Margareta II Danska

Margareta II
Margareta II u maju 2012.
Kraljica Danske
Vladavina	od 14. januara 1972 do 14. januara 2024.
Prethodnik	Fridrik IX
Nasljednik	Frederik X
Supružnik	Henri de Laborde de Monpezat
Djeca	Frederik X, kralj Danske Joachim od Danske
Dinastija	Glücksburg
Otac	Fridrik IX, kralj Danske
Majka	Ingrid od Švedske
Rođenje	(1940-04-16) 16. april 1940. Palata Amalienborg, Kopenhagen

Margareta II (punim izvornim imenom Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid; rođena 16. aprila 1940) bivša je kraljica Danske.

Mladost

Rođena je u kraljevskoj palači Amalienborg u Kopenhagenu, kao najstarija od tri kćerke krunskog princa Fridrika i krunske princeze Ingrid. S obzirom da je u vrijeme njenog rođenja danski kralj, tada njen djed, Kristijan X, bio kralj i Islanda, princeza je dobila i islandsko ime, Þórhildur.

Promjena Ustava

Margreta se nije rodila da postane monarh, iako je bila najstarije dijete prijestolonasljednika i kasnije kralja, jer u vrijeme njenog rođenja su samo muška djeca mogla stupiti na dansko prijestolje. Nekoliko vijekova prije, međutim, Danska je imala jednu ženu na tronu, Margaretu I. S obzirom da Margreta nije imala braće, smatralo se da će tron naslijediti njen nepopularni amidža, princ Knud.

Proces promjene Ustava je započeo 1947, kada je postalo jasno da kraljica Ingrid neće imati više djece. U to vrijeme je princ Knud bio presumirani nasljednik, ali zbog velike popularnosti kralja Fridrika IX i njegovih kćerki, kao i sve prominentnije uloge žena u danskom društvu, započeo je komplikovani proces promjene danskog ustava.

Prijedlog je morao proći kroz dva parlamenta, a onda se održao referendum 27. marta 1953. Novi zakon o nasljedstvu je dozvoljavao ženskim nasljednicima da preuzmu tron Danske, s tim da sinovi imaju prednost nad kćerima, kao i u Ujedinjenom Kraljevstvu. In 2009, the law of succession was modified into absolute primogeniture. Princeza Margreta je tako postala presumirana nasljednica danskog trona i dobila dodatnu titulu Tronfølgeren (prijestolonasljednica).

Studirala je prahistorijsku arheologiju na Cambridge univerzitetu od 1960. do 1961, političke nauke na Aarhus univerzitetu od 1961. do 1962, na Sorboni 1963. i na London School of Economicsu 1965.

Vladavina

Kraljica s mužem u palači Fredensborg prilikom posjete tadašnjeg predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Georgea W. Busha i njegove supruge, Laure Bush

Kraljica s porodicom za svoj 70. rođendan. S lijeva na desno: snaha Mary, sin Frederik, unuk Christian, muž Henrik, sin Joachim, unuk Henrik, snaha Marie, te unuci Felix i Nikolai

Kralj Fridrik IX umro je 14. januara 1972. i Margareta je naslijedila tron kao Margareta II.

Kraljevina Danska je ustavna monarhija, što znači da suveren ne može donositi odluke nezavisno. Iako Kraljica ratificira sve donešene zakone, oni postaju važeći tek kada ih potpiše šef kabineta, odnosno premijer. Kao glava države, Kraljica učestvuje u formiranju nove vlade.

Kraljičine najvažnije uloge su predstavljanje kraljevine u inostranstvu i ujedinjavajući faktor u zemlji. Zadnju ulogu kraljica ispunjava prihvatajući pozive otvaranja raznih događaja, prisustvujući godišnjicama, inauguraciji institucija itd. Kao monarh, kraljica ne uzima apsolutno nikakvo učešće u danskom političkom životu i ne izražava političko stajalište.

Kraljica Margreta II ima reputaciju jednog od najmodernijeg i najprogresivnijeg evropskog monarha. Ona otvoreno daje televizijske intervjue. Jedna biografija o danskoj kraljici, nazvana Margrethe, prenosi njen govor o islamu, gdje ga naziva totalitističkom religijom, te da se i kršćanstvo nerijetko tako shvata. Kraljičin službeni slogan je: "Božija pomoć, ljubav naroda, snaga Danske".

U svome novogodišnjem govoru, najavila je da će 14.1. 2024. abdicirati sa mjesta kraljice i predati prijestol sinu Frederiku.

Porodica

Dana 10. juna 1967. udala se za francuskog diplomatu po imenu Henri de Laborde de Monpezat, koji je tom prilikom ime promijenio u Henrik i postao danski princ. Prvi od dva njihova sina, princ Frederik, rođen je 26. maja 1968, a princ Joachim rođen je 7. juna 1969.

Kraljica i princ Henrik imaju sedmero unučadi. Krunski princ ima dva sina, princa Christiana (rođenog 2005) i princa Vincenta (rođenog 2011), te dvije kćerke, princezu Isabellu (rođenu 2007) i princezu Josephine (rođenu 2011). Princ Joachim ima tri sina, prinčeve Nikolaia (rođenog 1999) i Felixa (rođenog 2002) iz prvog braka, te princa Henrika (rođenog 2009) iz drugog braka.

Interesi

Kraljica je također priznata slikarka. Njene ilustracije su korištene za dansku ediciju Gospodara prstenova izdatu 1977. i ponovo objavljenu 2002. Ona je također priznati prevodilac i smatra se da je učestvovala u danskom prijevodu Gospodara prstenova. Kraljica je poznata i kao veliki pušač.

Porijeklo

Kraljica Danske je također u nizu nasljednika prijestolja Ujedinjenog Kraljevstva, Kanada, Australije, Novog Zelanda i drugih zemalja Commonwealtha, i to otprilike na 220. mjestu.

16. Kristijan IX, kralj Danske

8. Fridrik VIII, kralj Danske

17. Ludovika od Hesse-Kassela

4. Kristijan X, kralj Danske

18. Karlo XV, kralj Švedske

9. Luovika od Švedske

19. Ludovika Holandska

2. Fridrik IX, kralj Danske

20. Fridrik Franjo II, veliki vojvoda Mecklenburg-Schwerina

10. Fridrik Franjo III, veliki vojvoda Mecklenburg-Schwerina

21. Augusta Reuss od Köstritza

5. Aleksandrina od Mecklenburg-Schwerina

22. Mihajlo Nikolajevič Romanov

11. Anastazija Mihajlovna Romanova

23. Cecilija Badenska

1. Margareta II, kraljica Danske

24. Oskar II, kralj Švedske

12. Gustav V, kralj Švedske

25. Sofija od Nassaua

6. Gustav VI Adolf, kralj Švedske

26. Fridrik I, veliki vojvoda Badena

13. Viktorija Badenska

27. Ludovika od Pruske

3. Ingrid od Švedske

28. Albert od Saskokoburga i Gote

14. Artur, vojvoda od Connaught i Strathearna

29. Viktorija, kraljica Ujedinjenog Kraljevstva

7. Margareta od Connaughta

30. Fridrik Karlo od Pruske

15. Ludovika Margareta od Pruske

31. Marija Ana od Anhalt-Dessaua

Dodatna literatura

• Andersen, Jens (2011). Nørholm, Elise H. (ured.). M, 40 år på tronen (jezik: danski) (1st izd.). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 978-87-11-41969-4.
• Bloch Skipper, Jon (2008). Tre søstre: samtaler mellem dronning Margrethe, prinsesse Benedikte og dronning Anne-Marie [Three sisters: conversations between Queen Margrethe, Princess Benedikte and Queen Anne-Marie] (jezik: danski). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 978-87-11-30060-2.
• Bramsen, Bo (1992). Huset Glücksborg. Europas svigerfader og hans efterslægt [The House of Glücksburg. The Father-in-law of Europe and his descendants] (jezik: danski) (2nd izd.). Copenhagen: Forlaget Forum. ISBN 87-553-1843-6.
• Dehn-Nielsen, Henning (2005). Margrethe 2., Danmarks dronning (jezik: danski) (3rd izd.). Copenhagen: Aschehoug. ISBN 87-11-22283-2.
• Fabricius Møller, Jes (2013). Dynastiet Glücksborg, en Danmarkshistorie [The Glücksborg Dynasty, a history of Denmark] (jezik: danski). Copenhagen: Gad. ISBN 978-87-12-04841-1.
• Lerche, Anna; Mandal, Marcus (2003). A royal family: the story of Christian IX and his European descendants. Copenhagen: Aschehoug. ISBN 978-87-15-10957-7.
• Lyding, Henrik (2009). Dronningens teater (jezik: danski). Copenhagen: Gyldendal. ISBN 978-87-02-07878-7.
• Margrethe II (2012). Andersen, Jens (ured.). Om man så må sige, 350 Dronning Margrethe-citater (jezik: danski). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 978-87-11-39416-8.
• Rubinstein, Mogens (1996). Dronning Margrethe II, 25 år som regent (jezik: danski). Copenhagen: Møntergården. ISBN 87-7553-552-1.
• Scocozza, Benito (1997). "Margrethe 2.". Politikens bog om danske monarker [Politiken's book about Danish monarchs] (jezik: danski). Copenhagen: Politikens Forlag. str. 204–209. ISBN 87-567-5772-7.
• Skipper, Jon Bloch (2008). Tre søstre, samtaler mellem dronning Margrethe, prinsesse Benedikte og dronning Anne-Marie (jezik: danski). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 978-87-11-30060-2.

Vanjski linkovi

• Službena stranice kraljice Margrete
• Službena stranica danske monarhije Arhivirano 1. 7. 2006. na Wayback Machine
• Ilustracije - Gospodar prstenova

Vladarske titule
Prethodnik: Fridrik IX	Kraljica Danske 1972-2024.	Nasljednik: Frederik X