Stari Egipat

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Drevni Egipat)
Idi na: navigacija, traži
Question book-new.svg Ovaj članak ili neka od njegovih sekcija nije dovoljno potkrijepljena izvorima (literatura, web-stranice ili drugi izvori).
Ako se pravilno ne potkrijepe validnim izvorima, sporne rečenice i navodi mogli bi biti obrisani. Pomozite Wikipediji tako što ćete navesti validne izvore putem referenci te nakon toga možete ukloniti ovaj šablon.
Merge-arrows 2.svg Predloženo je da se ovaj članak spoji s člankom Historija starog Egipta.
Molimo da napišete svoje mišljenje na stranici za razgovor.
Velika Sfinga u Gizi i piramide Gize su među najprepoznatljivijim simbolima civilizacije starog Egipta.

Stari Egipat je bio antička civilizacija koja je nastala u sjeveroistočnoj Africi, uz donji tok rijeke Nil u današnjem Egiptu. Nastao je 3150. godine p.n.e. (prema konvencionalnoj egipatskoj hronologiji) ujedinjenjem Gornjeg i Donjeg Egipta pod prvim faraonom Menesom. Historija starog Egipta prati niz stabilnih kraljevina, koje su odvojene periodima relativne nestabilnosti koje su poznate kao srednji periodi: Staro carstvo u ranom bronzanom dobu, Srednje carstvo u srednjem bronzanom dobu i Novo carstvo u kasnom bronzanom dobu.

Stari Egipat je dostigao vrhunac svoje moći tokom perioda Novog carstva, nakon čega su ušli u period laganog opadanja. Antički Egipat je bio napadan i osvajan od strane mnogih stranih sila kao što su Kanaanci, Hiksi, Nubijci, Asirci, Babilonci, Perzijanci i Makedonci. Nakon smrti Aleksandra Velikog, jedan od njegovih generala, Ptolemej I Soter, se proglasio novim vladarem Egipta. Ovo novo Ptolemejsko kraljevstvo je vladalo Egiptom do 30. godine p.n.e., kada je palo pod vlast Rimskog carstva i postalo rimska provincija.

Uspjeh antičke egipatske civilizacije je došao dijelom zbog njegove sposobnosti da se prilagodi uvjetima doline rijeke Nil. Predvidljivim poplavama i kontrolisanim navodnjavanjem plodne doline proizvodili su višak usjeva kojim su pokretali socijalni razvoj i vlastitu kulturu. Posjedujući ogromne resurse, vlast je pokretala eksploataciju mineralnih ruda u pustinjskim regionima, rani razvoj pisma, kolektivne građevinske i poljoprivredne projekte, trgovinu sa susjedima i vojnu dominaciju. Za motiviranje i organiziranje ovih aktivnosti bila je zadužena velika birokratija koja se sastojala od elitnih pisara, vjerskih lidera i administratora koji su bili pod kontrolom faraona koji je osiguravao saradnju i jedinstvo egipatskog naroda u okviru razrađenog sistema religijskih uvjerenja.

Mnoga dostignuća antičkih egipćana uključuju razne geodetske i građevinske tehnike koje su bile potrebne za izgradnju monumentalnih piramida, hramova i obelisaka, matematičkog sistema, praktičnog i efikasnog sistema medicine, sistema za navodnjavanje i tehnike poljoprivredne proizvodnje, izgradnje brodova, egipatske keramike i tehnologije stakla. Njegova umjetnost i arhitektura su nadaleko kopirani, a njegovi antikviteti su odnijeti u razne dijelove svijeta. Njegove monumentalne građevine su stoljećima inspirisale maštu velikog broja pisaca i putnika. Pronađeni antikviteti tokom iskopavanja su doveli do naučnog istraživanja egipatske civilizacije i većeg uvažavanja njegove kulturne baštine.

Historija[uredi | uredi izvor]

Historija starog Egipta u onom dijelu iz kojeg su nam danas dostupni materijalni izvori obuhvata vrijeme od starog vijeka i pojave prvih civilizacija do zauzimanja ovog prostora od strane starog Rima. Ovo razdoblje se u historiji dijeli u nekoliko epoha.

Staroegipatska kultura je nastala u najranijim vremenima a tzv. egipatska visoka kultura je nastala u periodu ranih dinastija kada je u gornjem dijelu Egipta nastalo prvo carstvo. Kroz širenje prema sjeveru i delti Nila uz pomoć vojne sile, carstvo iz gornjeg Egipta je uspjelo osvojiti i donji Egipat te je s vremenom došlo do ujedinjenja obaju carstava.


Većina Egipćana u staro doba se bavila poljoprivredom i stočarstvom i posjedovala je manja ili veća polja koja su se nalazila u blizini rijeke Nil. Zahvaljujući pogodnoj klimi i godišnjem izlivanju vode iz rijeke, zemlja je bila pogodna za uzgoj pšenice, voća i povrća. Osnovne životinje koje su uzgajali stanovnici starog Egipta su bile koze, ovce i krave.


Religija[uredi | uredi izvor]

U starom Egiptu je svaki bog imao svoj vlastiti hram u kojem su se nalazili kipovi ovih bogova. Pošto je faraon ispočetka smatran visokim duhovnim bićem a kasnije kao posrednik između svijeta ljudi i duhovnog svijeta i on je imao svoj kip koji se koristio u određenim vjerskim ceremonijama za dobrobit zemlje.


Egipćani su se bavili astronomijom i pomoću položaja zvijezda su pokušavali odrediti vrijeme poplava. Kao referenca za poplave Nila im je služila zvijezda sothis (sirius).

Arhitektura[uredi | uredi izvor]

U rano doba nastaju građevine od cigle a nakon toga cigle polako zamjenjuje kamen. Najimpresivnije građevine iz staroegipatskog vremena su piramide. Najpoznatije su Keopsova piramida, Mikerinosova piramida i Kefrenova piramida. Piramide su simbolizirale povezanost između vječnog (vrh) i zemaljskog (osnova).

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]