Bosanski ljiljan (simbol)

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Zlatni Ljiljan.svg
Grb dinastije Kotromanić
Zastava Bosne i Hercegovine (1992-1998)
Grb Gradačca, primjer današnje upotrebe ljiljana na općinskim grbovima

Bosanski ljiljan ili zlatni ljiljan kao simbol u Bosni i Hercegovini počeo se upotrebljavati u srednjem vijeku. Prisutan je na novcu, pečatima, zastavama, grbovima plemićkih dinastija, stećcima, raznim ukrasnim predmetima itd. Posebno je postao popularan kada je Bosna bila najmoćnija država na Balkanu i kada je njom vladao kralj Tvrtko I Kotromanić. Dinastija Kotromanića je za simbol uzela bosanski ljiljan, najčešće zvan zlatni ljiljan.

Prema nekim izvorima ljiljan potiče iz Ugarskog-anžuvijskog kraljevsta. Ipak ta teza je manje vjerovatna pošto je Kralj Tvrtko I Kotromanić imao nesuglasice sa Anžuvijskim kraljevstvom u početku svoje vladavine, zbog namjere Anžuvijskog kraljevstva da prisvoji Bosnu svom kraljevstvu.

Također postoji vjerovatnoća da je ljiljan uveden kao paralela patarenima Francuske koji su dijelili neka od osnovnih načela doktrine Crkve bosanske. Na ovaj način Tvrtko je namjeravao prikazati jedinstvo bosanskog naroda u okruženju rimokatoličke i bizantijske kulture. U svakom slučaju zlatni ljiljan se može smatrati autohtonim bosanskim simbolom, s obzirom da postoji i posebna vrsta ljiljana poznata pod nazivom Lilium bosniacum.

Grb zlatnih ljiljana stvoren od kraljevske porodice Kotromanić se sastojao od šest zlatnih ljiljana na plavoj podlozi sa bijelom lentom. Dolaskom Osmanlija na područje Balkana i padom dinastije Kotromanić i sam grb je izašao iz upotrebe.

Moderna upotreba[uredi | uredi izvor]

Godine 1992. grb zlatnih ljiljana nalazi svoju ponovnu upotrebu sa proglašenjem nezavisne Republike Bosne i Hercegovine. Zastava Republike Bosne i Hercegovine se sastojala od grba zlatnih ljiljana na bijeloj podlozi. Ovo je bila i zastava Armije Republike Bosne i Hercegovine. Grb je također bio uklesivan na grobove bosanskih poginulih boraca.

Godine 1998, nakon protesta političkih predstavnika nekadašnje Herceg-Bosne i Republike Srpske, zastava Republike Bosne i Hercegovine je zamjenjena novom. Ipak Bošnjaci i dalje koriste grb i zastavu u odgovarajućim kulturnim prilikama, a na grbu Federacije BiH i grbovima nekih kantona i općina, ljiljan se koristi kao simbol Bošnjaka.

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]