Pirofosfat

S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Preferences-system.svg Ovom članku potrebna je jezička standardizacija, preuređivanje ili reorganizacija.
Pogledajte kako poboljšati članak, kliknite na link uredi i doradite članak vodeći računa o standardima Wikipedije.
Gnome-edit-clear.svg Ovaj članak zahtijeva čišćenje.
Molimo Vas da pomognete u poboljšavanju članka pišući ili ispravljajući ga u enciklopedijskom stilu.
Spelling icon.svg Moguće je da ovaj članak ne poštuje standarde Wikipedije na bosanskom jeziku
kao što su upotreba afrikata, pravopis, pisanje riječi u skladu sa standardima, te način pisanja članaka.
Pirofosfat
Pyrophosphate anion.png
Pyrophosphate-3D-balls.png
Općenito
Hemijski spoj Pirofosfat
Druga imena Difosfat, PPi
Molekularna formula P2O74−
CAS registarski broj 14000-31-8
SMILES [O-]P(=O)([O-])OP(=O)([O-])[O-]
InChI 1/H4O7P2/c1-8(2,3)7-9(4,5)6/h(H2,1,2,3)(H2,4,5,6)/p-4
Osobine1
Molarna masa 173,943
Rizičnost
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
0
0
 
1 Gdje god je moguće korištene su SI jedinice. Ako nije drugačije naznačeno, dati podaci vrijede pri standardnim uslovima.

Pirofosfati ili difosfati su anioni, soli i estri pirofosforne kiseline.[1][2][3]

Hemija[uredi | uredi izvor]

Ove supstance se mogu dobiti zagrijavanjem fosfata (lat. pyro = vatra). Poznati su kao dobari agensi za kompleksiranje složenijih molekula pa imaju široku industrijsku primjenu. Pirofosfat je prvi član porodice polifosfata. Kao prehrambeni aditivi, difosfati su poznati pod oznakom E450.

Oznaka pirofosfati je također ime estera koji se formiraju u reakciji kondenzacije fosforiliranih bioloških spojeva sa neorganskim fosfatima, kao što je dimetilalil pirofosfat. Ova veza je u kategoriji visoko energetskih fosfatnih veza.

Sintezu tetraetil pirofosfata je prvi put uradio i opisao 1854. Filip de Klermont.

Biohemija[uredi | uredi izvor]

Pirofosfati su veoma znažajni u biohemijskim reakcijama. Anion P2O74− (PPi) se formira u ćelijama, putem hidrolize adenozin trifosfata u adenozin monofosfat

ATP → AMP + PPi

Naprimjer, kada se, u rastući lanac DNK ili RNK, uz katalizu polimeraza, ugradi nukleotid, oslobađa se pirofosfat (PPi). Pirofosforoliza je suprotna reakciji polimerizacije. Pirofosfat u njoj reagira sa 3'-nukleotid monofosfatom (NMP ili dNMP), koji se uklanjaju iz oligonukleotida, uz oslobađanje odgovarajućeg trifosfata (dNTP iz DNK ili NTP iz RNK).

Pirofosfatni anion (P2O74−) je anhidrid fosfata. Nestabilan je u vodenom rastvoru i hidrolizira se u neorganske fosfate:

P2O74− + H2O → 2 HPO42−

ili u biološkoj notaciji:

PPi + H2O → 2 Pi

Reakcije hidrolize jednostavnih polifosfata, kao što je pirofosfat, linearni trifosfat, ADP i ATP, enzimske katalize, u normalnim okolnostima, teku izuzetno sporo u svim sredinama, izuzimajućio visoko kisele.[4]

Također pogledajte[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Eds. (2005). Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB) Sarajevo. ISBN 9958-9344-1-8. 
  2. ^ Kornberg A. (1989). For the love of enzymes – The Odyssay of a biochemist. Cambridge (Mass.), London: Harvard University Press. ISBN 0-674-30775-5. 
  3. ^ Voet D., Voet J. (1995): Biochemistry, 2nd Ed. Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html.
  4. ^ Huebner PWA, Milburn RM (May 1980). "Hydrolysis of pyrophosphate to orthophosphate promoted by cobalt(III). Evidence for the role of polynuclear species". Inorg Chem. 19 (5): 1267–72. doi:10.1021/ic50207a032. 

Vanjski linkovi[uredi | uredi izvor]