Borivoj Čović

Borivoj Čović (24. oktobar 1927 - 1995.) bio je bosanskohercegovački i jugoslavenski arheolog i humanist. Bio je član Akademije nauka i umjetnosti bosne i Hercegovine.

Biografija

Rođen je 24. oktobra 1927. u Sarajevu, gdje je završio osnovnu školu i gimnaziju. Učestvovao je u narodnooslobodilačkoj borbi u toku Drugog svjetskog rata. Studij arheologije završio je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu 1954, a na istom univerzitetu je 1965. promovisan za doktora nauka.

Kao apsolvent počeo je 1953. raditi u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu, a u toj ustanovi ostao je do penzionisanja 1992. U Zemaljskom muzeju bio je biran za kustosa, zatim naučnog saradnika, višeg naučnog saradnika i najzad naučnog savjetnika. Od 1957. do 1967. bio je načelnik Arheološkog odjeljenja, a zatim od 1967. do 1973. i direktor Zemaljskog muzeja. Od 1974. do proljeća 1992. , obavljao je i poslove odgovornog urednika arheološke sveske Glasnika Zemaljskog muzeja. Bio je jedan od pokretača ponovnog izdavanja, a od 1974. do 1979. i odgovorni urednik Wissenschaftliche Mitteilungen des Bosnisch-Herzegowinischen Landesmuseum, časopisa koji je izlazio na više svjetskih jezika i koji je rezultate istraživanja Zemaljskog muzeja iz oblasti arheologije, etnologije i prirodnih nauka učinio dostupnim široj svjetskoj naučnoj javnosti.

Naučni rad

Čovićevo primarno naučno opredjeljenje je bronzano i željezno doba. Uz to se povremeno bavio i istraživanjem neolita (višeslojno naselje Gornja Tuzla) i eneolita, odnosno bakarnog doba.

Rukovodio je brojnim arheološkim terenskim istraživanjima prahistorijskih nalazišta u Bosni i Hercegovini, naročito gradinskih naselja. Identifikovao je i definisao do tada nepoznatu Posušku kulturu koja je obilježila razvoj bronzanog doba na prostoru Hercegovine, jugozapadne Bosne i dijela Dalmacije.

Uradio je monografijame posvećena glasinačkoj kulturi u kojima je, zajedno sa Alojzom Bencem, obradio obimni, davno iskopani, ali u nauci do tada slabo pristupačan, materijal iz tumula sa glasinačke visoravni. Tom prilikom je taj veoma vrijedni materijal sistematizovan kulturno i hronološki, što je pružilo osnovu i oslonac za opredjeljivanje brojnih sličnih nalaza sa susjednih područja, kao i modernije i potpunije sagledavanje Glasinačke kulture u cjelini.

Borivoj Čović je 1978. izabran za dopisnog, a 1987. za redovnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine. Bio je član Njemačkog arheološkog instituta u Berlinu.

Odlikovan Ordenom rada sa srebrnim vijencem 1971, a Ordenom rada sa zlatnim vijencem 1985. Godine 1977. dodjeljena mu je 27-julska nagrada SR Bosne i Hercegovine.

Umro je u Bihaću 1995.

Djela

• Glasinac 1 - bronzano doba
• Glasinac 2 - željezno doba
• Uvod u stratigrafiju i hronologiju praistorijskih gradina u Bosni
• Mlađi praistorijski periodi (Kulturna istorija Bosne i Hercegovine) - Koautor
• Metalno doba prethistorije (Topografski pregled) - Koautor
• Od Butmira do Ilira
• Eneolitski supstrat
• Regionalne grupe ranog bronzanog doba
• Cetinska kultura - koautor
• Srednje bosansko doba u Istri
• Prelazna zona
• Glasinačka kulturna grupa
• Srednjobosanska kulturna grupa
• Posuška kultura
• Bakteno, bronzano i željezno doba - visoko i okolina kroz historiju
• Grupa Donja dolina - Sanski most
• Srednjodalmatinska grupa

Pod kod Bugojna

Literatura

• Branka Raunig, Blagoje Govedarica – Borivoje Čović 1927-1995, GODIŠNJAK Knjiga 32, Centar za Balkanološka ispitivanja, Sarajevo, 2005