Gazi Husrev-beg

Sa Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigacija, traži
Turbe Gazi Husrev-bega u haremu njegove džamije


Gazi Husrev-begova džamija u Sarajevu (slika iz 1900.)

Gazi Husrev-beg (1480-1541), bosanski beg[1] u Osmanlijskom carstvu u prvoj polovini 16. vijeka. Bio je sposoban vojni strateg i smatra se najznačajnijim namjesnikom osmanlijske Bosne. Rođen je u Serezu u Trakiji (Grčkoj). Otac mu je bio Ferhad-beg namjesnik Trakije, inače rođen u Hercegovini (islamizirani Bosanac), gje je imao brata Radivoja. Husrev-begova majka bila je sultanija Seldžuka kćerka sultana Bajazida II. Serez je bio njena rezidencija, rezidencija osmanske princeze. Time je pradjed Husrev-bega bio čuveni Mehmed II Osvajač. Otac Husrev-bega, Ferhad-beg je poginuo 1486. kod Adane. Majka Seldžuka je sina odvela kod djeda, sultana Bajezida II u Carigrad, gdje se Husrev-beg odgajao i školovao u carskom saraju.[2]

Gazi Husrev-beg je ratovao protiv Mlečana, Mađara i ostatka Bosanskog kraljevstva koje se bunilo protiv Osmanlijskog carstva. Za manje od tri godine osvojio je Knin, Skradin i Ostrovicu. Nakon ratnih uspjeha, Gazi Husrev-beg je odlukom carskog divana imenovan bosanskim sandžak-begom.

Pod vodstvom Gazi Husrev-bega, Osmanlijska vojska je brzo napredovala u ratovanju. Gazi Husrev-beg je također osvojio utvrđene gradove Greben, Sokol, Jezero, Vinac, Vrbaški Grad, Livač, Karmatin, Bočac, Udbinu, Vranu, Modruč i Požegu.

Osim vojnih uspjeha, Gazi Husrev-beg je imao ogroman uticaj na razvoj Bosne, naročito grada Sarajeva. Obnovio je Carevu džamiju i izgradio čuvenu Gazi Husrev-begovu džamiju, biblioteku, medresu, sahat-kulu, bolnicu i mnoge druge poznate zgrade.[3]


Gazi Husrev-beg je izgubio život u bici u Crnoj Gori 1541. godine. Njegovo tijelo je prenešeno u Sarajevo i sahranjeno u haremu njegove džamije. Iznad vrata na turbetu piše: "Neka svaki dan milost Božija i blagoslov na njeg pada."