regija
Službeni jezik italijanski
Glavni grad Palermo
Predsjednik Rosario Crocetta
Površina 25.711 km2
Stanovništvo 5.043.083
Gustoća 196 stanovnika na km2
Veb-sajt www.regione.sicilia.it

Sicilija (italijanski: Sicilia) jest najveće ostrvo u Sredozemnom moru[1] i autonomna regija u Italiji. Smještena je jugozapadno od vrha italijanske "čizme". Od ostatka Italije odvojena je Mesinskim prolazom (Stretto di Messina), moreuzom širine od oko 5 km. Njen najistaknutiji orijentir je planina Etna na kojoj se nalazi najviši aktivni vulkan u Evropi i jedan od najaktivnijih u svijetu. Ostrvo ima tipičnu mediteransku klimu.

Najraniji arheološki dokaz ljudskog prisustva na ostrvu datira iz 12.000. godine p.n.e. Od 750. godine p.n.e. Sicilija je bila domaćin feničanskim i grčkim kolonijama, a u narednih 600 godina bila je mjesto sicilijanskih i punskih ratova, koji su okončani rimskim uništenjem Kartage. Nakon pada Rimskog carstva u 5. stoljeću, Sicilijom su vladali mnogi narodi, a tokom ranog srednjeg vijeka Siciliju su osvajali Vandali, Ostrogoti, Bizantijci, Arapi i Normani. Normani su bili jedini nordijski narodi koji su osvojili i uspostavili nordijsku zemlju u južnoj Evropi, kraljevinu Siciliju (1130–1816). Kraljevina Sicilija je postala kolijevka nordijske kulture i jedina nordijska zemlja na jugu Evrope. Kasnije su je osvajali Anžuvinci, Aragonci i Sveto rimsko carstvo. Tokom italijanskog procesa ujedinjenja, ona je postala dio Italije 1860. godine. Nakon nastanka Republike Italije 1946. godine, Siciliji je dat poseban status autonomne regije.

Sicilija ima bogatu i jedinstvenu kulturu, posebnu umjetnost, muziku, književnost, kuhinju i arhitekturu. Također ima značajne arheološke i antičke lokalitete kao što su Nekropolis Pantalica, Dolina hramova i Selinunte.

Geografija[uredi | uredi izvor]

Topografska karta Sicilije

Sicilija ima približno trouglast oblik, zbog kojeg je zaradila naziv "Trinakria". Na istoku je odvojena od italijanske regije Kalabrija moreuzom Mesina oko 3 km. Ukupna dužina obale procjenjuje se na 1.484 km. Ukupna površina ostrva iznosi 25.711 km2, dok autonomna regija Sicilija (koja uključuje još i manja ostrva) ima površinu od 27.708 km2.

Pred sjevernom obalom Sicilije leže Eolska ostrva (Isole Eolie), koji se još zovu i Liparski arhipelag, nazvano po najvećem ostrvu Lipari u ovoj ostrvskoj grupi. Ostala ostrva su: Salina, Vulcano, Stromboli, Panarea, Filicudi i Alicudi, a na sjeverozapadu i ostrvo Ustica. Oko zapadnog vrha ostrva Sicilije smješteni su i Egadska ostrva (Isole Egadi): Favignana, Marettimo i Levanzo, dok se između južne obale i obale Tunisa nalaze ostrva Pantelleria i Pelagijska ostrva (Isole Pelagie): Lampedusa, Lampione i Linosa.

Klima[uredi | uredi izvor]

Na Siciliji vlada sredozemna klima, koju karakteriziraju topla proljeća i jeseni, vrela ljeta i blage zime. Regionalna odstupanja u klimi su veoma izražena. U vremenu od juna do septembra veoma slabo kiši, dok je novembar istovremeno najkišovitiji mjesec u godini. Temperature na ostrvu su blaže nego na kontinentu i kreću se od 11 °C u januaru (prosjek) do 27 °C u julu (prosjek). Ljeti se temperatura može popeti i do 40 stepeni, zahvaljujući najviše vrelom pustinjskom vjetru scirocco. Usprkos toplini na Siciliji su mogući i zimski sportovi, prije svega na vulkanu Etna.

Stanovništvo[uredi | uredi izvor]

Velika većina stanovništva Sicilije govori sicilijanskom varijantom italijanskog jezika, kojeg ne rijetko smatraju i jedinstvenim, sopstvenim jezikom. Većina stanovništva pripadaju rimokatoličkoj vjeri. Oko dva miliona Sicilijanaca žive u inostranstvu, prije svega u Sjedinjenim Američkim Državama. Nekoliko ostrvskih mjesta naseljavaju etnički Albanci, koji se na Siciliji zovu Arbëresh.

Privreda[uredi | uredi izvor]

Poljoprivreda (pšenica, kukuruz, maslina, vinova loza, južne kulture), industrijska proizvodnja, automobilska industrija, turizam.

Društveni problemi[uredi | uredi izvor]

Visoka nezaposlenost, korupcija, nedostatak prometne infrastrukture, ekološke štete, nedostatak vode, organizirani kriminal (Mafija, Cosa Nostra).

Historija[uredi | uredi izvor]

Muzika[uredi | uredi izvor]

Muzika je važan dio kulturne tradicije na Siciliji. Veoma poznat je narodni ples tarantella, koji se pleše u varijantama u troosminskom i šestoosminskom taktu.

Sicilijanska mafija[uredi | uredi izvor]

Poznate ličnosti[uredi | uredi izvor]

Film[uredi | uredi izvor]

U brojnim filmovima, poput ciklusa filmova Kum (1972, 1974 i 1990), Sicilija se pojavljuje kao mjesto zločina. Ne treba zaboraviti ni sljedeće filmove:

  • Stromboli, 1949
  • Leopard, 1963
  • Sicilijanac, 1987
  • Cinema Paradiso, 1989, Oscar za najbolji strani film
  • Legenda o pijanisti sa okeana, 1998
  • Malènska čarolija, 2000
  • I cento passi, 2000

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Sicily | History, Geography, & People". Encyclopedia Britannica (jezik: engleski). Pristupljeno 2018-04-19.

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]